Charlie Hebdo và trách nhiệm của tự do ngôn luận

Sau vụ tấn công kinh hoàng, đẫm máu vào tòa soạn tạp chí trào phúng Pháp Charlie Hebdo, vốn có món "đặc sản" là tranh biếm họa người Hồi giáo và đấng tiên tri Mohammed, người dân và phần lớn báo chí thế giới hô vang câu "Je suis Charlie" (Tôi là Charlie) để ủng hộ tờ báo, ủng hộ tự do ngôn luận, tự do báo chí.

Phản đối khủng bố, phản đối bạo lực là đúng, nhưng có điều, chính thứ mà người Pháp gọi là tự do ngôn luận đó đã góp một phần, có lẽ là phần không nhỏ, vào thảm kịch đẫm máu nhất 50 năm qua của nước này. Vì sao? Vì thứ tự do ngôn luận mà Charlie Hebdo thể hiện đã xúc phạm và kích động thù hận không cần thiết.

Tự do ngôn luận cần ủng hộ. Nhưng tự do ngôn luận không có nghĩa là không có giới hạn, không có nghĩa là thích nói gì thì nói, không có nghĩa là không cần biết trong số những người nghe có ai cảm thấy bị tổn thương, bị xúc phạm bởi lời nói của mình hay không. Tự do ngôn luận nên và phải song hành cùng trách nhiệm.

Tờ Charlie Hebdo của Pháp vốn "khét tiếng" với người Hồi giáo và không xa lạ gì với các cuộc tấn công, đe dọa của những người Hồi giáo cực đoan. Tòa soạn này từng bị ném bom khói, còn những họa sĩ biếm họa cốt cán của tạp chí, điển hình là họa sĩ có bút danh Charb, luôn bị dọa giết vì xúc phạm đấng tiên tri Mohammed.

Tạp chí còn từng bị kiện ra tòa vì phân biệt chủng tộc. Nhưng họ không ngừng lại, không vì thế mà họ thôi đưa đấng tiên tri lên trang bìa để bêu riếu, bỡn cợt người Hồi giáo nói chung và khiêu khích những phần tử cực đoan.

Thậm chí, ngay cả sau khi xảy ra vụ xả súng kinh hoàng khiến cả chục nhân viên tòa soạn Charlie Hebdo, trong đó có cả ông Charb, thiệt mạng, những người còn sống vẫn nhất quyết đưa đấng tiên tri Mohammed lên làm ảnh "đinh" trang bìa cho số tạp chí phát hành sau thảm kịch.

Tấm ảnh có hình đấng tiên tri Mohammed cầm khẩu hiệu "Je suis Charlie". Dường như con đường mà Charlie Hebdo nhất quyết dấn thân vào có gì đó không ổn. Tạp chí đã động chạm đến đức tin, tín ngưỡng của người Hồi giáo, những người coi rằng đấng tiên tri của họ linh thiêng đến mức không được phép khắc họa bằng hình ảnh, chứ đừng nói đến chuyện đưa ngài ra làm nhân vật biếm họa.

Nước Pháp làm lễ truy điệu các nạn nhân vụ khủng bố tòa soạn Charlie Hebdo.
Nước Pháp làm lễ truy điệu các nạn nhân vụ khủng bố tòa soạn Charlie Hebdo.

Có câu hỏi rằng liệu Charlie Hebdo có dám mạnh tay biêu riếu, châm biếm những tôn giáo khác hay không? Câu trả lời được thể hiện qua việc tạp chí này năm 2008 từng đuổi việc một họa sĩ biếm họa vì có một câu nói châm biếm bị coi là bài Do Thái.

Cũng phải nói rằng không phải tờ báo nào ở phương Tây - vốn tự coi là thiên đường tự do ngôn luận - cũng đồng tình với quan điểm của Charlie Hebdo. Nhiều tờ báo phương Tây dù nói "Tôi là Charlie" nhưng họ không đăng lại tranh biếm họa Mohammed của Charlie Hebdo như một số tờ báo khác theo lời kêu gọi của các nhà hoạt động ủng hộ tự do ngôn luận.

Có lẽ không phải họ sợ bị tấn công hay hèn nhát mà có thể do họ cảm thấy không cần thiết phải theo quan điểm cực đoan hoặc lặp lại những lời của Charlie Hebdo để kích động thêm thù hằn.

Ở phương Tây là thế, còn các nước khác thì sao? Báo chí các nước như Nga, Trung Quốc, Malaysia… dù lên án vụ tấn công nhưng họ cũng nói rõ luôn: Charlie Hebdo sai khi dùng tranh biếm họa để đả kích, bài bác đạo Hồi.

Một số tờ báo ở châu Á xuất hiện nhiều bài xã luận phản đối thứ tự do báo chí không giới hạn và có phần quá đà của Charlie Hebdo.  Tờ New Straits Times coi vụ Charlie Hebdo là sự "hiểm họa của tự do ngôn luận", cho rằng Charlie Hebdo không nên truyền bá những thông điệp thù hằn.

Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc cho rằng cộng đồng quốc tế phải bảo vệ quyền lợi và an toàn của ban biên tập tạp chí nhưng điều đó không có nghĩa thế giới ủng hộ những bức biếm họa xúc phạm đức tin của người Hồi giáo.

Có lẽ Charlie Hebdo chỉ có đất sống ở Pháp nói riêng và phương Tây nói chung, nơi mà có một số người nghĩ rằng mọi người Hồi giáo đều xấu xa, rằng bạo lực và khủng bố là "đặc sản" độc quyền của đạo Hồi, bất chấp thực tế rằng gây ra vô số bạo lực, đổ máu trong lịch sử lại từng là các tôn giáo chính thống khác.

Có một kết quả khảo sát ở một số nước như Mỹ, khoảng 60% người dân không quen biết một người Hồi giáo nào cả và họ có thể chỉ biết về Hồi giáo qua tin tức báo chí đưa về khủng bố.

Hiểu biết hạn chế về đạo Hồi và cách thức phương Tây bêu riếu những điều mà người Hồi giáo tôn thờ, sùng kính đã và đang bị những kẻ khủng bố trong thế giới Hồi giáo lợi dụng để cực đoan hóa, quá khích hóa, khủng bố hóa những người Hồi giáo, biến họ thành quả bom ở đất phương Tây.

Thùy Dương (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.