Trở thành nạn nhân của “tín dụng đen”
Mới đây, Công an tỉnh Lào Cai chủ trì phối hợp với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an triệt phá đường dây cho vay lãi nặng xuyên quốc gia bằng hình thức cho vay qua tài khoản iCloud trên điện thoại di động.
Trước đó, qua triển khai các biện pháp nghiệp vụ nắm tình hình trên không gian mạng, Công an tỉnh Lào Cai phát hiện nhiều group, tài khoản cá nhân trên mạng xã hội Facebook ở các tỉnh, thành phố thường xuyên đăng bài quảng cáo vay tiền qua tài khoản iCloud trên điện thoại di động. Quá trình xác minh xác định đây là đường dây cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự với phương thức, thủ đoạn hoạt động mới, quy mô lớn, hoạt động ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng... nên đích thân đồng chí Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo xác lập chuyên án để huy động lực lượng, phương tiện tập trung triển khai các biện pháp nghiệp vụ xác minh, điều tra làm rõ.
Qua xác minh, Ban chuyên án xác định rõ 3 nhóm đối tượng (tại thành phố Hà Nội, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh) cầm đầu, điều hành toàn bộ đường dây tội phạm và xác định hàng trăm cộng tác viên, “chân rết” thực hiện nhiệm vụ quảng cáo, tìm kiếm người vay, trong đó đã làm rõ 160 đối tượng. Khi giới thiệu vay tiền thành công, các đối tượng cộng tác viên được hưởng hoa hồng từ 15% đến 20% số tiền vay.
Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, ngày 14/12/2023, Công an tỉnh Lào Cai chủ trì phối hợp với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an, Công an thành phố Hà Nội, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh thành lập 5 tổ công tác tổ chức đồng loạt khám xét 6 địa điểm, bắt giữ 41 đối tượng, bảo đảm tuyệt đối an toàn (trong đó, 1 đối tượng tại thành phố Lào Cai, 14 đối tượng tại thành phố Hà Nội, 22 đối tượng tại thành phố Đà Nẵng, 4 đối tượng tại thành phố Hồ Chí Minh). Vật chứng thu giữ 42 máy tính, 65 chiếc điện thoại di động, 2 xe ô tô và nhiều công cụ phương tiện khác; tiến hành phong tỏa 23 tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động phạm tội của các đối tượng.
Qua đấu tranh bước đầu, các đối tượng đã khai nhận mọi hành vi phạm tội của mình. Cơ quan điều tra đã làm rõ số tiền các đối tượng sử dụng để cho vay lãi nặng khoảng 400 tỷ đồng với khoảng 100.000 lượt người vay trên khắp cả nước, mức lãi suất cao nhất là 9.700 đồng/1 triệu/ngày (tương đương 349,8%/năm). Số tiền các đối tượng thu lợi bất chính khoảng 120 tỷ đồng.
Hiện, Công an tỉnh Lào Cai đang mở rộng xác minh, bắt giữ các đối tượng liên quan, củng cố hồ sơ để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Trước đó đầu tháng 7/2023, Công an quận Cầu Giấy cũng đã bắt giữ đối tượng Nguyễn Đăng Duy, sinh năm 1988, trú tại phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua iCloud. Theo đó Nguyễn Đăng Duy sử dụng tài khoản Facebook mang tên “Thu Thụy”; tài khoản Zalo mang tên “Dee” và tài khoản iCloud mang tên Linhtho186180@gmail.com để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bằng hình thức chiếm đoạt đăng nhập iCloud trên điện thoại thông minh của các nạn nhân. Với thủ đoạn lên mạng xã hội vào các hội nhóm, thấy những người có nhu cầu muốn vay tiền, Duy nói có tiền cho vay và hướng dẫn họ dùng điện thoại thông minh đăng nhập vào đường link. Sau khi đăng nhập vào đường link Duy cho, nạn nhân đã bị Duy chiếm đoạt tài khoản iCloud. Vậy là, không những không vay được tiền, các bị hại còn phải chuyển tiền cho Duy để chuộc lại tài khoản iCloud điện thoại của mình.
Rủi ro khi vay tiền qua iCloud
Gần đây khi nhiều hình thức “tín dụng đen” được cơ quan chức năng tuyên truyền, xử lý nghiêm thì loại hình “vay tiền bằng iCloud” này lại nở rộ. Quả thật dịch vụ vay tiền qua iCloud đang được nhiều người yêu thích vì không cần gặp, không cần thế chấp, giải ngân nhanh, người dùng chỉ cần có tài khoản iCloud (ứng dụng quản lý hình ảnh, danh bạ, video, file ghi âm...) trên điện thoại iPhone, iPad và một chiếc điện thoại thông minh, đời mới là có thể vay từ vài triệu đến vài chục triệu đồng một cách dễ dàng. Nếu đã có sẵn tài khoản iCloud, nếu muốn vay tiền, người vay chỉ cần cung cấp tài khoản iCloud là sẽ được giải ngân. Còn nếu chưa có tài khoản thì có thể sử dụng tài khoản iCloud các đối tượng cho vay cung cấp.
Chỉ cần gõ trên mạng xã hội cụm từ “vay tiền bằng iCloud” sẽ cho ra một loạt những hội nhóm với hàng chục nghìn thành viên quảng cáo dịch vụ cho vay tiền qua iCloud. Theo lời quảng cáo của các đối tượng cho vay thì một lần vay qua iCloud có thể vay được từ 3 triệu đến 20 triệu. “Vay lại giảm lãi, máy vẫn sử dụng bình thường, hỗ trợ tư vấn 24/7, không thu phí hồ sơ, không thẩm định người thân, thủ tục nhanh chóng chỉ từ 10 đến 15 phút, cam kết không để lộ thông tin cá nhân khách hàng”, một nick D.H quảng cáo trong một hội nhóm gần 30 nghìn thành viên.
Theo tìm hiểu của phóng viên, tùy từng loại máy, đời máy mà mức vay tiền khác nhau. Ví dụ Iphone Xsmax, Iphone 11 vay được 2-3 triệu đồng. Iphone 11 pro, promax vay được 3-4 triệu đồng. Iphone 12, Iphone 12 pro, promax vay được 4-6,5 triệu đồng… Đời máy càng cao thì vay được càng nhiều. Cao nhất như Iphone 15, 15pro, promax vay được 13-20 triệu đồng.
Không chỉ quảng cáo thủ tục nhanh chóng, gọn nhẹ, các đối tượng còn liên tục tuyển cộng tác viên với những lời hứa hẹn 12-17% và thưởng nếu được doanh số cao. Không ít người trẻ đã vay tiền bằng iCloud vì tin vào những ưu điểm mà bên cho vay quảng cáo, như thủ tục đăng ký vay dễ dàng, không phải thế chấp tài sản, không cần người bảo lãnh, xét duyệt và giải ngân nhanh chóng… Tuy nhiên trên thực tế,việc vay tiền qua iCloud tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Không ít người đã trở thành nạn nhân của những đối tượng lừa đảo ẩn danh bằng hình thức là người cho vay qua iCloud.
Là nạn nhân của việc vay tiền qua iCloud, anh M.T (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng đã phải ngậm ngùi chấp nhận việc mất tài khoản iCloud lưu trữ rất nhiều danh bạ, thông tin cá nhân, hình ảnh, clip chỉ vì trót vay vài triệu đồng qua iCloud. Vì có việc gấp cần số tiền 10 triệu đồng nên anh liên hệ với một facebook quảng cáo trên hội nhóm cho vay tiền qua iCloud. Sau khi cung cấp tài khoản iCloud cho người vay thì điện thoại của anh mất luôn tài khoản iCloud. Nhiều số điện thoại, email công việc, hay nội dung công việc quan trọng anh đều không thể lấy lại.
Còn chị N.A (Hà Đông, Hà Nội) cho biết chị cũng đã từng vay 10 triệu đồng với mức lãi 150.000 đồng/ngày, nếu trả không đúng hạn hoặc chậm trễ sẽ bị phạt gấp 2 lần, hoặc không đóng tiền đúng hạn sẽ bị bên cho vay khóa máy và liên tục làm phiền người thân vì các đối tượng có sẵn danh bạ trong iCloud. Để không bị khóa máy, chị buộc phải đi vay mượn bên ngoài để trả cả gốc cả lãi.
Có thể thấy tài khoản iCloud trở thành tài khoản thế chấp để vay tiền và cũng là điểm để các đối tượng cho vay khống chế người vay. Nhiều trường hợp đối tượng dùng tài khoản iCloud của người vay để kiểm soát thông tin cá nhân, dùng vào những mục đích không trong sáng, hoặc khóa tài khoản buộc nạn nhân phải nộp tiền chuộc. Không ít đối tượng yêu cầu khách phải thoát tài khoản iCloud mà mình đang sử dụng để đăng nhập tài khoản iCloud của bên cho vay, bật tính năng Find My Phone và đồng bộ danh bạ, rồi mới làm hợp đồng. Các đối tượng này thường cho vay với số tiền từ 4-12 triệu đồng, lãi suất 20-50%/ngày. Dù số tiền không quá lớn, thế nhưng với lãi suất cao, chỉ trong vài ngày, nhiều người vay đã không thể trả được nợ.
Không ít khách hàng nghĩ rằng, có thể nhờ dịch vụ bên ngoài mở khóa tài khoản iCloud hoặc nhờ đến công ty chính hãng mở khóa nên không trả đủ tiền, chỉ đến khi tài khoản iCloud bị người cho vay khóa, họ mới té ngửa là tài khoản này không dễ dàng can thiệp được nếu không có mật khẩu.
Khi người vay không trả tiền theo đúng hẹn, người cho vay lúc này trở thành “chủ nhân” của chiếc iPhone người vay tiền. Tính năng Find My iPhone được bật, người cho vay có thể tìm ra vị trí chính xác của người vay hoặc họ cũng có thể khóa iPhone từ xa lại. iPhone lúc này chẳng khác gì cục gạch vô dụng. Không những thế, mọi thông tin của người vay đã được người cho vay nắm rõ khi hình ảnh, video, danh bạ được đồng bộ qua tài khoản iCloud. Người thân hoặc bạn bè của người vay có thể bị gọi điện đe dọa hoặc tống tiền giống như chiêu trò vay tiền qua app nếu như người dùng chậm thanh toán hoặc không thanh toán... Nguy hiểm hơn là bị sử dụng các thông tin cá nhân vào các hoạt động trái pháp luật…
Bên cạnh những đối tượng cho vay thực sự với lãi suất ở mức cao ngất ngưởng như kể trên thì đã từng có trường hợp, lợi dụng tâm lý người dùng cần vay tiền nhanh, sau khi người dùng nhập iCloud được cung cấp sẵn, các đối tượng không chuyển bất cứ một khoản tiền nào vào tài khoản mà sẽ chuyển sang phương án đòi tiền chuộc. Cụ thể, các đối tượng lừa đảo sẽ tiến hành báo mất và khóa iPhone qua iCloud, đòi tiền chuộc để mở khóa. Người dùng bắt buộc trả tiền chuộc hoặc phải đối mặt với việc iPhone bị khóa và không thể sử dụng được...
Theo khuyến cáo của các chuyên gia an ninh mạng, người dùng cần nói không với dịch vay tiền qua iCloud để tránh tiền mất tật mang, tránh những hệ lụy đáng tiếc xảy ra. Người dùng cần phải bảo mật 2 lớp để mọi thao tác cài đặt iPhone đều phải thông báo qua số điện thoại cá nhân.
Bắt chủ nợ cho vay tiền với lãi suất “cắt cổ” 
