Châu Á, OPEC và năng lượng hóa thạch

Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu năm 2023 (COP28) đã bế mạc với thỏa thuận “chuyển đổi khỏi năng lượng hóa thạch”. Sau một cuộc tranh đấu kéo dài giữa những người ủng hộ và những người phản đối việc “loại bỏ dần” nguồn năng lượng này, các nhà đàm phán đã tìm ra một công thức ít ràng buộc hơn, cho phép đạt được sự đồng thuận.

Phải mất 28 hội nghị để tất cả các nguồn năng lượng hóa thạch được xem xét. Điều này cho thấy mức độ quan tâm của cộng đồng quốc tế khi đối mặt với biến đổi khí hậu. Thỏa thuận cuối cùng mà từng từ trong đó đã được đàm phán quyết liệt quy định thực hiện “sự chuyển đổi khỏi việc sử dụng năng lượng hóa thạch trong các hệ thống năng lượng một cách hợp lý, có trật tự và cân bằng, bằng cách thúc đẩy hành động trong thập kỷ quan trọng này, nhằm đạt được mức trung hòa carbon vào năm 2050 theo những khuyến nghị khoa học”. Ý tưởng tăng tốc này đến năm 2030 đáp ứng yêu cầu của Mỹ và châu Âu cũng như các khuyến nghị của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA).

1.jpg -0
Pháp gần như là quốc gia duy nhất ở châu Âu có tỷ lệ năng lượng hóa thạch và năng lượng hạt nhân ở mức tương đương.

Nhu cầu tăng tốc là rõ ràng khi mà lượng phát thải CO2 vẫn tiếp tục tăng 1,1% vào năm 2023, so với 0,9% vào năm 2022. Theo IEA, cần phải giảm 42% lượng phát thải CO2 vào năm 2030 để ở lại quỹ đạo tương thích với xu hướng nhiệt độ toàn cầu nóng lên giới hạn ở mức 1,5 độ C. Những tiến bộ trong hệ thống hỗn hợp năng lượng đã diễn ra rất chậm, và châu Á - Thái Bình Dương vẫn không dẫn đầu cuộc đua chậm chạp này, bất chấp sự phát triển nhanh chóng của những năng lượng mới ở Trung Quốc, Ấn Độ và các nơi khác.

Từ năm 1990, tỷ trọng năng lượng hóa thạch trong hệ thống hỗn hợp năng lượng toàn cầu chỉ giảm 5 điểm, từ 86,9% năm 1990 xuống còn 81,8% vào năm 2022. Trung Đông là nơi không phát triển chút nào và hầu như vẫn dựa vào năng lượng hóa thạch (98,5%). 1990 cũng là năm đánh dấu khu vực châu Á - Thái Bình Dương có một hệ thống hỗn hợp năng lượng thiên về năng lượng hóa thạch hơn mức trung bình của thế giới, tuy nhiên châu lục này đã phát triển nhanh hơn một chút theo hướng khử carbon, với tỷ trọng nhiên liệu hóa thạch giảm 6,4 điểm, tương đương với Bắc Mỹ, nhưng vẫn ở trên mức trung bình của thế giới. Châu lục duy nhất đang tiến bộ hơn đáng kể là châu Âu (giảm 12,7 điểm), song năng lượng hóa thạch vẫn chiếm ưu thế (chỉ có Pháp ở mức 50% nhờ năng lượng hạt nhân), bất chấp cam kết được đưa ra từ Hội nghị Kyoto 1997.

OPEC lần này đi đầu trong việc chống lại sự thay đổi. Bởi vì COP27 tập trung vào một nguồn năng lượng hóa thạch duy nhất là than đá, nên COP28 mở rộng phạm vi chuyển đổi năng lượng sang dầu mỏ và khí đốt. Các nước châu Á đã nấp sau sự phản kháng của các nước Trung Đông để tránh những công thức quá ràng buộc trong văn bản cuối cùng của Hội nghị.

Trung Quốc đã thể hiện mong muốn “mang tính xây dựng” trong giai đoạn chuẩn bị cũng như trong quá trình diễn ra COP28 bằng Bản tuyên bố chung với Mỹ vừa qua - được gọi là “Tuyên bố Sunnylands” - nhất trí rằng các nỗ lực phải tiếp tục tăng gấp 3 công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030. Về phần mình, phái đoàn Ấn Độ đã yêu cầu giảm nhẹ mức độ trong Tuyên bố Glasgow (COP27) vào năm 2023 liên quan đến than đá. Trong văn bản cuối cùng của Hội nghị, cụm từ “loại bỏ dần” than đá đã được thay thế bằng “giảm dần”. Quan điểm này được tái khẳng định trong chuyến thăm Dubai của Thủ tướng Narendra Modi đầu tháng 12/2023 vừa qua. Còn Nhật Bản, chính sách của họ có tên là “Code GX” (nghĩa là “Chuyển đổi xanh”). Kế hoạch này nhấn mạnh đến những công nghệ được gọi là “than sạch”, đặc biệt chuyển qua quá trình thu hồi và lưu trữ carbon (CCS) do các nhà máy nhiệt điện thải ra hoặc đồng phát dựa trên amoniac và than đá. Nhật Bản, với công suất lắp đặt 54GW, có số lượng nhà máy nhiệt điện than lớn thứ 4 trên thế giới sau Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ. Và nước này vẫn đang có kế hoạch tăng công suất một cách hạn chế cho đến năm 2030.

Theo sáng kiến của Pháp và Mỹ, tuyên bố tăng gấp 3 lần công suất hạt nhân dân sự đến năm 2050 đã được thông qua bên lề COP28. Tuyên bố này được 23 quốc gia ký kết, trong đó có 9 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu và 3 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương là Nhật Bản, Hàn Quốc và Mông Cổ. Trung Quốc và Ấn Độ vẫn chưa ký tuyên bố này. Tỷ trọng năng lượng hạt nhân trong hệ thống hỗn hợp năng lượng toàn cầu đã giảm từ 6% năm 1990 xuống chỉ còn 4% vào năm 2022. Không có sự đồng thuận về sự hồi sinh của lĩnh vực này, nhưng có ý kiến cho rằng năng lượng hạt nhân có thể góp phần vào quá trình chuyển đổi năng lượng đang được ủng hộ.

Nhìn chung, sự thận trọng của các nước châu Á trong các cuộc tranh luận tại COP28 vừa phản ánh vấn đề chủ quyền, vừa phản ánh chủ nghĩa hiện thực liên quan đến những tham vọng trái ngược với chủ nghĩa tự nguyện của châu Âu. Văn bản cuối cùng của Hội nghị có giá trị chính là nhấn mạnh vai trò trung tâm của năng lượng hóa thạch trong hiện tượng nóng lên toàn cầu. Nó xác định một tầm nhìn và cố gắng thúc đẩy khả năng tăng tốc. Châu Á - Thái Bình Dương với 53% lượng phát thải khí nhà kính và mức tăng 90% kể từ năm 2015, sẽ có ý nghĩa quyết định trong việc biến mục tiêu này thành hiện thực.

Ngọc Lan

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.