Châu Âu toàn cảnh năm 2026

Châu Âu bước vào năm 2026 trong tình thế bị chèn ép từ mọi phía. Khu vực này đang tìm nguồn tài chính để tái thiết sức mạnh quân sự. Các nước châu Âu cũng đang phải tìm cách vực dậy tăng trưởng kinh tế sau nhiều năm kém hiệu quả, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ lan rộng toàn cầu.

Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine năm 2022 và đang kéo dài đến hiện tại đã phá vỡ nhiều thập kỷ tự mãn - và các thách thức đang ngày càng chồng chất. Gần như tất cả các thành viên NATO hiện đã đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng của liên minh được đề ra từ năm 2014 là 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Nhưng, giờ đây, mục tiêu mới là 3,5%, được đặt ra tại hội nghị thượng đỉnh tháng 6/2025.

Ngoại trừ Ba Lan, Litva và Latvia, rất ít thành viên bắt đầu giải thích cho cử tri của họ làm thế nào để đạt được con số đó. Đức tỏ ra “dũng cảm” nhất: Thủ tướng Friedrich Merz đã miễn trừ quốc phòng khỏi Schuldenbremse (phanh nợ của Đức) và vạch ra lộ trình sử dụng cơ chế này để đạt mục tiêu sớm nhất vào năm 2029. Tây Ban Nha thì tuyên bố họ hoàn toàn không bị ràng buộc bởi con số mới.

1.jpg -0
Công nghiệp quốc phòng giờ đây lại có vẻ như là một “làn gió thuận” đối với phát triển kinh tế của châu Âu.

Năm 2026, dự báo châu Âu sẽ chi cho quốc phòng nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, họ vẫn còn cách xa mục tiêu “tự chủ chiến lược” mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã nhấn mạnh một cách đúng đắn. Vì vậy, năm 2026 dự kiến sẽ bị bao trùm bởi hàng loạt cuộc tranh cãi về việc nguồn tiền bổ sung cho quốc phòng và cho Ukraine sẽ được lấy từ đâu? Tính sơ bộ, trong 3 năm đầu của cuộc chiến, Mỹ và châu Âu mỗi bên đã đóng góp 50 tỷ USD mỗi năm cho Ukraine. Khoản đóng góp của Mỹ hiện đã cạn kiệt. Và, ngay cả khi chiến tranh kết thúc, Ukraine vẫn sẽ cần hỗ trợ trong nhiều năm tiếp theo.

Đây cũng sẽ là năm thử thách đối với các nền kinh tế châu Âu. Lạm phát đang giảm nhiệt và lãi suất đang hạ dần, nhưng tăng trưởng vẫn trì trệ và khoản chi tiêu quốc phòng tăng thêm sẽ không giúp ích được gì nhiều. Tăng trưởng năng suất đã chững lại, lực lượng lao động già hóa đang kéo sản lượng giảm, còn dòng vốn đầu tư mạo hiểm và việc làm đang chảy sang Mỹ và châu Á. Tỷ lệ nợ trên GDP vượt quá 100% ở Italy, Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ. Tài chính công đang căng thẳng bởi các khoản nợ từ đại dịch, trợ cấp xanh và giờ là chi phí quốc phòng. Căng thẳng sẽ tồi tệ hơn vào năm 2026, bởi các chính phủ yếu kém liên tục không thể thúc đẩy việc cắt giảm phúc lợi và e ngại việc tăng thuế.

Cú hích cơ sở hạ tầng mới của Đức, với gói ngân sách 500 tỷ euro sẽ bắt đầu làm thay đổi tâm lý đôi chút. Đường bộ, đường sắt và lưới điện mới sẽ thu hút đầu tư tư nhân. Trên toàn Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), tăng trưởng được dự báo sẽ tăng nhẹ, nhưng vẫn chỉ đạt 1,2% từ mức 0,8% của năm 2025. Các nhà xuất khẩu châu Âu sẽ tiếp tục đối mặt với mức thuế quan cao tại Mỹ - thị trường lớn nhất của họ.

Áp lực thứ ba cần theo dõi trong năm 2026 sẽ là về chính sách khí hậu. Các mục tiêu đầy tham vọng của Liên minh châu Âu (EU) về giảm phát thải khí nhà kính đang gặp phải sự phản đối. Cùng với việc cắt giảm di cư, sự phản đối các chính sách xanh là đặc điểm của phe cực hữu đang trỗi dậy khắp EU. Mục tiêu cấm xe chạy xăng mới vào năm 2035 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đều có vẻ ngày càng xa vời. Và, đã có những lời kêu gọi giảm nhẹ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU, vốn áp thuế lên hàng nhập khẩu thâm dụng carbon và dự kiến có hiệu lực vào năm 2026. Trong năm 2026, các chính phủ có thể buộc phải suy nghĩ lại, đặc biệt nếu đảng Tập hợp quốc gia (RN) thuộc phe cực hữu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội ở Pháp.

Tăng trưởng khởi sắc, thâm hụt chực chờ

Rất dễ để kể lại câu chuyện ảm đạm về những khó khăn kinh tế của châu Âu. Một mô hình dựa vào sự bảo hộ của Mỹ, nhu cầu của Trung Quốc, năng lượng của Nga và toàn cầu hóa dựa trên luật lệ không thể phát triển trong một thế giới mà Mỹ hướng nội, Trung Quốc trở thành đối thủ cạnh tranh, Nga không dễ điều khiển và toàn cầu hóa đi vào dĩ vãng. Lục địa đang già đi nhanh chóng, và các đảng cực hữu đang trỗi dậy ở châu Âu muốn hạn chế nhập cư.

Dự báo, tăng trưởng của châu Âu sẽ khởi sắc đôi chút vào năm 2026. Tăng trưởng tiền lương đã vượt lạm phát kể từ quý IV năm 2023, tuy nhiên các hộ gia đình vẫn ngần ngại chi tiêu, để dành thêm khoảng 3% thu nhập so với những năm trước đại dịch. Người tiêu dùng sẽ từ từ bắt đầu chi tiêu nhiều hơn khi bất ổn kinh tế lắng xuống.

Bình thường hóa tăng trưởng tiền lương và lạm phát cũng sẽ cho phép Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ lãi suất thấp, thậm chí cắt giảm thêm, nếu mức tăng giá dưới 2%. Điều đó sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp đầu tư - đặc biệt là vào các dự án tốn kém vốn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưới điện - mà còn thúc đẩy ngành xây dựng gặp khó khăn.

Luồng gió thuận còn lại, trớ trêu thay, lại là quốc phòng. Cuộc chiến ở Ukraine và nỗi lo sợ bị Mỹ bỏ rơi đã làm rõ thông điệp rằng lục địa này cần tái vũ trang. Sau khi điều chỉnh các quy tắc tài khóa, Đức giờ đây sẽ cho phép chi tiêu thâm hụt không giới hạn cho quốc phòng và EU sẽ sử dụng tích cực hơn tài sản nhà nước của Nga bị đóng băng trong các tài khoản ngân hàng châu Âu để trang bị vũ khí cho Ukraine. Các quy tắc tài khóa của EU, vốn nhằm kiềm chế chi tiêu thâm hụt, đã được nới lỏng để cho các quốc gia có khả năng chi trả có thêm dư địa chi tiêu cho vũ khí.

Sự rạn nứt chính trị ngày càng lớn với Mỹ đang thúc đẩy các nước châu Âu mua sắm nhiều hơn từ các nhà cung cấp châu Âu. Điều đó sẽ thúc đẩy nhu cầu nội địa đối với thiết bị quốc phòng và khuyến khích các công ty đầu tư. Các nhà máy sản xuất phụ tùng ôtô và tàu hỏa đang được trang bị lại để sản xuất linh kiện quân sự và nhiều nhà máy khác sẽ tiếp bước. Sự phổ biến ngày càng tăng của các công ty khởi nghiệp quốc phòng đối với các nhà tài trợ công, nhà đầu tư và sinh viên tốt nghiệp sẽ giúp ích thêm. Chi tiêu quốc phòng gia tăng có thể tạo thêm nửa triệu việc làm trong lĩnh vực này.

Huy Thông

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.