“Chén thánh” của tình báo quốc tế

Giới báo chí và quan sát quốc tế đã ví von việc tình báo quốc tế bủa vây các bàn hội nghị ở Vienna, Geneva và Lausanne như cuộc săn tìm chiếc "Chén Thánh" (Holy Grail) trong truyền thuyết Thiên Chúa giáo; và chiếc "Chén Thánh" đó không gì khác hơn những quan điểm, ý định, quân bài đàm phán mà mỗi bên tham gia đàm phán đang nắm trong tay, hoặc giữ kín để thủ thế trên bàn hội nghị...

Điệp viên hai mang chơi khăm

Tiến trình đàm phán quốc tế để tìm kiếm một thỏa thuận sau cùng về chương trình hạt nhân của Iran càng về giai đoạn cuối cùng trở nên quyết liệt; các bên tham gia đàm phán bao gồm Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn đàm phán nước rút để tìm một kết quả sơ bộ trước khi ký kết thỏa thuận toàn diện dự kiến vào ngày 30/6/2015.

Không lâu trước hạn chót kết thúc đàm phán ngày 31/3, trên diễn đàn truyền thông quốc tế phát sinh chuyện lùm xùm việc Israel chơi "xỏ lá" Mỹ bằng việc nghe lén các cuộc đàm phán  quốc tế về chương trình hạt nhân Iran ở Vienna (Áo), Geneva và Lausanne (Thụy Sĩ) rồi sau đó đem hết thông tin tình báo này trao cho phe chống đàm phán ở Quốc hội Mỹ do đảng Cộng hòa chủ xướng hòng phá bĩnh Tổng thống Barack Obama.

Hậu quả của việc phá bĩnh này có thể khiến cho chính sách an ninh và đối ngoại của Mỹ ở Trung Đông bị đổ vỡ. Mục đích của tất cả chuyện này là vì Israel lo sợ Iran cạnh tranh sức mạnh hạt nhân với mình.

Nhưng không chỉ có mỗi mình Israel "rình rập" bên bàn hội nghị ở Áo và Thụy Sĩ. Hầu như tất cả các cường quốc thế giới quan tâm đến chương trình đàm phán hạt nhân Iran đều có gián điệp "nằm vùng" tại các địa điểm này.

Giới báo chí và quan sát quốc tế đã ví von việc tình báo quốc tế bủa vây các bàn hội nghị ở Vienna, Geneva và Lausanne như cuộc săn tìm chiếc "Chén Thánh" (Holy Grail) trong truyền thuyết Thiên Chúa giáo; và chiếc "Chén Thánh" đó không gì khác hơn những quan điểm, ý định, quân bài đàm phán mà mỗi bên tham gia đàm phán đang nắm trong tay, hoặc giữ kín để thủ thế trên bàn hội nghị.

Nắm được "Chén Thánh" để hiểu được tình hình đàm phán sẽ đi về đâu, diễn tiến theo chiều hướng nào. Và quan trọng hơn, nắm được "Chén Thánh" là nắm được phần thắng.

Để tìm kiếm "Chén Thánh", các cơ quan tình báo quốc tế đã không từ thủ đoạn nào, tìm đủ mọi cách để đột nhập lấy trộm thông tin. Iran do là một bên quan trọng của các vòng đàm phán, nên từ lâu đã là mục tiêu gián điệp hàng đầu, rồi đến Mỹ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Trong cuộc tìm kiếm quyết liệt này, tình báo Anh được cho là đã thành công với việc thu thập được một số dữ liệu về chương trình hạt nhân của Iran.

Khi cần "nói chuyện riêng" hai ông John Kerry và Mohammad Javad Zarif không thể đứng trong khách sạn như thế này mà phải đi bộ ra phố.
Khi cần "nói chuyện riêng" hai­ ông John Kerry và Mohammad Javad Zarif không thể đứng trong khách sạn như thế này mà phải đi bộ ra phố.

Người Mỹ đã từ lâu không chỉ theo dõi, do thám phái đoàn đàm phán của Iran mà còn dùng thủ đoạn tình báo để "chơi khăm" Iran.

Hồ sơ được tiết lộ trong quyển sách “State of War” (Tình trạng chiến tranh) của tác giả James Risen, phóng viên tờ New York Times, cho biết, vào tháng 2/2000, CIA đã cử một điệp viên hai mang là kỹ sư hạt nhân người Nga đến Vienna mang theo bản thiết kế chi tiết cho một đầu đạn hạt nhân kèm theo những chỉ dẫn để giao cho phái đoàn thường trực của Iran.

Đó là chiến dịch tình báo mang mật danh “Merlin” nhằm mục tiêu dẫn dụ các nhà khoa học Iran đi theo hướng thiết kế sai, vì bản thiết kế chứa đựng một sai sót quan trọng khiến cho quả bom nếu được chế tạo theo hướng đó sẽ xịt chứ không nổ.

Tuy nhiên, kế hoạch của CIA thất bại do điệp viên hai mang mà CIA đinh ninh là người của mình lại quay sang giúp Iran bằng cách đính kèm theo bản thiết kế một mẩu giấy nhỏ cảnh báo phái đoàn Iran về chi tiết sai nghiêm trọng đó.

Đi lang thang và tản bộ để an toàn

Biết rất rõ hoạt động gián điệp dày đặc ở Vienna nên người Mỹ hết sức cảnh giác. Tháng 1/2015, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cùng với Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đã bách bộ quanh các con phố ở thủ đô Vienna. Công chúng nhìn thấy đó là một cuộc đi dạo bình thường của "đôi bạn" Đông-Tây.

Thực ra thì đó chính là cách tốt nhất để hai ông Kerry và Javad Zarif có thể yên tâm "nói chuyện riêng" mà không phải lo ngại bị các thiết bị gián điệp tối tân nghe lén.

Trong thời gian diễn ra vòng đàm phán tại Vienna vào tháng 11/2014, ông Kerry muốn nói chuyện riêng với Ngoại trưởng Canada, ông cũng phải lựa địa điểm là một công viên gần khách sạn nơi tổ chức đàm phán.

Các đối tác trong nhóm P5+1 tham gia đàm phán cũng không nằm ngoài tầm ngắm. Tại Lausanne, nơi đang diễn ra vòng đàm phán cuối cùng trước hạn chót ngày 31/3/2015, các quan chức phái đoàn đàm phán các nước đã phải cảnh giác cao độ, phải đi lang thang cách xa khách sạn Beau-Rivage Palace, nơi tổ chức đàm phán, để gọi điện thoại về nước báo cáo tình hình tại chỗ chứ không dám ngồi trong phòng khách sạn gọi điện.

Là cơ quan của Liên Hiệp Quốc chịu trách nhiệm giám sát hoạt động hạt nhân và kiểm soát chương trình cấm phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu, IAEA luôn là tâm điểm của các hoạt động gián điệp, bất kể có đàm phán hay không.

Trong thời gian không diễn ra các vòng đàm phán, hoạt động gián điệp chủ yếu nhắm vào các cuộc họp Hội đồng điều hành IAEA diễn ra hàng quý.

Các cuộc họp này luôn có sự tham dự của các quan chức an ninh hàng đầu và các nhà khoa học hạt nhân từ khắp thế giới, kể cả Iran. Và gián điệp cũng theo chân họ đến bên bàn hội nghị.

Các gián điệp của nhiều quốc gia, nhất là các cường quốc và Israel, đến Vienna để tìm "Chén Thánh" là những thông tin tối mật về chương trình hạt nhân của Iran. Chỉ cần nắm được thông tin để xác định Iran có chương trình chế tạo vũ khí bí mật nào hay không và mức độ, quy mô như thế nào, các cường quốc có thể quyết định mức độ trừng phạt Iran, hoặc thậm chí có thể đi đến chiến tranh.

Cựu Tổng Giám đốc IAEA Mohamed ElBaradei cũng từng là mục tiêu của tình báo Israel MOSSAD.
Cựu Tổng Giám đốc IAEA Mohamed ElBaradei cũng từng là mục tiêu của tình báo Israel MOSSAD.

Trong các hoạt động đi tìm "Chén Thánh" của chương trình hạt nhân Iran, Cơ quan tình báo Mossad của Israel tỏ ra tích cực hơn hẳn các nước khác. Đối tượng mục tiêu của cơ quan này không chỉ là Iran, mà còn Syria và IAEA.

Các tài liệu về gián điệp ở Vienna kể lại một vụ gián điệp Mossad đột nhập vào nơi ở của Trưởng phái đoàn Syria Ibrahim Othman vào tháng 3/2007 và đã lấy trộm nhiều thông tin chi tiết từ chiếc máy tính xách tay của vị trưởng đoàn này có liên quan đến việc xây dựng một cơ sở hạt nhân bí mật ở al-Kibar.

Tháng 9 năm đó, xảy ra vụ máy bay ném bom Israel xâm nhập không phận Syria và ném bom xóa sổ cơ sở hạt nhân bí mật này.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.