“Chén thánh” của tình báo quốc tế

Giới báo chí và quan sát quốc tế đã ví von việc tình báo quốc tế bủa vây các bàn hội nghị ở Vienna, Geneva và Lausanne như cuộc săn tìm chiếc "Chén Thánh" (Holy Grail) trong truyền thuyết Thiên Chúa giáo; và chiếc "Chén Thánh" đó không gì khác hơn những quan điểm, ý định, quân bài đàm phán mà mỗi bên tham gia đàm phán đang nắm trong tay, hoặc giữ kín để thủ thế trên bàn hội nghị...

Điệp viên hai mang chơi khăm

Tiến trình đàm phán quốc tế để tìm kiếm một thỏa thuận sau cùng về chương trình hạt nhân của Iran càng về giai đoạn cuối cùng trở nên quyết liệt; các bên tham gia đàm phán bao gồm Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn đàm phán nước rút để tìm một kết quả sơ bộ trước khi ký kết thỏa thuận toàn diện dự kiến vào ngày 30/6/2015.

Không lâu trước hạn chót kết thúc đàm phán ngày 31/3, trên diễn đàn truyền thông quốc tế phát sinh chuyện lùm xùm việc Israel chơi "xỏ lá" Mỹ bằng việc nghe lén các cuộc đàm phán  quốc tế về chương trình hạt nhân Iran ở Vienna (Áo), Geneva và Lausanne (Thụy Sĩ) rồi sau đó đem hết thông tin tình báo này trao cho phe chống đàm phán ở Quốc hội Mỹ do đảng Cộng hòa chủ xướng hòng phá bĩnh Tổng thống Barack Obama.

Hậu quả của việc phá bĩnh này có thể khiến cho chính sách an ninh và đối ngoại của Mỹ ở Trung Đông bị đổ vỡ. Mục đích của tất cả chuyện này là vì Israel lo sợ Iran cạnh tranh sức mạnh hạt nhân với mình.

Nhưng không chỉ có mỗi mình Israel "rình rập" bên bàn hội nghị ở Áo và Thụy Sĩ. Hầu như tất cả các cường quốc thế giới quan tâm đến chương trình đàm phán hạt nhân Iran đều có gián điệp "nằm vùng" tại các địa điểm này.

Giới báo chí và quan sát quốc tế đã ví von việc tình báo quốc tế bủa vây các bàn hội nghị ở Vienna, Geneva và Lausanne như cuộc săn tìm chiếc "Chén Thánh" (Holy Grail) trong truyền thuyết Thiên Chúa giáo; và chiếc "Chén Thánh" đó không gì khác hơn những quan điểm, ý định, quân bài đàm phán mà mỗi bên tham gia đàm phán đang nắm trong tay, hoặc giữ kín để thủ thế trên bàn hội nghị.

Nắm được "Chén Thánh" để hiểu được tình hình đàm phán sẽ đi về đâu, diễn tiến theo chiều hướng nào. Và quan trọng hơn, nắm được "Chén Thánh" là nắm được phần thắng.

Để tìm kiếm "Chén Thánh", các cơ quan tình báo quốc tế đã không từ thủ đoạn nào, tìm đủ mọi cách để đột nhập lấy trộm thông tin. Iran do là một bên quan trọng của các vòng đàm phán, nên từ lâu đã là mục tiêu gián điệp hàng đầu, rồi đến Mỹ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Trong cuộc tìm kiếm quyết liệt này, tình báo Anh được cho là đã thành công với việc thu thập được một số dữ liệu về chương trình hạt nhân của Iran.

Khi cần "nói chuyện riêng" hai ông John Kerry và Mohammad Javad Zarif không thể đứng trong khách sạn như thế này mà phải đi bộ ra phố.
Khi cần "nói chuyện riêng" hai­ ông John Kerry và Mohammad Javad Zarif không thể đứng trong khách sạn như thế này mà phải đi bộ ra phố.

Người Mỹ đã từ lâu không chỉ theo dõi, do thám phái đoàn đàm phán của Iran mà còn dùng thủ đoạn tình báo để "chơi khăm" Iran.

Hồ sơ được tiết lộ trong quyển sách “State of War” (Tình trạng chiến tranh) của tác giả James Risen, phóng viên tờ New York Times, cho biết, vào tháng 2/2000, CIA đã cử một điệp viên hai mang là kỹ sư hạt nhân người Nga đến Vienna mang theo bản thiết kế chi tiết cho một đầu đạn hạt nhân kèm theo những chỉ dẫn để giao cho phái đoàn thường trực của Iran.

Đó là chiến dịch tình báo mang mật danh “Merlin” nhằm mục tiêu dẫn dụ các nhà khoa học Iran đi theo hướng thiết kế sai, vì bản thiết kế chứa đựng một sai sót quan trọng khiến cho quả bom nếu được chế tạo theo hướng đó sẽ xịt chứ không nổ.

Tuy nhiên, kế hoạch của CIA thất bại do điệp viên hai mang mà CIA đinh ninh là người của mình lại quay sang giúp Iran bằng cách đính kèm theo bản thiết kế một mẩu giấy nhỏ cảnh báo phái đoàn Iran về chi tiết sai nghiêm trọng đó.

Đi lang thang và tản bộ để an toàn

Biết rất rõ hoạt động gián điệp dày đặc ở Vienna nên người Mỹ hết sức cảnh giác. Tháng 1/2015, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cùng với Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đã bách bộ quanh các con phố ở thủ đô Vienna. Công chúng nhìn thấy đó là một cuộc đi dạo bình thường của "đôi bạn" Đông-Tây.

Thực ra thì đó chính là cách tốt nhất để hai ông Kerry và Javad Zarif có thể yên tâm "nói chuyện riêng" mà không phải lo ngại bị các thiết bị gián điệp tối tân nghe lén.

Trong thời gian diễn ra vòng đàm phán tại Vienna vào tháng 11/2014, ông Kerry muốn nói chuyện riêng với Ngoại trưởng Canada, ông cũng phải lựa địa điểm là một công viên gần khách sạn nơi tổ chức đàm phán.

Các đối tác trong nhóm P5+1 tham gia đàm phán cũng không nằm ngoài tầm ngắm. Tại Lausanne, nơi đang diễn ra vòng đàm phán cuối cùng trước hạn chót ngày 31/3/2015, các quan chức phái đoàn đàm phán các nước đã phải cảnh giác cao độ, phải đi lang thang cách xa khách sạn Beau-Rivage Palace, nơi tổ chức đàm phán, để gọi điện thoại về nước báo cáo tình hình tại chỗ chứ không dám ngồi trong phòng khách sạn gọi điện.

Là cơ quan của Liên Hiệp Quốc chịu trách nhiệm giám sát hoạt động hạt nhân và kiểm soát chương trình cấm phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu, IAEA luôn là tâm điểm của các hoạt động gián điệp, bất kể có đàm phán hay không.

Trong thời gian không diễn ra các vòng đàm phán, hoạt động gián điệp chủ yếu nhắm vào các cuộc họp Hội đồng điều hành IAEA diễn ra hàng quý.

Các cuộc họp này luôn có sự tham dự của các quan chức an ninh hàng đầu và các nhà khoa học hạt nhân từ khắp thế giới, kể cả Iran. Và gián điệp cũng theo chân họ đến bên bàn hội nghị.

Các gián điệp của nhiều quốc gia, nhất là các cường quốc và Israel, đến Vienna để tìm "Chén Thánh" là những thông tin tối mật về chương trình hạt nhân của Iran. Chỉ cần nắm được thông tin để xác định Iran có chương trình chế tạo vũ khí bí mật nào hay không và mức độ, quy mô như thế nào, các cường quốc có thể quyết định mức độ trừng phạt Iran, hoặc thậm chí có thể đi đến chiến tranh.

Cựu Tổng Giám đốc IAEA Mohamed ElBaradei cũng từng là mục tiêu của tình báo Israel MOSSAD.
Cựu Tổng Giám đốc IAEA Mohamed ElBaradei cũng từng là mục tiêu của tình báo Israel MOSSAD.

Trong các hoạt động đi tìm "Chén Thánh" của chương trình hạt nhân Iran, Cơ quan tình báo Mossad của Israel tỏ ra tích cực hơn hẳn các nước khác. Đối tượng mục tiêu của cơ quan này không chỉ là Iran, mà còn Syria và IAEA.

Các tài liệu về gián điệp ở Vienna kể lại một vụ gián điệp Mossad đột nhập vào nơi ở của Trưởng phái đoàn Syria Ibrahim Othman vào tháng 3/2007 và đã lấy trộm nhiều thông tin chi tiết từ chiếc máy tính xách tay của vị trưởng đoàn này có liên quan đến việc xây dựng một cơ sở hạt nhân bí mật ở al-Kibar.

Tháng 9 năm đó, xảy ra vụ máy bay ném bom Israel xâm nhập không phận Syria và ném bom xóa sổ cơ sở hạt nhân bí mật này.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.