Cắt lát quan hệ Nga - Triều

Ngày 14/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin trình lên Duma Quốc gia Nga (Hạ viện) dự thảo luật phê chuẩn Hiệp ước Đối tác chiến lược toàn diện giữa Nga và CHDCND Triều Tiên, được ký ngày 19/6 trong chuyến công du của ông tới nước này. Hiệp ước đã được phê chuẩn ngay sau đó, ngày 24/10.

Gần như cùng thời điểm, truyền thông phương Tây ồ ạt thông tin về việc phát hiện lực lượng đặc biệt của CHDCND Triều Tiên tại vùng Kursk gần đường chiến tuyến Nga - Ukraine. Theo đó, khoảng 10.000 người mang đồng phục CHDCND Triều Tiên sẵn sàng trợ giúp quân đội Nga tham chiến tại đây. Một số chuyên gia cho rằng thay vì trực tiếp chiến đấu, binh lính từ nơi xa đến này tranh thủ nghiên cứu kinh nghiệm thực chiến của người Nga trên chiến trường.

Cho đến nay, cả Moscow và Bình Nhưỡng đều chưa chính thức xác nhận hay phủ nhận những thông tin và suy đoán này. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) mới đây ở Kazan, Tổng thống Nga Putin chỉ đưa ra tuyên bố rằng Điều 4 của Hiệp ước cho phép các bên hỗ trợ quân sự cho nhau trong trường hợp bị nước ngoài tấn công. Cuối cùng, vào cuối tháng 10 vừa qua, việc Bình Nhưỡng phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) mới vào vùng biển ngoài khơi phía Đông nước này trong vụ phóng thử tên lửa có thời gian bay lâu nhất từ trước tới nay của họ, đã làm phương Tây lo ngại về một giai đoạn phát triển vũ khí tiên tiến mới của nước này.

c.jpg -0
Tổng thống Nga Putin và nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un thăm trung tâm vũ trụ Vostochny Cosmodrome, tháng 9/2023.

Những tin tức nóng hổi ấy đã góp phần vào cuộc thảo luận đang diễn ra về mối quan hệ ngày càng phát triển giữa Moscow và Bình Nhưỡng. Sau chuyến thăm của ông Putin tới CHDCND Triều Tiên hồi mùa hè, hợp tác giữa hai nước được mở rộng trong nhiều lĩnh vực. Phương Tây thì đang cáo buộc Điện Kremlin phá vỡ lệnh trừng phạt mà Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (UNSC) áp đặt lên Bình Nhưỡng trong giai đoạn 2011 - 2016 và cáo buộc giới lãnh đạo CHDCND Triều Tiên viện trợ số lượng lớn khí tài quân sự và đạn dược cho Moscow.

Có bằng chứng cho thấy hợp tác kinh tế giữa Nga và CHDCND Triều Tiên đã phát triển nhanh chóng trong 12 - 18 tháng qua. Điều này không mấy ngạc nhiên khi Bình Nhưỡng gần như đóng cửa với quốc tế trong hơn 3 năm đại dịch COVID-19, khiến thương mại song phương giảm về gần bằng 0.

Hiện nay, mối quan hệ với Moscow đang cố gắng bù đắp lại việc này, tuy nhiên, dù thương mại tăng trưởng tương đối nhanh, nhưng các con số vẫn còn khiêm tốn: Năm 2023, tổng kim ngạch thương mại 2 nước chỉ đạt 35 triệu USD và trong năm 2024 có thể đạt 50 triệu USD hoặc cao hơn một chút. Hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia có những hạn chế tự nhiên khi nền kinh tế quốc gia của Nga và CHDCND Triều Tiên không bổ trợ cho nhau nhiều như kinh tế quốc gia của Nga và Trung Quốc. Thế mạnh của CHDCND Triều Tiên là than, hải sản, kim loại và các mặt hàng thiết yếu khác mà chính nước Nga đang dư thừa. Hợp tác công nghiệp sâu hơn trong chế tạo máy công cụ hay lĩnh vực công nghệ thông tin không phải là bất khả thi, nhưng sẽ mất rất nhiều thời gian để hình thành và phát triển.

Về hợp tác quân sự - công nghệ, chỉ có thể dự đoán về quy mô và phạm vi thực tế. Giới truyền thông và học thuật phương Tây sử dụng những con số khổng lồ và không thể coi đó là điều hiển nhiên. Với tất cả những gì đã biết về CHDCND Triều Tiên, có vẻ như mọi suy đoán về “sự hỗ trợ quân sự khổng lồ” mà Bình Nhưỡng dành cho Moscow đều đang bị phóng đại quá mức. Trên thực tế, họ quá nhỏ so với nước Nga và không phải là một quốc gia giàu có, ngân sách quốc phòng của nước này năm 2023 chưa đến 1,5 tỷ USD. Do đó, năng lực sản xuất quốc phòng rõ ràng còn hạn chế. So sánh để thấy, chỉ riêng khoản viện trợ quân sự mà Mỹ chuyển cho Ukraine trong năm tài chính 2022-2023 đã là 52 tỷ USD. Một con số chênh lệch đáng để suy nghĩ về những luồng dư luận bấy lâu nay.

Cũng rất khó để cho rằng Moscow, ngay cả khi Hiệp ước mới có hiệu lực, sẽ hỗ trợ thúc đẩy chương trình hạt nhân hoặc tên lửa đạn đạo của CHDCND Triều Tiên hay thay đổi lập trường từ lâu của mình về phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên. Bất kỳ hình thức phổ biến hạt nhân nào tại bất kỳ đâu trên thế giới đều đi ngược lại với lợi ích chiến lược của Nga. Khi giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, cần nhớ rằng hòa bình quan trọng hơn giải trừ vũ khí hạt nhân. Một cuộc xung đột không cố ý có thể xuất phát từ va chạm vô tình giữa binh lính hai bên tại khu vực phi quân sự chứ chưa hẳn đã là chủ ý của nhà nước. Do đó, các biện pháp xây dựng lòng tin tại Bán đảo Triều Tiên, như trao đổi thông tin, các chuyến thăm của quan sát viên, tiếp xúc quân sự... có thể giúp vượt qua khủng hoảng. Trong số các biện pháp thì xây dựng lòng tin sẽ dần liên quan đế việc hợp tác với giới tinh hoa quân sự của Bình Nhưỡng, bởi không thể đạt được hòa bình bền vững trên bán đảo nếu thiếu sự hợp tác này.

Liệu Nga có đột ngột rút khỏi cơ chế trừng phạt đã được Hội đồng Bảo an thông qua chống CHDCND Triều Tiên như cách Mỹ rút khỏi Chương trình hành động chung toàn diện (JCPOA), còn được biết đến với tên “Thỏa thuận hạt nhân Iran” hay “Thỏa thuận Iran”, được Liên hợp quốc phê duyệt vào tháng 5/2018 hay không? Điều này được cho là rất khó xảy ra bởi nó đặt ra tiền lệ nguy hiểm và làm dấy lên nhiều nghi ngờ hơn về tương lai của Liên hợp quốc.

Bên cạnh đó, có vẻ giới lãnh đạo Nga vẫn chưa hoàn toàn từ bỏ hy vọng về một mối quan hệ gần gũi hơn với Hàn Quốc trong tương lai, điều này cũng là yếu tố làm giảm khả năng Nga có thay đổi to lớn về lập trường đối với Bình Nhưỡng. Thay vào đó, Moscow có thể thúc đẩy các quyết định của Hội đồng Bảo an nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt mới nào do Mỹ và các đồng minh phương Tây đề xuất.

Huy Thông

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.