Cảnh giác “bão” tin giả xuyên tạc mùa bão lũ

Nguy hiểm hơn những nội dung giả mạo này là cơ hội để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá, xuyên tạc về những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, phủ nhận mọi nỗ lực đóng góp của lực lượng Công an, Quân đội, chính quyền địa phương… trong cuộc chiến với thiên tai.

Biến thiên tai thành công cụ chống phá

Khi cả nước đang chung tay hướng về đồng bào vùng bão lũ, thì các đối tượng phản động lại ra sức kích động, xuyên tạc, bóp méo sự thật. Thủ đoạn không mới nhưng luôn được chúng lợi dụng triệt để mỗi khi đất nước xảy ra thiên tai, biến cố. Chúng sử dụng tin giả, tin câu view, tin chưa kiểm chứng mang cấu trúc giật gân, mô tả thảm khốc, tạo cảm giác tang thương đánh đúng vào tâm lý, cảm xúc đồng cảm, xót xa của người dân, nên rất dễ dẫn dắt được hàng trăm hàng triệu người tương tác, bình luận; khiến cho bà con nhân dân ở miền Trung càng hoang mang, suy giảm tinh thần... Còn người dân ở các khu vực khác thì lo lắng cho gia đình ở quê nhà hoặc hoang mang tột độ, cho rằng tình hình ở tại các khu vực quá bi đát.

Theo đó, nhiều tài khoản TikTok và Facebook liên tục đăng tải các video “cứu hộ khẩn cấp”, “người dân mắc kẹt trên mái nhà”, “cảnh lũ cuốn trôi cả xóm”, “cần hỗ trợ 20-200 quan tài vì người chết quá nhiều”… Các hình ảnh được dựng lại bằng công cụ AI, nhưng phần lớn người xem khó nhận ra dấu vết chỉnh sửa. Mỗi video nhận hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem, kéo theo hàng chục nghìn lượt chia sẻ, bình luận.

Một trong những nội dung lan truyền mạnh là hình ảnh một cậu bé ngồi co ro ôm chú chó trên mái nhà giữa biển nước, kèm câu chuyện xúc động đánh vào tâm lý cư dân mạng. Hay hình ảnh cụ già ngồi co ro ăn bánh mỳ trên nóc nhà, hơn chục người chen chúc trên mái nhà cấp 4 lúp xúp chưa được ứng cứu…

Hoặc thông tin sập nhà lầu, hàng chục người chết, hàng trăm thi thể trôi tại xã Hòa Thịnh, Đắk Lắk được lan truyền với tốc độ chóng mặt, khiến nhiều người tin rằng đó là sự thật và bắt đầu nghi ngờ chính quyền địa phương, báo chí bưng bít thông tin, không “minh bạch” cụ thể con số thương vong. Từ đó tạo cơ hội cho những kẻ phản động, xuyên tạc kích động, chia rẽ sự đoàn kết toàn dân, tăng mối nghi ngờ của người dân vào lực lượng chức năng, chính quyền địa phương đang oằn mình chống lũ. Tuy nhiên ngay sau đó, chính quyền địa phương, Công an tỉnh Đắk Lắk đã phản bác lại là thông tin bịa đặt và sẽ sớm vào cuộc xử lý người đưa tin.

Bên cạnh đó, việc xuất hiện những clip mang yếu tố mê tín dị đoan, cho rằng lũ lụt, thiên tai là hệ quả của việc sáp nhập, mất các tên tỉnh vốn dĩ tượng trưng cho bình yên, thịnh vượng… Hậu quả là lũ lụt trải dài từ Bắc vào Nam. Thậm chí có kẻ tự xưng “thầy”, “chuyên gia năng lượng”, “người có khả năng tiên tri” còn reo rắc nỗi sợ hãi, hoang mang cho người dân khi “phán rằng” sắp tới sẽ còn nhiều cơn bão, nhiều cơn lũ, tai nạn thương tâm khủng khiếp hơn nhấn chìm nước Việt Nam, Việt Nam sẽ bước vào “ngày tận thế”… Những clip này nhận được hàng trăm nghìn lượt like, hàng chục nghìn lượt chia sẻ càng làm lòng dân thêm rối loạn, lo âu.

Và “bài ca” “Lũ lụt liên tiếp là do thủy điện, do phá rừng”, “Muốn bớt lũ lụt, phải thuận theo tự nhiên, theo ông trời”, “phải phá bỏ thủy điện” lại được các đối tượng chống phá lợi dụng để kích động, làm tăng sự nghi kị, bức xúc của người dân về chính quyền địa phương, về lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Năm 2024 được coi là năm thiên tai dị thường, khốc liệt tại Việt Nam và trên thế giới. Đỉnh núi Phú Sĩ, ngọn núi cao nhất Nhật Bản, từng ghi nhận tuyết rơi muộn nhất trong 130 năm qua. Ngày 6/11/2024, tuyết mới bắt đầu rơi, trong khi đầu tháng 10 mọi năm tuyết đã xuất hiện. Nguyên nhân là do nhiệt độ trên đỉnh núi cao hơn gần 4 độ C so với mức bình thường.

Cuối tháng 10/2024, vùng Valencia của Tây Ban Nha đã phải đối mặt với trận mưa khủng khiếp, lượng mưa trong 8 giờ đồng hồ đã ngang bằng cả năm. Các trận lũ quét dồn dập tấn công vào khu vực đô thị Valencia. Người dân không kịp trở tay, ôtô bị cuốn trôi, chồng chất lên nhau, tạo nên một cảnh tượng khó tin. Hơn 200 người thiệt mạng, hàng chục người mất tích, và hạ tầng, cơ sở vật chất bị tàn phá nghiêm trọng.

Siêu bão Helen đổ bộ vào bang Florida hồi tháng 9/2024 đã làm mực nước biển dâng cao kỷ lục gần 5 mét và sức gió vượt quá 225 km/h. Có nơi mưa lớn chưa từng thấy, lên tới 760 mm, gây lũ lụt kinh hoàng. Cơn bão cướp đi sinh mạng của hơn 230 người ở 6 bang miền Đông nước Mỹ. Helen trở thành cơn bão gây thiệt hại về người nghiêm trọng thứ hai tại Mỹ trong 50 năm qua, chỉ sau bão Katrina.

Ở Việt Nam, từ cuối năm 2024 đến nay bão cũng nối tiếp nhau đi vào biển Đông gây ra thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Thế nhưng chỉ duy nhất ở Việt Nam, yếu tố tự nhiên khách quan đều bị loại bỏ khi thiên tai xảy ra, dù nó là yếu tố chính bởi Việt Nam là 1 trong 6 nước bị tác động của biến đổi khí hậu lớn nhất trên thế giới. Dưới luận điệu của các thế lực thù địch, tất cả quy về lỗi con người như phá rừng, thủy điện, quy hoạch…

Cần thêm “kháng thể” thông tin trong mùa bão lũ

Trong khi nhân dân đang phải oằn mình chống chọi với thiên tai; lực lượng Công an, Quân đội, chính quyền địa phương… đang ngày đêm bất chấp khó khăn, hiểm nguy để giúp bà con vượt qua cơn bão lũ, thậm chí có đồng chí  đã hy sinh, thì trên không gian mạng, các trang phản động liên tục đăng tải bài viết, video, bình luận vu cáo rằng chính quyền “ứng phó chậm chạp”; lực lượng cứu hộ, cứu nạn “làm màu”...

Các tổ chức phản động núp bóng “người dân yêu nước” bày tỏ sự thương cảm với nhân dân, nhưng thực chất là đang chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc:  “Người dân chạy lũ giữa đêm, bồng bế con nhỏ, gào gọi cứu trợ, trên mạng tự chia sẻ từng tọa độ, từng dòng tin cầu cứu khẩn thiết. Như mọi khi, chỉ thấy dân cứu dân. Không một vị lãnh đạo nào xuất hiện trong vùng lũ…”.

Thậm chí, nhiều kẻ còn trắng trợn bịa đặt rằng nhiều cơ quan chức năng “làm từ thiện để đánh bóng hình ảnh”. “Tại sao năm nào dân vẫn phải kêu cứu?”, “Tại sao bộ máy phòng chống thiên tai đồ sộ vẫn bị động khi lũ về?”, “Tại sao kinh phí hàng nghìn tỷ đồng cho chống lụt bão mà hậu quả vẫn xảy ra nặng nề”… “Xe lội nước, trực thăng diễu binh diễu hành đâu, tại sao không mang ra để cứu trợ”… những câu hỏi xuyên tạc có chủ ý nhằm dẫn dắt dư luận, phủ nhận mọi nỗ lực của chính quyền và lực lượng chức năng.

Tổ chức khủng bố Việt Tân còn đưa ra những luận điệu khiêu khích, mỉa mai và đầy tính quy chụp “Cán bộ giúp dân: Ân huệ hay trách nhiệm?” để xuyên tạc bản chất của hoạt động cứu hộ, cứu nạn của các lực lượng Công an, Quân đội và chính quyền địa phương. Đây là thủ đoạn tuyên truyền “mềm” đánh vào cảm xúc, lợi dụng sự thương tâm của thiên tai để chuyển hướng dư luận từ thương dân sang trách chính quyền, luôn được các đối tượng phản động lợi dụng triệt để mỗi khi đất nước có biến cố.

Không ai phủ nhận rằng việc giúp dân trong bão lũ, thiên tai là trách nhiệm, là nghĩa vụ công vụ của lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương. Nhưng bóp méo sự thật, rằng họ phải đi cứu hộ đầu tiên là vì “nghĩa vụ được trả lương”, “hưởng lương ngân sách cao phải có trách nhiệm, nghĩa vụ đi làm” là một cách đánh tráo khái niệm. Bởi phía sau “nghĩa vụ, trách nhiệm” là cả sự dũng cảm, không quản khó khăn, nguy hiểm, thậm chí hy sinh cả tính mạng vì sự an toàn của nhân dân. Không phải ai cũng đủ bản lĩnh để lao vào dòng nước lũ, băng qua sạt lở, lội trong đêm tối để cứu người đang mắc kẹt.

Trong khi chúng đang tìm mọi thủ đoạn để chống phá thì lực lượng bộ đội, công an, dân quân lội nước, dầm mưa, bám địa bàn ngày đêm. Giữa lúc các anh hùng bàn phím đang lên mạng chỉ trích lực lượng chức năng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước “chậm chễ triển khai cứu hộ” hay share các tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận thì các lực lượng đã triển khai hàng nghìn lượt cán bộ chiến sĩ, phương tiện đặc chủng như xuồng cao tốc, ca-nô, xe lội nước… để ứng cứu người dân. Những hình ảnh người lính lội nước ngang ngực để đưa từng người dân đến nơi an toàn, những bữa cơm dã chiến, những chuyến trực thăng chở hàng cứu trợ, những bàn tay nắm lấy nhau giữa dòng nước lũ khiến nhiều người xúc động, cảm phục. Đó mới là hình ảnh thật. Đó mới là tinh thần Việt Nam.

Không cần ai quay phim chụp ảnh, cũng chẳng cần truyền thông tuyên truyền, mà họ cũng không có thời gian để “làm màu” như đội ngũ chống phá chỉ ngồi chầu trực mạng xã hội để cắt ghép, đăng tải thông tin xuyên tạc, đếm like, đếm share… kích động lòng dân. Đối với chúng không có chuyện “người Việt Nam yêu thương người Việt Nam”, mà mục đích cuối cùng vẫn là chống phá đất nước, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đấu tranh, phản bác những thông tin sai trái, thù địch là yêu cầu, nhiệm vụ và trách nhiệm không chỉ của cả hệ thống chính trị mà của cả mỗi người dân. Mỗi người dân cần tự tạo cho mình “kháng thể” trước những thông tin độc hại trên mạng xã hội. “Cách mạng màu” là một trong những cụm từ mà mỗi người dân Việt Nam cần hiểu để tỉnh táo. Trong những thứ thao túng dễ dàng nhưng hiệu quả nhất chính là thao túng bằng nỗi sợ.

Và thực tế các đối tượng phản động đang làm điều này một cách bài bản mà nhiều người không nhận ra. Chúng lợi dụng thiên tai, đánh vào lòng trắc ẩn, nỗi sợ của người dân để kích động. Chúng tạo dựng sự đối lập cực mạnh giữa “hoành tráng” và “khổ cực” giữa cuộc sống người dân và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương; lợi dụng sự bùng nổ mạng xã hội để kích hoạt tâm lý, cảm xúc đám đông. Và khi đó chỉ cần một vài câu giật tít, một vài hình ảnh, video tang thương là đủ để lan truyền tiêu cực.

Không ít đối tượng liên tục tự nhận mình và gia đình đang ở vùng lũ không được cứu hộ vì mất điện, mất sóng điện thoại, rất nhiều người chết, cần nhiều quan tài, kêu gọi ủng hộ, giúp đỡ, cứu trợ… nhưng liên tục đăng status, đếm like, đếm share… thì rõ ràng người dân phải tỉnh táo nhận ra sự bất thường.

Hay như clip nhiều người chết  sau lũ được chia sẻ trên mạng khiến nhiều người xót xa tin vào sự thật, nhưng ngay sau đó bị “bóc phốt” khi thi thể nổi lên chân vẫn còn đi dép. Đây chỉ là sản phẩm dàn dựng để câu view, kích động của các đối tượng phản động. Điều đáng buồn là không ít người dân, thậm chí cả các KOLS, KOC, những người có ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội cũng bị cuốn theo những hình ảnh giả mạo, chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng khiến người dân  càng thêm hoang mang, lo sợ.

“Giữa lúc đất nước đang oằn mình chống đỡ và khắc phục hậu quả thiên tai, nếu bạn không giúp được gì, thì tốt nhất ngồi im”, “Có sức góp công, có tiền góp của, có lòng góp tinh thần. Đừng ở không góp ý kiến”, nhiều cư dân mạng bức xúc bày tỏ.