Châu Âu siết an ninh trước nguy cơ tấn công mạng

Sự gia tăng các vụ tấn công mạng, phá hoại hạ tầng và hoạt động của các đội tàu đang đặt ra thách thức chưa từng có đối với an ninh hàng hải châu Âu. Trước tình hình đó, các quốc gia khu vực buộc phải tăng tốc triển khai biện pháp bảo vệ cáp biển, giám sát hạ tầng ven biển và củng cố khả năng phòng thủ trong môi trường biển ngày càng bất ổn.

Mối đe dọa âm thầm dưới lòng đại dương

Theo báo cáo mới nhất được Norma Cyber công bố, chỉ riêng trong năm 2024 đã ghi nhận 239 vụ tấn công mạng lớn nhằm vào các hệ thống điều khiển hàng hải, cảng biển và tuyến cáp ngầm dưới đáy biển. Phần lớn các vụ việc bị nghi có liên quan đến nhóm tin tặc có tên là NoName057(16).

Trong bối cảnh hệ thống điều khiển trên tàu, cảng và các tuyến cáp biển ngày càng được số hóa, nguy cơ bị tin tặc khai thác cũng theo đó gia tăng. Báo cáo cho thấy, các nhóm tấn công mạng đang tận dụng trí tuệ nhân tạo để dò tìm điểm yếu trong hệ thống, xâm nhập vào tài liệu kỹ thuật hoặc chiếm quyền kiểm soát chỉ với những thiết bị đơn giản như USB chứa mã độc. Một số vụ việc còn ghi nhận hiện tượng làm nhiễu hoặc giả mạo tín hiệu GPS, khiến tàu thuyền mất phương hướng tại các khu vực chiến lược như biển Baltic và biển Bắc.

Đánh giá về thực trạng này, một chuyên gia của Norma Cyber nhận định: Kỹ năng điều hướng truyền thống vẫn là một trong những biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất khi công nghệ hiện đại bị tấn công.

Châu Âu siết an ninh trước nguy cơ tấn công mạng -0
Phòng an ninh mạng của Norma Cyber, nơi giám sát tàu thuyền và các mối đe dọa diễn ra 24/7.

Bên cạnh các cuộc tấn công mạng, hiện tượng các đội tàu trá hình (bóng ma) hay còn gọi là “shadow fleet” cũng đang nổi lên. Đây là những tàu dầu cũ, thường được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu bất hợp pháp, trốn tránh lệnh trừng phạt quốc tế. Theo các nguồn tin từ giới chức an ninh, hiện có khoảng từ 600 đến 900 tàu như vậy hoạt động trên toàn cầu, trong đó đáng chú ý là các tuyến vận tải dầu mỏ.

Các tàu “bóng ma” này thường tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS), thay đổi cờ quốc gia hoặc sử dụng các thủ đoạn giả mạo khác để che giấu danh tính và hành trình. Sự hiện diện của những đội tàu này tại biển Baltic và Bắc Âu đang làm gia tăng nguy cơ đối với các tuyến cáp ngầm và đường ống năng lượng dưới đáy biển. Vụ rò rỉ khí nghiêm trọng tại đường ống Nord Stream năm 2022, dù chưa có kết luận điều tra chính thức, vẫn là lời cảnh báo về khả năng phá hoại hạ tầng biển có chủ đích, với hậu quả khó lường.

Không dừng lại ở đó, các chuyên gia tại Trung tâm An ninh mạng hàng hải Bắc Âu còn cảnh báo về nguy cơ gián điệp biển núp bóng các tàu dân sự. Cụ thể, ngày càng có nhiều tàu cá, tàu nghiên cứu, thậm chí là tàu chở dầu thông thường bị nghi ngờ tham gia hoạt động thu thập thông tin tình báo hoặc do thám hạ tầng biển chiến lược.

Riêng tại khu vực biển Phần Lan và Thụy Điển, Norma Cyber đã ghi nhận nhiều vụ việc liên quan đến hiện tượng giả mạo tín hiệu định vị và gây nhiễu hệ thống, nghi ngờ có liên hệ với các chiến dịch tác chiến mạng quy mô lớn. Những hành động này không chỉ gây nguy hiểm cho tàu thuyền dân sự mà còn đe dọa nghiêm trọng đến hệ thống liên lạc, vận tải và an ninh năng lượng của toàn khu vực.

Đương đầu với thách thức

Trước nguy cơ an ninh biển ngày càng phức tạp, các quốc gia châu Âu đang tăng tốc triển khai những biện pháp phòng vệ đồng bộ, kết hợp giữa công nghệ hiện đại và phối hợp quốc tế.

Đáng chú ý, từ ngày 6/6/2025, Đan Mạch đã chính thức đưa vào sử dụng 4 tàu không người lái “saildrones” tại biển Baltic và Bắc Hải. Những phương tiện này tích hợp trí tuệ nhân tạo, radar, camera và cảm biến dò tìm dưới nước, đóng vai trò như “đôi mắt và đôi tai” trên biển, giúp giám sát tình trạng cáp biển, đường ống ngầm và phát hiện sớm tàu trá hình.

Dù có ý kiến lo ngại về khả năng dữ liệu lọt vào tay bên thứ ba, phía nhà sản xuất khẳng định toàn bộ thông tin thu thập được đều được mã hóa, không chứa dữ liệu nhạy cảm.

Song song với đó, NATO cũng đẩy mạnh chiến dịch tuần tra Baltic Sentry, sử dụng kết hợp tàu chiến, máy bay, thiết bị không người lái và hệ thống AI “Nordic Warden”. Mục tiêu là tăng cường kiểm soát các tuyến vận tải trọng yếu, giám sát tàu nghi vấn và phát hiện sớm các hành vi phá hoại hoặc do thám dưới hình thức trá hình.

Theo giới chức NATO, chiến lược hiện nay tập trung vào nguyên tắc “ngăn chặn từ gốc”, tức là làm suy yếu và vô hiệu hóa ngay từ đầu các nguy cơ phá hoại, thay vì chỉ phản ứng bị động sau khi sự cố xảy ra.

Ở khía cạnh pháp lý, Liên minh châu Âu (EU) đang gấp rút hoàn thiện các quy định mới nhằm kiểm soát hoạt động tàu thuyền và đảm bảo minh bạch trên các tuyến vận tải biển. Một trong những trọng tâm là thiết lập khung chế tài cụ thể đối với các đội tàu trá hình, đặc biệt là shadow fleet vận chuyển dầu mỏ. Cùng với đó, EU thúc đẩy việc áp dụng Chỉ thị An ninh mạng (NIS 2), tăng cường tiêu chuẩn bảo vệ đối với cáp quang và hạ tầng thông tin liên lạc dưới biển, được xem là “xương sống” của kết nối số toàn cầu.

Châu Âu đang đối mặt với bài toán sinh tử: làm thế nào để bảo vệ các tuyến cáp quang, đường ống năng lượng và hạ tầng biển trọng yếu - huyết mạch kết nối và vận hành của nền kinh tế số toàn cầu. Trong bối cảnh những mối đe dọa mang tính lai ghép giữa tấn công mạng, gián điệp và phá hoại vật lý ngày càng gia tăng, giới chuyên gia nhấn mạnh, chỉ có sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ hiện đại, hành lang pháp lý nghiêm ngặt và hợp tác quốc tế thực chất mới đủ sức ngăn chặn những kịch bản đứt gãy hạ tầng biển tái diễn. Nếu chậm trễ, hậu quả không chỉ dừng lại ở thiệt hại vật chất, mà có thể kéo theo những hệ lụy an ninh vượt ngoài tầm kiểm soát.

Trần Minh

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?