Châu Âu - Tương lai an ninh còn bỏ ngỏ?

Mới đây, trang mạng của Viện Nghiên cứu Hoàng gia Anh về quốc phòng và an ninh (RUSI) đưa ra đánh giá rằng, bối cảnh chiến lược của châu Âu đang thay đổi và quá trình thay đổi để thích ứng của khối này có thể sẽ được thúc đẩy bởi những cú sốc chiến lược hoặc một loạt thay đổi khác.

Cũng theo bài đánh giá này, vấn đề an ninh châu Âu đang ở thời điểm bước ngoặt. Môi trường an ninh của khối đang diễn biến phức tạp và thay đổi mạnh mẽ hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, với những thách thức mới như sự trỗi dậy của Trung Quốc, vấn đề an ninh năng lượng, khủng hoảng khí hậu, hoạt động can thiệp bầu cử và khả năng dễ bị tổn thương trong không gian mạng.

Trong khi đó, những thách thức lâu năm từ phía Đông, câu chuyện an ninh biên giới, di cư và chia sẻ gánh nặng quốc phòng giữa các thành viên vẫn chưa được giải quyết. Cam kết của Mỹ đối với an ninh châu Âu cũng như tầm quan trọng của châu Âu với tư cách là một tác nhân an ninh trên toàn cầu đang ngày càng bị hoài nghi. Môi trường chiến lược của châu Âu đang thay đổi và ngày càng khó đoán, có khả năng sẽ rất khác trong thập niên tới.

Châu Âu - Tương lai an ninh còn bỏ ngỏ? -0
Lực lượng đặc nhiệm Takuba do Pháp dẫn đầu làm nhiệm vụ ở Mali.

Một số diễn biến địa chính trị có khả năng biến đổi môi trường an ninh châu Âu đương đại. Sự cạnh tranh của các cường quốc đã thúc đẩy Mỹ tăng tốc xoay trục sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương để đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Các quốc gia châu Âu riêng lẻ đang củng cố hành động xoay trục này nhưng đó là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng Washington sẽ tập trung vào những nơi khác trong những thập niên tới. Có một điều không thể phủ nhận rằng châu Âu cũng đang trăn trở với thực tế về sự trỗi dậy của Trung Quốc: Sự trỗi dậy này sẽ mang lại cơ hội, mối đe dọa hay thách thức hay là cả 3 điều trên?

Hậu quả về chính trị và hành chính từ Brexit tiếp tục làm tiêu hao năng lực hoạch định chính sách của London và khiến Brussels bị phân tâm. Ngoài ra, mối đe dọa về sự chia rẽ chính trị cũng đang diễn ra khắp lục địa. Những mối đe dọa đối với EU đã xuất hiện rõ ràng ở cả hai bờ eo biển Manche.

Bên cạnh đó, những sự kiện bên ngoài cũng ảnh hưởng không nhỏ tới Lục địa già. Việc Mỹ, NATO và phương Tây rút quân khỏi Afghanistan hồi tháng 8-2021 là một cú sốc kép đối với châu Âu. Thứ nhất, quyết định rút quân của Mỹ được thực hiện một cách đơn phương, chỉ cung cấp cho các thành viên NATO thuộc châu Âu những lựa chọn hạn chế, đồng thời cho thấy rõ việc hai bên không thể thống nhất về một kế hoạch dự phòng hiệu quả và khoảng cách rõ rệt về năng lực quân sự giữa Mỹ và châu Âu. Thứ hai, việc rút quân đã đặt dấu chấm hết cho hoạt động quan trọng đầu tiên của NATO ở bên ngoài khu vực mà đỉnh điểm là một thất bại chiến lược.

Châu Âu - Tương lai an ninh còn bỏ ngỏ? -0
Phái bộ nhận thức hàng hải châu Âu (EMASOH) triển khai tại eo biển Hormuz.

Việc thành lập AUKUS -thỏa thuận hợp tác an ninh chiến lược 3 bên giữa Australia, Anh và Mỹ - đã khiến Pháp tức giận, cho thấy Mỹ và Anh đã hiểu nhầm hoặc không quan tâm đến lợi ích chiến lược và văn hóa của Pháp. Sau những sự kiện này, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng châu Âu nên ngừng “ngây thơ” về Mỹ, cần thể hiện tình đoàn kết mới và quan tâm đến việc bảo vệ chính mình. Lời kêu gọi hàn gắn của Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Macron sau AUKUS cũng mở ra cánh cửa cho những thay đổi lớn hơn về an ninh châu Âu, với tuyên bố chung nhấn mạnh “Mỹ cũng nhận thức được tầm quan trọng của một nền quốc phòng châu Âu mạnh mẽ hơn và có năng lực hơn, đóng góp tích cực vào an ninh xuyên Đại Tây Dương và toàn cầu, đóng vai trò bổ sung cho NATO”.

Và châu Âu cũng đã bắt đầu chuyển đổi để đối phó với môi trường đang thay đổi này. Đánh giá thường niên phối hợp về quốc phòng (CARD 2016), Hợp tác cấu trúc thường trực (PESCO 2017) và Sáng kiến can thiệp châu Âu (EI2 2018) là những ví dụ về các phương pháp tiếp cận mới nhằm lèo lái qua một cơ cấu thể chế gồm nhiều cơ quan và mang lại tính linh hoạt. Điểm đáng chú ý là các sáng kiến của EU đang bắt đầu đưa ra những thỏa thuận cho phép các nước tùy chọn tham gia, qua đó cho phép các thành viên không thuộc EU có thể tham gia các sáng kiến cụ thể nếu thấy phù hợp. Sự thích nghi này đã dẫn đến các đợt triển khai lực lượng quan trọng: Lực lượng đặc nhiệm Takuba ở Mali và Phái bộ nhận thức hàng hải châu Âu (EMASOH) tại eo biển Hormuz ở Vùng Vịnh.

Năm 2022 sẽ là một năm quan trọng đối với sự phát triển của an ninh châu Âu. Pháp sẽ giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng châu Âu trong 6 tháng đầu tiên. Bản “Định hướng chiến lược của EU” - trong đó đánh giá về các mối đe dọa chung đối với liên minh - sẽ công bố kết quả. Tuyên bố chung EU - NATO mới sẽ được ký kết, cùng với đó, Hội nghị Thượng đỉnh quốc phòng châu Âu cũng sẽ diễn ra.

Một trong những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự sắp tới chắc chắn sẽ là “Quyền tự chủ chiến lược của châu Âu”, ý nghĩa thực sự của nó và câu hỏi liệu nó sẽ bổ sung hay cạnh tranh với NATO - vốn chỉ tập trung vào phòng thủ tập thể và quản lý khủng hoảng mà thiếu tính chủ động. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuyên bố năm 2022 là “năm về quốc phòng châu Âu” và trụ cột đầu tiên trong quyền tự chủ của châu Âu sẽ là kinh tế và xã hội, thứ hai là an ninh và lấy liên minh Đại Tây Dương làm “xương sống”.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.