Nhận thấy những thông tin này dễ làm lay động lòng người, một số đối tượng đã len lỏi vào các bệnh viện giả thân nhân người bệnh nghèo để xin tiền, hoặc lén chụp những tấm hình người bệnh ghép với phiếu thông báo đóng tiền được chúng làm giả, kèm theo số tài khoản rồi tung lên mạng xã hội kêu gọi ủng hộ. Với chiêu trò này, chúng đã lừa được rất nhiều người ủng hộ và khi bị phát hiện thì khóa hoặc xóa tài khoản mạng rồi tiếp tục lập tài khoản khác.
Giả người nuôi bệnh nghèo để xin ủng hộ
Theo Thạc sỹ Lê Minh Hiển – Trưởng phòng Công tác xã hội, Phó đơn vị điều phối ghép tạng bệnh viện Chợ Rẫy, trước thời điểm TP.Hồ Chí Minh thực hiện giãn cách xã hội, các phòng chức năng của bệnh viện đã phát hiện một số trường hợp lợi dụng người bệnh để lừa đảo và đã phối hợp với công an địa phương kịp thời ngăn chặn. Tình trạng này tạm thời lắng xuống trong thời gian giãn cách xã hội, nhưng sau đó lại tiếp tục xuất hiện trở lại với nhiều thủ đoạn tinh vi hơn.
Đầu tháng 12-2021, qua công tác đảm bảo an ninh, an toàn cho bệnh nhân và thân nhân người bệnh, Đội nghiệp vụ Bệnh viện Chợ Rẫy phát hiện một phụ nữ mặc áo người nuôi bệnh (áo do bệnh viện phát cho người đăng ký nuôi bệnh nhân) liên tục xuất hiện ở khu vực phòng khám hoặc tiếp cận với những thân nhân của bệnh nhân. Nhận thấy người phụ nữ này có dấu hiệu không bình thường, bộ phận nghiệp vụ đã âm thầm tiếp cận và xác định đối tượng này lúc nói rằng có người thân bị bệnh hiểm nghèo, lúc lại nói có con nhỏ đang điều trị bệnh tim bẩm sinh nhưng nhà nghèo quá không có tiền chạy chữa nên xin giúp đỡ và đã được không ít người móc hầu bao ủng hộ.
Để làm rõ trắng đen, bộ phận nghiệp vụ đã mời người phụ nữ này vào phòng làm việc, yêu cầu xuất trình giấy tờ có liên quan đến bệnh nhân và thẻ chăm bệnh nhưng người phụ nữ này không chịu hợp tác. Chỉ đến khi Công an địa phương được mời đến hỗ trợ, người phụ nữ mới khai tên là Nguyễn Thị Bích Phương, sinh năm 1973 tại huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh. Ngoài ra Phương cũng khai nhận rằng do không có nghề nghiệp ổn định nên đã tìm đến một số bệnh viện giả bộ nghèo khổ và có người thân đang điều trị bệnh hiểm nghèo để lừa xin tiền. Sau khi bị phát giác, Phương đã đến bệnh viện Chợ Rẫy trộm chiếc áo của người nuôi bệnh mặc vào rồi giở chiêu trò cũ lừa thân nhân người bệnh.
Cũng với chiêu trò này, những ngày giữa tháng 6-2022 ở trước sảnh khoa Chấn thương sọ não xuất hiện một phụ nữ gặp ai cũng kể nghèo, kể khổ là đang nuôi bệnh nhân Nguyễn Thị Mới có hoàn cảnh khó khăn bị bệnh hiểm nghèo. Vừa nài nỉ, người phụ nữ này còn trưng ra các loại giấy tờ tùy thân, thẻ bảo hiểm y tế, kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cùng một phiếu tạm thu với số tiền 5.000.000 đồng và xin mọi người ủng hộ. Thấy người phụ nữ vừa thỉnh thoảng đưa tay quẹt nước mắt, một người đàn ông tên Khá đang chăm sóc cháu điều trị ở khoa tỏ lòng thương cảm, muốn giúp đỡ. Do trước đó, anh này đã có thời gian tìm hiểu thông tin của bệnh viện nên anh đã yêu cầu người phụ nữ này cùng lên Phòng Công tác xã hội để được hỗ trợ, nhưng trong lúc di chuyển, người phụ nữ này đã lấy lý do nghe điện thoại của người thân rồi thừa cơ hội lẩn ra khỏi cổng bệnh viện.
Qua kiểm tra thông tin, Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy xác định có bệnh nhân tên Nguyễn Thị Mới, nhưng đang được điều trị tại khoa Nội tim mạch chứ không phải ở khoa Hô hấp như người phụ nữa kia nói với mọi người, và theo cháu ngoại của bệnh nhân thì người nhà không có ý định xin trợ giúp. Tuy nhiên bệnh nhân này thuộc diện có hoàn cảnh khó khăn, bản thân làm thuê nên anh Khá quyết định trực tiếp tặng số tiền 5.000.000 đồng… “Cũng may nhờ đọc được thông tin bệnh viện và nhân viên Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy mà chút quà nhỏ của tôi đã đến tận tay người cần được hỗ trợ, nếu không chắc chắn đã rơi vào tay của bọn lừa đảo rồi. Được chia sẻ với những khó khăn của bệnh nhân nghèo là điều mà tôi hạnh phúc lắm… nếu có thể, tôi sẽ nhờ Phòng Công tác xã hội ủng hộ thêm cho các trường hợp khác”, anh Khá chia sẻ.
Cắt ghép thông tin, hình ảnh bệnh nhân tung lên mạng
Không chỉ đóng giả thân nhân, người nuôi bệnh nhân bệnh nặng nghèo khó để lừa đảo, gần đây, các đối tượng còn lấy hình ảnh của bệnh nhân này cắt ghép với thông tin, bệnh án của bệnh nhân khác rồi tung lên mạng xã hội (có đăng kèm số tài khoản) để thu hút đông đảo cư dân mạng theo dõi, chia sẻ, ủng hộ. Nhiều người có lòng nhân ái do không có điều kiện tìm hiểu cụ thể thông tin người bệnh đã chuyển tiền vào tài khoản của đối tượng mà không biết mình đã bị lừa.
Cụ thể vào đầu tháng 3-2022, trên mạng xã hội Facebook, đối tượng đã đăng thông tin, hình ảnh về một cháu bé tên Đào Văn Quân, sinh năm 2018 tại tỉnh Kon Tum đang nằm điều trị bệnh tim bẩm sinh tại bệnh viện Chợ Rẫy. Do hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn không thể xoay được tiền để mổ cứu sống cho bé nên rất mong những nhà hảo tâm đóng góp, ủng hộ để cứu lấy mạng sống cho cháu bé vô tội… Sau những dòng chữ lâm ly, bi đát, đối tượng còn gắn thêm số tài khoản phía dưới để các nhà hảo tâm chuyển tiền vào.
Cũng với chiêu trò này, ngày 28-3-2022 mạng xã hội lại lan truyền nhau thông tin, hình ảnh về một bệnh nhân tên Nguyễn Văn Nam, sinh năm 2007 tại tỉnh Kiên Giang do tai nạn đã bị hư đôi mắt. Anh Nam đang được điều trị tại bệnh viện Chợ Rẫy nhưng hoàn cảnh gia đình đơn chiếc không có tiền chữa chạy nên mong các nhà hảo tâm rộng lòng cứu giúp. Sau những lời kêu cứu hết sức thống thiết là một số tài khoản gửi kèm theo, trong thời gian ngắn đã có nhiều cư dân mạng đăng ký và chuyển tiền ủng hộ.
Nhận thấy có nhiều điều bất thường, Phòng Công tác xã hội đã lập tức kiểm tra thông tin bệnh nhân thì phát hiện, trường hợp thứ nhất không có bệnh nhân nào tên Đào Văn Quân, còn trường hợp thứ hai, đối tượng đã trộm được thông tin của một bệnh nhân từng điều trị trước đó rất lâu tại bệnh viện rồi sửa lại thành tên người khác trước khi tung lên mạng. Nhận thấy đây chắc chắn là chiêu trò của bọn lừa đảo, phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy đã chuyển toàn bộ thông tin cho cơ quan Công an để điều tra xử lý theo pháp luật.
Những thông tin lừa đảo xin tiền ủng hộ người bệnh chỉ tạm lắng xuống đôi chút khi biết cơ quan Công an đang tích cực vào cuộc, nhưng đến giữa tháng 6-2022 lại xuất hiện nhan nhản trên mạng. Điển hình vào ngày 10-6-2022, trên mạng xã hội lan truyền trên nhiều hội nhóm với thông tin cháu Lê Văn Đạt, 28 tháng tuổi, ngụ huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, bị bố là Lê Văn Tuấn, 34 tuổi, dùng dao rạch trên cơ thể khi anh ta lên cơn tâm thần. Cháu Đạt được người thân đưa đến điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, phòng 6, Khoa Ngoại phẫu thuật. Bé đã hai lần đại phẫu với chi phí hơn trăm triệu đồng, viện phí hơn 10 triệu đồng mỗi ngày trong khi gia đình rất khó khăn về kinh tế, cần giúp đỡ.
Kèm bài đăng là hình ảnh cháu bé với đường mổ dài ở lưng, bụng, thông tin số điện thoại, số tài khoản của một người tên Hân với lời hứa sẽ đăng thông tin, số tiền nhà hảo tâm ủng hộ trên mạng và sẽ ghi lại hình ảnh trao tiền đến tận tay bệnh nhân. Với chiêu trò này, đã có khá nhiều người tốt bụng chuyển tiền ủng hộ mà không cần kiểm tra thông tin, tuy nhiên có những người tỉnh táo hơn đã gọi điện đến Phòng Công tác xã hội để kiểm tra thông tin người bệnh và nhận được lời khẳng định bệnh viện không có khoa Ngoại phẫu thuật, không điều trị bệnh nhi nào tên Lê Văn Đạt cùng lời nhắc nhở rằng đây hoàn toàn là ý đồ lừa đảo của kẻ xấu.
Chị L.T Liên, một tiểu thương ở chợ đầu mối Thủ Đức cho biết, cuối tháng 6-2022, trong một lần hiếm hoi lướt Facebook, chị thấy tài khoản “Nhân ái. TN” đăng thông tin về một bệnh nhân nữ tên Luyến từ Đắk Nông xuống điều trị ung thư tử cung ở bệnh viện Từ Dũ. Bệnh nhân có hoàn cảnh neo đơn, không nơi nương tựa nên rất cần những người hảo tâm ủng hộ để có tiền làm phẫu thuật. Dưới dòng thông tin người bệnh, chủ trang cá nhân còn đăng tài khoản ngân hàng danh sách hơn chục cộng đồng mạng khác đã ủng hộ.
Thương cảm với hoàn cảnh này, chị Liên không chút do dự đã lập tức huy động những tiểu thương khác ủng hộ, người vài trăm, người vài triệu. Đến khi gom được hơn trăm triệu, định chuyển thẳng vào tài khoản, nhưng sực nhớ lại thời điểm chị còn làm điều dưỡng đã từng bắt gặp một vài trường hợp giả danh thân nhân người bệnh nghèo xin tiền nên chị đã trực tiếp đến bệnh viện liên hệ và nhận được phản hồi là không có bệnh nhân nào tên Luyến bị bệnh ung thư tử cung đang điều trị tại đây. Kiểm tra lại thì thấy tài khoản này vừa thoát khỏi mạng xã hội cách đó chỉ vài giờ, chị Liên thở phào vì không dính vào cái bẫy lừa, nhưng cũng phải mất mấy ngày đi giải thích và trả tiền lại cho những tiểu thương đã ủng hộ. Tiểu thương thì thông cảm, nhưng tin đồn thì lại cho rằng chị đang thiếu nợ nên tính lừa mọi người, làm cú lớn rồi lặn khỏi chợ, nhưng thấy nhằn không nổi lên mới trả lại…
Cũng theo thạc sỹ Lê Minh Hiển, việc ủng hộ cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn là việc làm rất tốt, mang nhiều tính nhân văn, có thể giúp người bệnh có thêm điều kiện để được chăm sóc y tế một cách tốt nhất. Tuy nhiên nhiều trường hợp, tiền ủng hộ của bà con không đến được người bệnh mà rơi vào tay kẻ xấu. Bà con cần phải chú ý nếu một người có tấm lòng thật sự, khi phát hiện trường hợp khó khăn, người ta sẽ chia sẻ lên mạng những thông tin cụ thể về họ tên, địa chỉ, số điện thoại người bệnh và nơi điều trị để bà con tìm hiểu chứ không đăng kèm số tài khoản. Trường hợp có đăng số tài khoản và thông tin mập mờ rồi tự nhận sẽ chuyển tất cả số tiền ủng hộ đến người bệnh và công bố danh tính người ủng hộ trên mạng xã hội thì bà con không nên tin mà phải hết sức cảnh giác.
Hiện bệnh viện Chợ Rẫy và hầu hết các bệnh viện khác đều có Phòng Công tác xã hội đảm nhận công việc cập nhật thông tin người bệnh có hoàn cảnh khó khăn và tiếp nhận sự giúp đỡ của những tấm lòng hảo tâm. Nếu bà con có ý muốn ủng hộ thì hãy trực tiếp liên hệ với Phòng Công tác xã hội, hoặc Phòng Hành chính của các bệnh viện để được cung cấp thông tin người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, được bố trí trực tiếp trao tiền đến tận tay thân nhân người bệnh.
Xử lý các trường hợp kêu gọi người dân làm từ thiện để trục lợi 
