Câu chuyện kiểm soát súng đạn ở Mỹ

Mặc dù tổng số người thiệt mạng vì các vụ xả súng ở Mỹ đã giảm trong thời gian qua, song các vụ xả súng quy mô lớn (ít nhất có 4 nạn nhân) lại trở nên kinh hoàng hơn và diễn ra thường xuyên hơn. Đặc biệt, một số vụ còn để lại hậu quả nặng nề về mặt tâm lý và tình cảm trong lòng xã hội.

“Nguyên tắc chống lại đa số”

Hai vụ xả súng liên tiếp ở thành phố El Paso, bang Texas, và thành phố Dayton, bang Ohio, hồi cuối tuần đầu tiên của tháng 8 phần lớn được xem là một động lực nhỏ nhoi giúp phá vỡ sự hậu thuẫn của thế lực vận động ủng hộ súng đạn ở Mỹ, nhất là Hiệp hội Súng trường quốc gia (NRA) vốn lâu nay cản trở Quốc hội thông qua các biện pháp kiểm soát súng đạn. 

Trước các vụ xả súng đẫm máu, việc thông qua dự luật kiểm soát súng đáng nhẽ ra không gặp phải vấn đề gì. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy 92% số người được hỏi ủng hộ việc loại bỏ những lỗ hổng trong yêu cầu kiểm tra lai lịch người mua súng. Hiện nay, các yêu cầu này không bao gồm việc kiểm tra những cá nhân mua súng cầm tay tại cửa hàng súng tư nhân hoặc trực tuyến.

Khó có thể bỏ qua kiến nghị đầy thương tâm của những phụ huynh nhọc nhằn đến tận Washington để đề nghị nhà chức trách giải quyết trường hợp của gia đình họ, thế nhưng, ngay cả sau khi xảy ra vụ thảm sát tại Trường Tiểu học Sandy Hook hồi tháng 12-2012 gây chấn động nước Mỹ, Thượng viện vẫn bác thông qua 2 dự luật kiểm soát súng đạn.

Để hiểu lý do vì sao, điều quan trọng cần hiểu rằng chính trị kiểm soát súng đạn bắt nguồn từ nguyên tắc chống lại đa số vốn tương tự như nguyên tắc đại cử tri đoàn của nước Mỹ. Ở Thượng viện, các bang ít được biết đến ở miền Tây, Trung Tây và miền Nam nước Mỹ, nơi đa phần là dân thợ săn và những người theo xu hướng bảo thủ sinh sống, có số đại biểu nhiều như các bang lớn hơn như New York và California. Vì vậy, ngay cả khi đa phần người dân Mỹ ủng hộ Luật Kiểm soát súng cứng rắn hơn thì thế đa số đó không nhất thiết được thể hiện trong số đại biểu ở Thượng viện.

Đồng thời, những thành phần phản đối kiểm soát súng đạn lại được hưởng lợi ích to lớn từ việc diễn giải về Luật sửa đổi thứ hai của Hiến pháp Mỹ, trong đó có đoạn nói rằng “quyền của người dân được sở hữu và dùng súng không nên bị vi phạm”. Nhiều cuốn sách đã giải thích về ý nghĩa thực sự của luật sửa đổi này. Thế nhưng, đối với những người ủng hộ quyền sở hữu súng, những nội dung giải thích này không có ý nghĩa gì.

Phe Cộng hòa còn cho rằng luật pháp không phải vấn đề, mà các bệnh về tâm thần mới là nguyên nhân dẫn tới bạo lực súng đạn, khi những tay súng thường được cho là không thể thích nghi với xã hội. "Súng không thể tự giết người, mà chỉ có người giết người", các nghị sĩ ủng hộ quyền sử dụng súng ở Mỹ thường nói.

Luật kiểm soát súng đạn quan trọng mà Quốc hội Mỹ lần cuối thông qua năm 1994, trong đó đưa ra lệnh cấm sử dụng vũ khí tấn công. Tuy nhiên, như một thỏa hiệp, điều khoản này lại chứa đựng nhiều lỗ hổng và một điều khoản yêu cầu lệnh cấm này phải được gia hạn rõ ràng sau 10 năm.

Do đó, lệnh cấm này đã bị đình chỉ hồi năm 2004 dưới thời cựu Tổng thống George W.Bush. Những bằng chứng rõ ràng cho thấy số người thiệt mạng vì xả súng quy mô lớn đã sụt giảm trong những năm mà lệnh cấm trên được thi hành, song lại gia tăng sau khi nó bị bãi bỏ.

Người Mỹ có thể sở hữu súng một cách dễ dàng.
Người Mỹ có thể sở hữu súng một cách dễ dàng.

Tổng thống cũng “lực bất tòng tâm”?

Sau hai vụ xả súng ở thành phố El Paso và Dayton vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng về vấn đề này, nói rằng ông sẽ ủng hộ việc kiểm tra lai lịch cá nhân người sở hữu súng. Tuy nhiên, ông Donald Trump cũng từng nói vậy sau vụ thảm sát ở trường trung học ở Florida hồi tháng 2-2018. Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump đã phải lờ đi vì sức ép của NRA.

Trong cuộc khảo sát của PEW, 67% người sở hữu súng nói rằng tự vệ là nguyên nhân chính khiến họ phải mua loại vũ khí này. Những lý do khác được đưa ra là dùng để săn bắn, chơi thể thao và sưu tầm. Các chuyên gia giải thích rằng về mặt văn hóa, súng không chỉ phản ánh nỗi lo lắng, mà còn là tài sản có ý nghĩa với chủ nhân của chúng, kết nối con người trong xã hội.

Những người yêu thích súng tập hợp lại với nhau trong các buổi triển lãm, tại trường bắn và phòng chat trên mạng. Ở cấp độ giải trí, họ thảo luận với nhau về sở thích. Còn về mặt văn hóa và chính trị, họ có thể đưa ra một cam kết chung về quyền vũ trang của công dân.

Sau hai vụ thảm sát gần đây nhất, ông Donlad Trump cũng kêu gọi ban hành luật “báo động” về kiểm soát súng. Đây thực chất là luật tiểu bang, cho phép tòa án ban hành lệnh bảo vệ đặc biệt tạm thời thu giữ súng từ một người bị cho là có thể gây nguy hiểm cho chính bản thân hoặc những người khác sau khi nhận được thông báo từ một thành viên gia đình hoặc nhân viên thực thi pháp luật. Tuy nhiên, nhiều ý kiến bảo thủ đã phản đối luật báo động này với lý do chúng không tuân thủ nguyên tắc xét xử công bằng.

Dĩ nhiên, cả luật báo động hay việc thắt chặt kiểm tra lý lịch cá nhân đều đã không thể ngăn chặn vụ thảm sát tại Trường Tiểu học Sandy Hook khiến 26 người thiệt mạng, bao gồm cả 20 em nhỏ vô tội. Nhưng những biện pháp này sẽ cho phép ông Trump và đảng Cộng hòa của ông có thể tuyên bố rằng họ đã “làm điều gì đó” để xử lý vấn nạn này ở Mỹ.

Cho dù điều gì sẽ xảy ra trong vài tháng tới, sự thật về việc có nhiều súng được sở hữu cá nhân hơn là số người dân sinh sống ở Mỹ đồng nghĩa với việc bất kỳ luật mới nào về kiểm soát súng đạn có thể sẽ chỉ như “muối bỏ bể”. Bất chấp công chúng Mỹ đang mong mỏi giới nghị sĩ “làm điều gì đó”, ông Trump vẫn đang trong kỳ nghỉ 10 ngày, còn Quốc hội thì đang nghỉ họp tháng 8 hàng năm. Rất nhiều thay đổi, gồm cả thay đổi trong tâm trạng người dân Mỹ, có thể xảy ra trước khi Quốc hội nhóm họp trở lại. 

Hà Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.