Châu Á trên bàn cờ địa chính trị châu Âu

Sự quay trở lại của châu Âu là một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trong các vấn đề an ninh châu Á trong năm nay. Không khó để tìm thấy bằng chứng về ý định của châu Âu. Tháng 9-2021, EU đã giới thiệu Chiến lược hợp tác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, lần đầu đưa ra một cách tiếp cận chung giữa 27 thành viên của khối.

Josep Borrell, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại và an ninh, đã lập luận rằng cách tiếp cận này được xây dựng dựa trên những sức mạnh kinh tế đang tồn tại. Ông nói: "EU là nhà đầu tư hàng đầu, đối tác hợp tác phát triển hàng đầu và là một trong những đối tác thương mại lớn nhất ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương". Chiến lược đó của EU theo sau các văn kiện tương tự từ Pháp, Đức, Anh và các nước khác. Ở những nơi khác, đã có nhiều minh chứng hơn về hành động, chẳng hạn sự xuất hiện của tàu sân bay mới của Vương quốc Anh và nhóm tàu tấn công đi cùng cập cảng châu Á.

Châu Á trên bàn cờ địa chính trị châu Âu       -0
Đội tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh thường xuyên có những chuyến ghé thăm nhằm mục đích chính trị.

Châu Á đã đóng vai trò nổi bật đáng chú ý ở Đức trong thời gian gần đây, đặc biệt là trong các cuộc thảo luận về mối quan hệ với Trung Quốc, mở đường cho ông Olaf Scholz kế nhiệm bà Angela Merkel trở thành Thủ tướng Đức. Vấn đề Đài Loan cũng gây ra một cuộc tranh cãi ngoại giao giữa Trung Quốc và Litva, sau khi quốc gia Baltic nhỏ bé là thành viên của EU này bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc vì đã cho phép Đài Bắc mở văn phòng ngoại giao ở thủ đô Vilnius của nước này.

Còn Paris thì tự phong mình là một cường quốc của châu Á, với các viện dẫn về các vùng lãnh thổ hải đảo của Pháp nằm ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Chính sách ngoại giao gần đây của nước này cũng được thúc đẩy bởi nhu cầu tái khẳng định mình sau hiệp định AUKUS giữa Australia, Anh và Mỹ, trong đó Pháp đã mất đi một hợp đồng cung cấp tàu ngầm có giá trị với Australia.

Nga thậm chí còn nổi bật hơn và như được tiếp thêm động lực từ cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mới đây. Đây là quốc gia thứ ba tiến hành một loạt hoạt động như vậy với khối Đông Nam Á này. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã có chuyến thăm hiếm hoi đến New Delhi, hoạt động được coi là sự phát triển hơn nữa hợp tác về nhiều mặt, trong đó có khía cạnh an ninh, đối với Ấn Độ, một cửa ngõ vào châu Á.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy thì một số căng thẳng vẫn còn rõ ràng trong nỗ lực mới của châu Âu, trong đó vấn đề đầu tiên liên quan đến nguồn lực. Hồi đầu tháng, EU đã công bố chương trình cơ sở hạ tầng mới mang tên "Cửa ngõ toàn cầu", được quảng cáo rộng rãi là đối thủ tiềm năng của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc trong các lĩnh vực, từ khí hậu và năng lượng đến giao thông. Kế hoạch này đi kèm với khoản đầu tư có vẻ ấn tượng trị giá 300 tỷ euro trong số các khoản đầu tư đã được hứa hẹn trong 5 năm. Tuy nhiên, hầu hết số tiền này sẽ được chi tiêu theo các chương trình hiện có của châu Âu.

Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của EU liệt kê 7 lĩnh vực trọng tâm, từ an ninh và quốc phòng đến kết nối, quản trị số và chuyển đổi xanh. Các chiến lược quốc gia khác cũng cung cấp danh sách dài các lĩnh vực mà 2 châu lục có thể cùng hợp tác.

Và rủi ro của kiểu tiếp cận toàn diện này có thể cản trở việc tập trung sự chú ý và các nguồn lực vào một số lĩnh vực có thể tạo ra ảnh hưởng lớn nhất. Đặc biệt là các lĩnh vực như an ninh hàng hải có xu hướng gây tranh cãi về địa chính trị và tốn kém có thể bị bỏ lại phía sau. Sự tập trung và chú ý cũng sẽ là một vấn đề cụ thể vì các quốc gia châu Âu có rất nhiều lo lắng tại khu vực của mình, với những vấn đề đang diễn ra xung quanh khu ngoại vi của họ liên quan đến Ukraine và những căng thẳng về người di cư với Belarus. Sau đó là vấn đề về sự chia rẽ chính trị liên quan đến chính các quốc gia châu Âu.

Một vài trong số này liên quan đến các vấn đề châu Á. Lấy ví dụ về Pháp và nỗ lực ngoại giao hậu AUKUS hiện nay. Mới đây, Đại sứ Pháp tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Christophe Penot đã đến thăm Singapore, chỉ vài tuần sau khi Ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian có chuyến công du tới Jakarta, Indonesia.

Những chuyến thăm như vậy đã nâng tầm của cả Pháp lẫn châu Âu. Tuy nhiên, chúng cũng nhấn mạnh mức độ mà vết thương ngoại giao do AUKUS gây ra vẫn chưa thể được chữa lành. Sự căng thẳng giữa Paris và Canberra có khả năng làm cho các quốc gia lo lắng về sự trỗi dậy của Trung Quốc khó hành động cùng nhau hơn vì vai trò của Australia trong nhóm an ninh Bộ Tứ.

Cuối cùng, các quốc gia châu Âu phải đối mặt với căng thẳng giữa trọng tâm của họ vào hợp tác đa phương và thực tế của một khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó hoạt động chính trị giờ đây thường tập trung vào các nhóm tiểu đa phương nhỏ hơn. EU tự mô tả mình là một đối tác tự nhiên của các thể chế đa phương châu Á, đặc biệt là ASEAN. Tất nhiên, các nhà lãnh đạo châu Âu nhận thức được những căng thẳng này và năm 2022 có khả năng chứng kiến họ tiếp tục các nỗ lực nhằm triển khai sự hiện diện lớn hơn trong khu vực châu Á. Dấu hiệu sớm đã xuất  hiện vào cuối tháng 12-2021, khi tàu khu trục Bayern của Hải quân Đức đến Singapore, điểm dừng chân cuối cùng trong hành trình kéo dài 6 tháng và là chuyến đi đầu tiên của Hải quân Đức đến khu vực Đông Á trong suốt gần 2 thập kỷ. Trong khi đó, Pháp cũng đã đặt khu vực này là một trong 3 mục tiêu chính sách đối ngoại trung tâm trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU của mình, bắt đầu với các kế hoạch vào tháng 2-2022 chủ trì một hội nghị thượng đỉnh lớn ở Paris.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy, việc thực hiện những tham vọng được đề ra trong các văn kiện chiến lược khác nhau của EU sẽ đòi hỏi sự tập trung, khả năng lãnh đạo và các nguồn lực liên tục trong dài hạn, chứ không chỉ trong vài tháng tới. Năm 2022 sẽ là năm quan trọng để hiểu được mức độ nghiêm túc của châu Âu trong mong muốn nâng tầm của mình ở châu Á.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.