Châu Đại Dương theo vết xe đổ của châu Phi

Ngày 17/6, Australia và Trung Quốc đã ký kết một thỏa thuận thương mại tự do, kết quả của 10 năm đàm phán căng thẳng. Thỏa thuận này đặc biệt liên quan đến các lĩnh vực kinh tế chủ chốt như khoáng sản, nông nghiệp, hàng điện tử và chính sách đầu tư.

Ngay khi Thỏa thuận Tự do thương mại "lịch sử" Trung Quốc - Australia còn chưa ráo mực, giới chuyên gia và các công đoàn ở Australia đã lên tiếng phản đối và bày tỏ lo ngại về một thực trạng phổ biến khi một nước làm ăn với Trung Quốc: Đó là chuyện làn sóng người lao động Trung Quốc sẽ tràn ngập Australia.

Phát biểu sau khi hiệp định được ký kết, Thủ tướng Australia Tony Abbott nhấn mạnh: Hiệp định sẽ giúp mở cửa thị trường Trung Quốc rộng lớn cho đầu tư của Australia, chủ yếu là sản phẩm và dịch vụ, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho đầu tư của Trung Quốc tại quốc gia  châu lục này. Theo ông Abbott, "hiệp ước này sẽ làm cho hai nước trở nên tốt đẹp hơn, làm cho khu vực của chúng ta trở nên tốt đẹp hơn, và làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn". Tuy nhiên, cũng giống như hầu hết các thỏa thuận song phương khác, trong thỏa thuận này có kẻ thắng người thua.

Hiện tại Trung Quốc là đối tác thương mại số 1 của Australia, với trao đổi song phương hơn 160 tỉ đôla Australia (tương đương 110 tỉ euro)/năm, và nền kinh tế thứ hai thế giới đã trở thành quốc gia đầu tư số 1 vào Australia, vượt qua Mỹ. Thỏa thuận nói trên cho phép hơn 85% hàng xuất khẩu Australia vào Trung Quốc được miễn, giảm thuế, trong đó có phần lớn các sản phẩm của ngành công nghiệp năng lượng, rượu vang, thịt bò, cá và các sản phẩm sữa - các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Australia. Trung Quốc cũng là thị trường nhập khẩu số 1 thế giới những hàng hóa nói trên.

Theo thỏa thuận này, các sản phẩm sữa của Australia sẽ được giảm thuế nhập khẩu, đến mức miễn hoàn toàn trong vòng 11 năm nữa. Riêng sữa cho trẻ em sẽ được miễn thuế trong 4 năm tới. Cũng tương tự, thuế thịt bò của Australia vào Trung Quốc sẽ được xóa bỏ trong vòng 9 năm, thuế gia súc sẽ chấm dứt trong vòng 4 năm.

Lĩnh vực khai thác tài nguyên thiên nhiên cũng sẽ có lợi. Thuế quan của Trung Quốc đánh vào than nhập khẩu từ Australia từ bao lâu nay sẽ được bãi bỏ. Các công ty khai khoáng cũng sẽ được tiếp cận rộng rãi hơn vào thị trường rộng lớn ở Trung Quốc. Canberra hy vọng thỏa thuận này sẽ cho phép vực dậy nền khai khoáng Australia đang xuống dốc, do giá nguyên liệu và nhu cầu từ Trung Quốc sụt giảm. Giới chủ Australia vui mừng vì sẽ có được lợi thế cạnh tranh đáng kể so với Liên minh châu Âu, Mỹ và Canada. Doanh nghiệp sữa của Australia sẽ có cơ may đè bẹp được đối thủ New Zealand nhờ các ưu đãi vừa có được.

Bộ trưởng Thương mại Australia Andrew Robb và người đồng cấp Trung Quốc Cao Hổ Thành ký kết Hiệp định Thương mại Tự do (FTA).
Bộ trưởng Thương mại Australia Andrew Robb và người đồng cấp Trung Quốc Cao Hổ Thành ký kết Hiệp định Thương mại Tự do (FTA).

Đổi lại, Australia sẽ phải dỡ bỏ sắc thuế đánh vào các đồ điện tử và đồ điện gia dụng từ Trung Quốc. Đầu tư Trung Quốc vào Australia cũng sẽ được tạo điều kiện dễ dàng. Các quỹ đầu tư tư nhân có thể đưa vào Australia đến 1 tỉ đôla Australia mà không cần phải thông qua cơ quan kiểm soát đầu tư nước ngoài, trừ một số ngoại lệ như các dự án trên đất nông nghiệp hay doanh nghiệp thực phẩm. Bất đồng về những hạn chế đối với đầu tư, liên quan đến các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, từng là một trở ngại cơ bản trong việc đi đến thỏa thuận này.

Tuy nhiên, giới nghiệp đoàn Australia phản ứng dữ dội. Thỏa thuận cho phép các công ty Trung Quốc và những công nhân di dân được nhập cảnh Australia nhiều hơn. Các công ty có những dự án tại Australia trị giá hơn 115 triệu USD sẽ có thể mang công nhân Trung Quốc sang.

Tổng thư ký nghiệp đoàn Electrical Traders Union (bao gồm các doanh nghiệp ngành điện tử và viễn thông) lên án: "Thỏa thuận này là một sự hổ thẹn", "một ngày đen tối" với người lao động Australia. Các công đoàn Australia rất lo ngại làn sóng nhân công được trả lương thấp từ Trung Quốc sẽ tràn sang, đe dọa việc làm tại Australia. Lance McCallum thuộc Công đoàn Điện lực nói: "Các công nhân Australia sẽ mất hàng ngàn cơ hội có việc làm. Thỏa thuận này sẽ cho phép các nhà đầu tư Trung Quốc có những dự án trên mức 150 triệu đôla Australia được quyền đưa công nhân người nước ngoài tới làm việc tại các dự án này. Chúng tôi cũng lo ngại là những công nhân này khi đến đây sẽ bị những chủ nhân vô lương tâm bóc lột".

Lo lắng của giới công đoàn Australia là hoàn toàn có cơ sở. Chuyện người lao động Trung Quốc kể cả có phép hay lao động chui vẫn là đề tài thường trực của truyền thông quốc tế. Có lẽ không có minh chứng nào cho câu nói "Trung Quốc đang dùng tiền mua cả thế giới" rõ nét hơn châu Phi, châu lục đang phải hứng chịu những nỗi đoạn trường sau mấy chục năm nhắm mắt nhắm mũi ồ ạt nhận những dòng viện trợ và đầu tư như thác lũ từ đất nước châu Á có số dân đông nhất hành tinh.

Tạp chí The Economist của Mỹ hồi trung tuần tháng 1/2015 thuật rằng: Trên khắp châu Phi, các chương trình tâm tình trên sóng radio đang tràn ngập những câu chuyện của những người châu Phi, thường là đàn ông, than khóc vì bị mất vợ hay người tình vào tay những người đàn ông Trung Quốc giàu có. Một người đàn ông ở Kenya gần đây chia sẻ nỗi uất ức về "tình địch" từ Trung Quốc tới: "Hắn lùn và xấu như người lùn Pygmy, nhưng có nhiều tiền".

Điều đáng nói, đó là bộ mặt chung của nhiều nhà kinh doanh Trung Quốc tới châu Phi làm ăn. Suy cho cùng, ngay cả người châu Phi - châu lục nghèo và kém phát triển nhất thế giới - cũng chịu không thấu với cách làm ăn của Trung Quốc. Làn sóng phản đối Trung Quốc đang lan rộng khắp châu Phi. Người châu Phi ngày càng thêm ngờ vực các hãng Trung Quốc. Các nước phát triển kinh tế nhanh nhất ở châu Phi lại có khuynh hướng nghiêng về các ý tưởng thị trường tự do của phương Tây.

Đan Kô (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.