“Thiên đường” chỉ là ảo tưởng
Những ngày cuối tháng 5/2026, trong cái nắng khô khốc của vùng đất đỏ Bazan, chúng tôi cùng cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Đắk Lắk trở lại thăm gia đình anh chị Rơ Âu H’hra và Kpă Xuyên (trú tại xã Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk). Tiếp chúng tôi trong căn nhà cấp 4 khá khang trang được lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk trao tặng theo diện công dân hồi hương, anh chị Rơ Âu H’hra và Kpă Xuyên không nghĩ mình lại có được như ngày hôm nay.
Rót vội chén trà mời khách, anh Kpă Xuyên cho hay, vào tháng 6/2018, vì tin theo lời của bọn phản động Fulro lưu vong, gia đình đã bán hết tài sản, vượt biên trái phép sang Thái Lan với mong muốn được đi định cư ở nước thứ 3. Tuy nhiên, khi đến Thái Lan, gia đình đã gặp muôn vàn khó khăn như không có nơi ở, không có việc làm, phải sống chui sống lủi, làm thuê cực khổ và thường xuyên bị bóc lột, coi thường, cuộc sống của hai vợ chồng và ba đứa con thơ phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ nhân đạo…
![dsc-0317.jpg](https://cdn.cand.vn/images/oZIGQnyl6iBvNjVmSUDNBmg44s5gVaEMKD1RaEZ2NgJ_tb1CtxbC6RzvniDOYZKd/dsc-0317.jpg.avif "Vợ chồng cùng các con anh Kpă Xuyên trong ngày vui đón nhận căn nhà mới do cán bộ, chiến sĩ Công an Đắk Lắk trao tặng sau hơn 7 năm sống tha phương nơi "đất khách, quê người".")
Giữa tháng 3/2025, trong một lần trốn ra ngoài đi mua thuốc chữa bệnh cho con, anh Kpă Xuyên may mắn gặp được đoàn công tác của Bộ Công an đến làm việc ở Thái Lan. “Khi đó, mình chỉ nghĩ đến cảnh được trở về quê hương, sinh sống hoà thuận với bà con buôn làng là hạnh phúc nhất nên đã mạnh dạn chạy đến trình bày với cán bộ Công an. Sau khi được sự hỗ trợ, giúp đỡ của đoàn công tác, chỉ ít ngày sau, mình cùng với vợ con đã được hỗ trợ toàn bộ chi phí bay về nước. Nhờ đó mà mình mới có được như ngày hôm nay”, anh Kpă Xuyên chia sẻ.
Cũng theo lời anh Kpă Xuyên, thực tế cuộc sống tại Thái Lan mà các đối tượng xấu thêu dệt sống như “thiên đường” chỉ là ảo tưởng, không như mong đợi. “Không có việc làm trong khi tiền thuê trọ, ăn uống sinh hoạt đắt đỏ, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ về hành vi nhập cư bất hợp pháp. Các đối tượng xấu thường xuyên tiếp cận để dụ dỗ, lôi kéo, đe doạ chúng tôi nói xấu Đảng, Nhà nước Việt Nam nhưng chúng tôi đã kiên quyết từ chối để mong có ngày trở lại quê hương. Vì ở đâu cũng không bằng chính tình cảm đùm bọc của bà con buôn làng cả”, anh Kpă Xuyên nói.
Cũng như gia đình anh Kpă Xuyên, gia đình anh Hara Y Siêu (trú tại buôn Kít, xã Sông Hinh) mới đây đã được chính quyền địa phương và Công an tỉnh Đắk Lắk hỗ trợ, giúp đỡ quay về với buôn làng sau hơn 7 năm lưu lạc nơi xứ người. Trước đó, vào năm 2019, vì nhẹ dạ nghe theo lời dụ dỗ của kẻ xấu về một “miền đất hứa”, anh Hara Y Siêu đã bán hết tài sản đưa vợ con vượt biên trái phép sang Thái Lan. Đến “miền đất hứa”, anh mới vỡ lẽ đó chỉ là chiêu trò lừa bịp. Anh muốn hồi hương, song bị các đối tượng trong các tổ chức phản động đe dọa, ngăn cản. May mắn là sau đó gia đình anh đã được Công an tỉnh Đắk Lắk và lực lượng chức năng hỗ trợ để được trở về với bà con, buôn làng…
Cần nêu cao cảnh giác trước lời dụ dỗ của kẻ xấu
Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, thời gian qua, Công an tỉnh đã vận động, phối hợp chính quyền địa phương tổ chức đón nhiều công dân bị kẻ xấu dụ dỗ, lừa phỉnh vượt biên trái phép hồi hương. Có nhiều gia đình phải sống trong hoàn cảnh khổ cực nơi “đất khách, quê người” hàng chục năm. Và hầu hết những công dân này sau khi về nước không bị xử lý hành chính hay hình sự mà còn được chính quyền, các tổ chức đoàn thể động viên, hỗ trợ nhu yếu phẩm ban đầu, hướng dẫn tiếp cận các chính sách hỗ trợ về chỗ ở, việc làm, phát triển kinh tế để bà con yên tâm cuộc sống.
Thực tế trong những năm qua, đồng bào DTTS ở Tây Nguyên nói chung, Đắk Lắk nói riêng không chỉ được Đảng, Nhà nước quan tâm hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt mà còn được khuyến khích, hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu, cây trồng vật nuôi, phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa, thanh niên được hỗ trợ đào tạo nghề, đi xuất khẩu lao động, khuyến khích khởi nghiệp… Tuy nhiên, ở đâu đó một bộ phận người dân vì thiếu hiểu biết nên vẫn tin theo lời dụ dỗ ngon ngọt của kẻ xấu, bán nhà cửa, ruộng vườn để vượt biên trái phép. Và hầu hết những người này phải trải qua những tháng ngày sống chui nhủi, khốn cùng, bất hợp pháp. Muốn quay về khi đã “vỡ mộng” thì không ít người bị ngăn cản, đe dọa rằng nếu quay về Việt Nam sẽ bị chính quyền bắt bớ, bỏ tù khiến nhiều người đành ngậm đắng nuốt cay ở lại.
Điều đáng lo ngại là thời gian gần đây, thủ đoạn dụ dỗ, lôi kéo người dân của các đối tượng ngày càng tinh vi hơn. Nếu trước đây chúng chủ yếu tổ chức vượt biên qua đường tiểu ngạch bằng các đường mòn, lối mở biên giới sang Campuchia, Thái Lan thì nay chuyển sang “hợp pháp hóa” bằng cách hướng dẫn làm hộ chiếu, visa du lịch, thăm thân rồi tìm mọi cách để số công dân Việt Nam trốn ở lại nước ngoài bất hợp pháp, thậm chí làm đơn xin tị nạn đến các quốc gia phương Tây.
Theo Thượng tá Trần Công Hải, Trưởng Phòng An ninh nội địa Công an Đắk Lắk, Để ngăn chặn tình trạng lừa phỉnh, dụ dỗ đồng bào DTTS vượt biên trái phép, trước hết mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tuyệt đối không tin, không nghe theo lời hứa hẹn, dụ dỗ, lôi kéo của các đối tượng xấu. Chính quyền địa phương, lực lượng Công an, Biên phòng cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân tố giác tội phạm, tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ biên giới.
“Đặc biệt, tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức giúp đồng bào các DTTS nhận diện rõ âm mưu, thủ đoạn của các đối tượng xấu cũng như nhận thấy được những ưu việt trong chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ta. Phát huy hơn nữa vai trò của già làng, trưởng buôn, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và những người từng vượt biên trở về. Không ai thuyết phục cộng đồng tốt hơn những tiếng nói từ chính cộng đồng. Những câu chuyện thật, hệ lụy thật, bài học thật sẽ có sức cảnh tỉnh mạnh hơn mọi khẩu hiệu”, Thượng tá Hải nhấn mạnh.
Tháng 3/2025, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có thư kêu gọi khuyến khích bà con quay về định cư tại quê nhà, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tỉnh sẽ hỗ trợ đồng bào trong việc làm thủ tục pháp lý, hành chính, cấp giấy tờ tùy thân, đất đai và hỗ trợ việc làm. Mới đây, Chính phủ cũng đã có Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 12/5/2026 về đẩy mạnh việc thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với yêu cầu kiên quyết về đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chính sách, chương trình, dự án ở vùng đồng bào DTTS và miền núi, thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc, giải quyết các vấn đề cấp thiết để ổn định cuộc sống...
