Cắt lát Bộ Tứ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Bộ Tứ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (gồm Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand - IP4) là các đối tác khu vực của NATO cũng như các đồng minh chính thức của Mỹ, trong đó mỗi nước đều có những ưu tiên và mối quan tâm cụ thể.

Australia có thể là đồng minh kiên định nhất của Mỹ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Canberra sở hữu năng lực quân sự hạng 2 nhưng đáng chú ý, chi tiêu quân sự lớn và kinh nghiệm viễn chinh đáng kể. Nước này đã hợp tác với NATO ở Trung Đông, Ấn Độ Dương và là “Đối tác cơ hội nâng cao (EOP)” của NATO. Do đó, có thể thấy trước sự hợp tác rộng lớn hơn giữa Australia và NATO ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mặc dù điều này còn cần sự chấp thuận của Mỹ và sẽ tuân theo cách tiếp cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

1.jpg -0
Cuộc tập trận PASSEX ngày càng thu hút các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, Nhật Bản là một bên tham gia kiên định khác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và là quốc gia khai sinh ra khái niệm hiện đại của “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”. Tokyo nhận thức rõ về các mối đe dọa, bởi vùng đặc quyền kinh tế của nước này giáp với cả Trung Quốc và Nga, nên đã liên kết hoàn toàn với Washington. Bất chấp những hạn chế về mặt hiến pháp và ngân sách quốc gia, năng lực quân sự của Nhật Bản rất đáng nể, mặc dù việc triển khai của nước này về mặt truyền thống là ở mức tối thiểu. Nhật Bản chủ yếu hỗ trợ NATO thông qua các phương tiện tài chính, nhưng các quan hệ đối tác mới được thiết lập gần đây cho thấy nhiều không gian cho sự hợp tác tương lai. Giống như Australia, bất cứ sự phát triển lớn nào theo định hướng NATO đều phải tuân theo sự chấp thuận của Mỹ.

Hàn Quốc là thành phần mới hơn của mối liên kết Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chủ yếu là bởi sự chia rẽ lớn giữa 2 lĩnh vực hợp tác của nước này về an ninh và thương mại, giữa một bên là với Mỹ (đồng minh hiệp ước với khoảng 30.000 quân đồn trú) và bên khác là Trung Quốc (với thương mại song phương trị giá hơn 300 tỷ USD mỗi năm). Tuy nhiên, Hàn Quốc đang liên kết rõ ràng hơn với Mỹ và mặc dù đóng góp của nước này cho các hoạt động của NATO không nổi bật bằng Australia, song vị thế của Seoul với tư cách là một bên tham gia quốc phòng lớn có thể thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ hơn với NATO trong khu vực. Một lần nữa, cam kết liên tục của Mỹ vẫn sẽ là điều kiện tiên quyết trong trường hợp này.

Cuối cùng, New Zealand được cho là “kẻ lạc lõng” trong khuôn khổ IP4 do mức độ nhận thức về mối đe dọa thấp, tập trung vào an ninh phi truyền  thống, chính sách phi hạt nhân trong vùng biển của mình, do đó có mối quan hệ với Mỹ ở mức “ôn hòa” hơn và sở hữu những năng lực vật chất cũng thấp hơn. Tuy nhiên, Wellington gần đây đã tham gia các cuộc tập trận PASSEX, yểm trợ cho NATO ở Balkan, Afghanistan, Ấn Độ Dương và đang tập trung vào công nghệ, xây dựng năng lực quân sự. Do đó, có thể hình dung ra nhiều sự hợp tác hơn nữa trong các lĩnh vực cụ thể này, trong phạm vi “an ninh thấp”.

IP4 thể hiện các mức độ hợp tác khác nhau giữa Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với NATO. Mặc dù có chung điểm hội tụ về mức độ tham gia lớn hơn nhưng theo truyền thống, một sự hợp tác mạnh mẽ hơn luôn đòi hỏi sự chấp thuận của Mỹ và đây là điều kiện sẽ ít đơn giản hơn so với trước đây.

Mặc dù mới được chú ý thúc đẩy, mức độ tương tác của châu Âu với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang tiến triển mạnh mẽ. Những tác động lan tỏa của các vấn đề an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã thúc đẩy sự công nhận đối với tầm quan trọng của khu vực. Với sự liên kết chặt chẽ với Mỹ, “4 nước lớn” (Pháp, Anh, Đức và Italy) sở hữu năng lực mạnh mẽ về quân sự (các lực lượng hải quân) và kinh nghiệm viễn chinh. Sự phát triển này hứa hẹn nhiều sự hội tụ giữa châu Âu và NATO trong khu vực, khi xem xét cả mức độ hợp tác hiện có ở Ấn Độ Dương và Địa Trung Hải.

Với lợi thế sở hữu nhiều lãnh thổ hải ngoại, cư dân và các căn cứ quân sự trong khu vực, sự kết hợp hiệu quả giữa quyền lực cứng và quyền lực mềm, Pháp đi đầu trong cách tiếp cận của châu Âu đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vương quốc Anh, một cường quốc châu Âu khác, cũng có sự tham gia mang tính hệ thống vào khu vực trong thời gian gần đây, theo một chiến lược cân bằng truyền thống hơn. Đức và Hà Lan, 2 quốc gia thương mại lớn, có xu hướng tương tác với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương theo cách “trung lập” hơn, với việc Đức cố gắng hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc. Italy là một trường hợp đặc biệt bởi sự tham gia trên các khía cạnh kinh tế, chuẩn mực và an ninh (bao gồm các đợt triển khai lực lượng và ngoại giao hải quân lớn) của nước này trong khu vực vừa đáng kể, vừa xuất phát từ những động lực sâu xa (không gian lợi ích “Địa Trung Hải mở rộng” của Italy chồng lấn với phần phía Tây của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương), mặc dù Rome chưa có chiến lược chính thức cho khu vực này.

EU cũng đã công khai thừa nhận sự cần thiết xoay trục sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và đang theo đuổi bằng các công cụ chính sách riêng. Các nước châu Âu khác, hầu hết đều là thành viên NATO, cũng đang dần tái tập trung ở khu vực này. Tuy nhiên, rạn nứt ngày càng nghiêm trọng với Mỹ, đồng minh lớn nhất của châu Âu, đánh dấu một sự thay đổi lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Mặc dù đây có thể không phải là một bước ngoặt lâu dài trong chính sách đối ngoại của Mỹ, nhưng sự bất ổn của Washington đang thúc đẩy châu Âu hành động hiệu quả và nhanh chóng hơn.

Huy Thông

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.