Từ vụ một bệnh nhân tử vong ở Hải Dương:

Cảnh giác với bệnh não mô cầu

Em Đỗ Thị Xuyến (SN 1998, học sinh lớp 12 Trường Lương Thế Vinh, trú tại khu Thượng Đạt, phường Tứ Minh, TP Hải Dương, tỉnh Hải Dương), xuất hiện sốt nhẹ, đau đầu vào ngày 20-2. Khoảng 19 giờ cùng ngày, em bị ngã khi đi vệ sinh nên gia đình đưa đến khám và điều trị tại Bệnh viện (BV) đa khoa Hải Dương.

Tại đây, bệnh nhân Xuyến xuất hiện các ban xuất huyết dưới da nên BV hội chẩn và chuyển lên BV Trung ương Quân đội 108. Khoảng 1 giờ ngày 21-2, bệnh nhân vào Khoa Hồi sức cấp cứu Viện 108 với  tình trạng sốc nhiễm trùng, suy hô hấp, rối loạn đông máu. Sau khi cấy máu, xét nghiệm dịch não tủy và dịch họng xác định bệnh nhân viêm màng não mủ do vi khuẩn não mô cầu (NMC) và đã nhiễm khuẩn máu. Đến 10 giờ ngày 22-2, bệnh nhân tử vong...

Bệnh nhân mắc bệnh não mô cầu tại Viện nhiệt đới Trung ương, Hà Nội.
Bệnh nhân mắc bệnh não mô cầu tại Viện nhiệt đới Trung ương, Hà Nội.

Bác sĩ Bùi Huy Nhanh, Giám đốc trung tâm Y tế dự phòng Hải Dương, cho biết, hiện có gần 50 người thân và học sinh cùng lớp tiếp xúc với bệnh nhân được theo dõi sức khỏe, giám sát tại gia đình để sớm phát hiện dấu hiệu phát bệnh do NMC; tất cả đều được hướng dẫn thực hiện tốt vệ sinh cá nhân như rửa tay bằng xà phòng, dùng nước súc miệng, họng; vệ sinh nơi ở; công tác khử khuẩn lớp học, gia đình và các hộ lân cận được tiến hành khẩn trương để ngăn chặn mầm bệnh phát tán diện rộng. Đây là trường hợp tử vong do NMC sau hơn 10 năm ở Hải Dương không xảy ra ca nào.

Ngay chiều 24-2, ông Trần Đắc Phu, Cục trưởng Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã chỉ đạo Sở Y tế Hải Dương nhanh chóng xử lý, ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch NMC nguy hiểm. Tuy bệnh do NMC chủ yếu là dịch tản phát (rải rác trong các vùng dân cư, số lượng người mắc không nhiều) gây bệnh lẻ tẻ (1 - 10 ca/100.000 dân), ít thành dịch lớn (10 - 1.000/100.000 dân) nhưng tỉ lệ tử vong đến 50%, ngay cả khi được điều trị, tỉ lệ tử vong vẫn khoảng 15%.

Bệnh có các triệu chứng sốt cao đột ngột (có thể rét run), ho, đau họng, mệt mỏi, nhức đầu. Nếu là viêm màng não mủ sẽ xuất hiện đau đầu dữ đội, cứng gáy, buồn nôn và nôn, rối loạn ý thức, li bì hoặc vật vã, kích thích…; tỉ lệ tử vong 30 - 40% nếu không điều trị kịp thời. Ở thể nhiễm khuẩn máu tối cấp thường thấy sốt cao, lạnh run đột ngột trên một người hoàn toàn khỏe mạnh; sớm kích động hay hôn mê; sốc xảy ra sớm và tái lại nhiều lần; ban xuất huyết dưới da xuất hiện sớm, lan rộng nhanh chóng.

Đây là hậu quả của độc tố vi khuẩn trong máu, nhanh chóng dẫn đến suy đa tạng; tỉ lệ tử vong 60 - 70% nếu không điều trị kịp thời, có thể xảy ra trong vòng vài giờ hoặc các triệu chứng nặng xuất hiện ồ ạt, đầy đủ trong khoảng 12 - 15 giờ và tử vong trong vòng 24 giờ. Bệnh mắc ở nhiều độ tuổi nhưng nhóm nguy cơ mắc bệnh cao nhất từ 16 - 21 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Nếu may mắn sống sót thì hầu như tàn phế do nhiều tổn thương não với các di chứng thần kinh, tâm thần trầm trọng, giảm thính lực, tổn thương thận; một số trường hợp phải cắt bỏ chi, các ngón tay, ngón chân...

Về dịch tễ, vi khuẩn lây truyền mạnh nhất qua dịch tiết đường mũi, họng (ho, hắt hơi, hôn); ngoài ra qua tiếp xúc da như điện thoại, dụng cụ cầm tay; ly, tách; bàn ghế, tay vịn cầu thang. Những nơi tập trung đông người như trường học, khu cắm trại, ký túc xá, lễ hội... hoặc nơi ở chật chội có nguy cơ lây nhiễm cao. Khoảng 10% người lành mang vi khuẩn này ở vùng hầu họng (nơi ở chật chội có thể đến 30% dân số). Người trẻ tuổi cũng là nhóm người lành mang vi khuẩn nhiều nhất.

Vi khuẩn gây bệnh là Neisseria Meningitidis có 13 chủng; ở Đông Nam Á, chủng A là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất. Ở Việt Nam, ngoài chủng A, một số ca bệnh do chủng B, C đã được phát hiện và mỗi năm có hàng trăm người mắc bệnh NMC. Bệnh có các thể viêm họng đơn thuần; vi khuẩn có thể xâm nhập máu gây ra thể nhiễm khuẩn huyết đơn thuần (10 - 30%) và viêm màng não mủ (55%).

Vi khuẩn đột ngột vào máu (bình thường máu hoàn toàn vô khuẩn) thường thấy ở những người hoàn toàn khỏe mạnh vì thế không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng viêm họng ở một người trước đây vẫn khỏe mạnh. Nếu đã có ca bệnh được xác định thì phòng ngừa bằng thuốc cần được tiến hành ngay cho những người tiếp xúc với bệnh nhân trong vòng vài ngày đầu phát bệnh. Dùng một liều bằng kháng sinh Ciprofloxacine 500mg x 2 viên đối với người lớn hoặc Azithromycine 20mg/kg  cho trẻ em và phụ nữ có thai. Phương pháp này chỉ có hiệu quả trong những ngày đầu bị phơi nhiễm. Sau 14 ngày, phòng ngừa bằng kháng sinh không còn, hiệu quả.

Trước đây, chỉ có văcxin (VX) đơn giá (ngừa một chủng vi khuẩn, không có tác dụng phòng ngừa chéo đối với các chủng NMC khác) nên VX chủng nào chỉ phòng được chủng đó (tác dụng tốt 85 - 90% số người nhiễm chủng vi khuẩn đó trong 3 năm). Hiện nay đã có VX 2 trong 1 (Mevac AC) phòng 2 chủng A và C; 3 trong 1 (MenHibrix) phòng chủng C, Y và HIB (Haemophilus influenzae typ B, như có trong VX Quinvaxem và Pentaxim); hoặc loại 4 trong 1 (Menactra, Menveo) phòng 4 chủng A, C, Y và W-135. Gần đây, VX phòng chủng B mới được đưa vào sử dụng.

Ở Việt Nam đã có VX 2 trong 1 (gọi là VA-Mengoc BC) phòng hai chủng B và C, đó là VX Trumenba được FDA (Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ) cấp phép tháng 10-2014 và Bexsero cấp phép tháng 1-2015. Để phòng được cả ba chủng A, B, C, phải tiêm cả hai loại VX VA Mengoc BC và VX AC. VX AC nằm trong Chương trình tiêm chủng quốc gia nhưng thuộc nhóm không bắt buộc và có thể phải trả thêm chi phí. Tiêm chủng lúc 18 tháng tuổi và 3 năm sau tiêm nhắc lại. Tiêm chủng có thể áp dụng cho cả trẻ em lẫn người lớn.

Tuy đơn giản nhưng các biện pháp vệ sinh cá nhân rất hữu hiệu để phòng ngừa lây truyền (việc mà nhiều người thường bỏ qua) như: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sát khuẩn. Súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi, họng thông thường. Tránh chạm tay vào miệng, mũi và mắt. Tránh các tiếp xúc gần gũi với người khác, nếu có thể. Tránh ăn uống chung và sử dụng chung đồ dùng... 

Vi khuẩn NMC được coi là vi khuẩn “cổ điển” vì được mô tả lần đầu từ năm 1805 trong dịch viêm màng não ở Geneva và phân lập được năm 1882. Đây là loại vi khuẩn rất nhạy cảm (dễ bị diệt) bởi kháng sinh và hầu như chưa thấy biểu hiện kháng thuốc, tiêm chủng đạt tỉ lệ miễn dịch cao. Tuy nhiên do thời gian gây bệnh, dẫn đến tử vong quá ngắn, tỉ lệ tử vong rất cao vì thế phát hiện để chẩn đoán sớm là cần thiết số một. Khi đã xuất hiện những triệu chứng điển hình như ban xuất huyết hay cứng gáy là quá chậm. Vì thế cần hết sức cảnh giác trước một hiện tượng viêm họng vẫn được cho là bình thường.

BS. Trần Kiên

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.