Catalonia đơn độc khi tuyên bố tách khỏi Tây Ban Nha

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã quyết định giải thể Nghị viện Catalonia, cách chức Thủ hiến Carles Puigdemont và áp đặt quyền điều hành trực tiếp lên khu vực này. Quyết định được đưa ra ngay sau khi các nghị sĩ ở Catalonia bỏ phiếu để tuyên bố độc lập.

Hàng triệu người Tây Ban Nha đã tuần hành phản đối quyết định của lãnh đạo Catalonia.

Tuyên bố độc lập là một “tội ác”

Một quan chức Tây Ban Nha ngày 30-10 cho biết, Nghị viện Catalonia đã chính thức bị giải tán và chủ tịch cơ quan này sẽ đứng đầu một ủy ban chuyển tiếp gồm các nghị sĩ cho tới khi cuộc bầu cử địa phương được tổ chức vào ngày 21-12. Một người phát ngôn nghị viện giấu tên cho biết Chủ tịch Nghị viện Carme Forcadell đã hủy bỏ một cuộc họp Hội đồng Nghị viện vùng ngày 30-10 đã được lên kế hoạch trước đó. Cùng ngày, Trưởng công tố Tây Ban Nha đang tìm cách buộc tội đối với các cựu lãnh đạo vùng Catalonia, trong đó có bà Forcadell, các tội danh nổi loạn, xúi giục nổi loạn và biển thủ công quỹ.

Cũng trong ngày 30-10, đảng PDeCAT của cựu Thủ hiến Puigdemont tuyên bố sẽ tham gia cuộc bầu cử sớm tại Catalonia do chính quyền trung ương Tây Ban Nha tiến hành vào ngày 21-12 tới. Trong khi đó, nguồn tin từ Chính phủ Tây Ban Nha cho biết ông Puigdemont hiện đang ở Bỉ. Nhật báo La Vanguardia của Catalonia đưa tin ông Puigdemont đi cùng một số cựu quan chức trong bộ máy lãnh đạo dưới thời ông.

Như vậy, bắt đầu từ ngày 28-10, Chính phủ Tây Ban Nha đã chính thức kiểm soát chính quyền vùng Catalonia với việc Thủ tướng Mariano Rajoy tiếp nhận mọi công việc điều hành của thủ hiến vùng này. Tuy nhiên, Thủ tướng Rajoy đã chuyển giao các công việc này cho Phó Thủ tướng Soraya Saenz de Santamaria. Các bộ, ngành Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã tiếp nhận việc điều hành các cơ quan khác trong chính quyền Catalonia. Thủ tướng Rajoy khẳng định, tuyên bố độc lập của cơ quan lập pháp Catalonia là một “tội ác”.

Ông khẳng định Tây Ban Nha là một quốc gia có uy thế và chính phủ sẽ không cho phép bất cứ thế lực nào hủy hoại tính nghiêm minh của hiến pháp. Hàng trăm nghìn người dân Tây Ban Nha đã đổ xuống đường phố ở thành phố Barcelona, thủ phủ vùng Catalonia, tuần hành phản đối việc vùng này đơn phương tuyên bố độc lập, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết, ủng hộ một đất nước Tây Ban Nha thống nhất.

Người dân Tây Ban Nha biểu tình phản đối quyết định của Nghị viện Catalonia. Ảnh: Euronews.
Người dân Tây Ban Nha biểu tình phản đối quyết định của Nghị viện Catalonia. Ảnh: Euronews.

Người phát ngôn của Cơ quan công tố Tây Ban Nha cho biết trong tuần này sẽ khởi tố Thủ hiến Carles Puigdemont với tội danh nổi loạn. Một tòa án sẽ quyết định có chấp nhận các cáo buộc kể trên đối với ông Carles Puigdemont hay không. Theo luật pháp Tây Ban Nha tội danh nổi loạn có thể bị phạt tù tới 30 năm. Cơ quan công tố Tây Ban Nha cũng có thể khởi động các vụ tố tụng tương tự nhằm vào những thành viên khác của chính quyền và Nghị viện Catalonia.

Không chấp nhận Catalonia ly khai

Phong trào ủng hộ độc lập của ông Puigdemont gần đây có dấu hiệu yếu đi trông thấy. Sự chia rẽ ấy đã bộc lộ từ khi ông Puigdemont tuyên bố độc lập 2 tuần trước để rồi lập tức đình chỉ quyết định đó. Sự chia rẽ nội bộ trở nên rõ nét hơn cả khi Bộ trưởng Kinh doanh Catalonia Santi Vila ngày 28-10 tuyên bố từ chức với dòng trạng thái đăng trên Twitter rằng: “Những nỗ lực của tôi với việc đối thoại lại thất bại”.

Về lý thuyết, để có được chủ quyền, Catalonia cần ít nhất 2 yêu tố: sự công nhận của cộng đồng quốc tế và kiểm soát lãnh thổ của chính mình. Mà ở đây, sự công nhận của quốc tế chắc chắn sẽ không có với Catalonia, đặc biệt là trong khu vực EU. Các nhà lãnh đạo châu Âu khó có thể chấp nhận được hành động ly khai ở một nước thành viên chủ chốt như Tây Ban Nha.

Ngày 28-10, một loạt nước châu Âu và Mỹ đã lên tiếng phản đối Catalonia tuyên bố độc lập. Pháp, Anh, Italia đều khẳng định không công nhận tuyên bố độc lập mà Nghị viện Catalonia vừa thông qua. Ngoại trưởng Pháp nhấn mạnh rằng Hiến pháp Tây Ban Nha cần phải được tôn trọng và vấn đề Catalonia cần phải được xem xét.

Trong khi đó, người phát ngôn Chính phủ Anh nêu rõ tuyên bố của Catalonia được đưa ra dựa trên một cuộc bỏ phiếu mà tòa án Tây Ban Nha đã tuyên bố là bất hợp pháp và sự thống nhất của Tây Ban Nha cần phải được tôn trọng. Ngoài ra, một loạt các nước châu Âu khác như Bỉ, Bồ Đào Nha cũng thể hiện lập trường ủng hộ chính quyền Madrid và kêu gọi giữ vững ổn định chính trị tại Tây Ban Nha.

Trong khi đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert nói Catalonia là một phần không tách rời của Tây Ban Nha và Mỹ ủng hộ các biện pháp dựa trên hiến định của Chính phủ Tây Ban Nha nhằm duy trì một đất nước vững mạnh, thống nhất. Còn trong một tuyên bố được đăng trên trang mạng xã hội Twitter, người phát ngôn Chính phủ Đức Steffen Seibert nêu rõ: “Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha đang và sẽ luôn là bất khả xâm phạm”.

Ngoại trưởng Áo Sebastian Kurz khẳng định “tuyên bố độc lập đơn phương của vùng Catalonia” là “bất hợp pháp”. Bộ Ngoại giao Litva cũng ra tuyên bố khẳng định nước này tôn trọng và ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền của Tây Ban Nha. Tương tự, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Czech nhấn mạnh Praha luôn coi Catalonia là một phần không thể tách rời của Tây Ban Nha.

Bộ Ngoại giao Romania cũng ra tuyên bố, tái khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha, bác bỏ tuyên bố độc lập đơn phương của Catalonia.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy sa thải Ban lãnh đạo của Catalonia và Thủ hiến Carles Puigdemont. Ảnh: AP.
Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy sa thải Ban lãnh đạo của Catalonia và Thủ hiến Carles Puigdemont. Ảnh: AP.

Đại diện các thể chế quân sự và chính trị lớn cũng lên tiếng. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Donald Tusk tuyên bố sẽ không công nhận nền độc lập của vùng Catalonia và lên án tuyên bố độc lập đơn phương của nghị viện vùng này. Ông Tusk nhấn mạnh: “Với EU, không có gì thay đổi, Tây Ban Nha là đối tác duy nhất của chúng tôi”. Trong khi đó, giới chức NATO khẳng định cuộc khủng hoảng hiện nay tại Catalonia là vấn đề nội bộ của Tây Ban Nha và nước này cần giải quyết vấn đề này theo quy định của hiến pháp.

Nhiều chuyên gia lo ngại, nếu không sớm giải quyết dứt điểm, có thể sẽ xảy ra nguy cơ xung đột tại Tây Ban Nha. Nhà nghiên cứu Barbara Loyer, Giám đốc Học viện Địa chính trị Paris 8 của Pháp, chuyên gia về quan hệ Tây Ban Nha - châu Âu cho rằng tuyên bố độc lập của Catalonia có những vấn đề chính trị và địa chính trị phức tạp, nguy cơ xung đột có thể nổ ra bất cứ lúc nào.

Có một điều khá chắc chắn lúc này là cuộc khủng hoảng đã được nâng lên một “tầm cao” mới với tác động tiêu cực đến an ninh và kinh tế đất nước. Trước mắt, các cổ phiếu và trái phiếu Tây Ban Nha đã bị bán tháo sau khi xuất hiện thông tin về 2 cuộc bỏ phiếu, qua đó phản ánh nỗi lo của giới kinh doanh.

Theo giới phân tích, hành động đơn phương tuyên bố độc lập của Catalonia không chỉ mang tính tượng trưng, hay chỉ nhằm tìm kiếm thêm các quyền lợi trong khuôn khổ vùng tự trị, mà là vấn đề địa - chính trị phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ gây xung đột.

Chính phủ Tây Ban Nha bị “mắc kẹt” trong cuộc khủng hoảng này cũng một phần do chưa đánh giá đầy đủ kế hoạch độc lập của Catalonia, vốn được chuẩn bị kỹ lưỡng, rõ ràng. Trong bối cảnh đó, các nhà phân tích nhận định căng thẳng chính trị tại Tây Ban Nha chưa thể lắng dịu trong thời gian trước mắt, dù chính phủ nước này có quyết tâm và nỗ lực mạnh mẽ cùng sự ủng hộ của các nước châu Âu để bảo vệ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

Lời cảnh báo “bất tuân dân sự” của Catalonia cũng sẽ là rào cản lớn, trong khi một cuộc bầu cử sớm chưa thể bảo đảm khôi phục ổn định chính trị. Và kịch bản đối đầu giữa Chính phủ Tây Ban Nha và phe ly khai vùng Catalonia khiến nguy cơ xung đột có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.

Hoa Huyền

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.