Căn cứ huấn luyện biệt kích Mỹ trên đảo Catalina

Ngay sau khi Mỹ bắt đầu tham gia vào Thế chiến II (12-1941), cư dân và du khách trên đảo Santa Catalina (ngoài khơi bờ biển tiểu bang California) đã chấn động bởi những tin đồn rằng hòn đảo sẽ bị quân phiệt Nhật tấn công. Bị kìm kẹp bởi nỗi sợ vô hình, thành phố Avalon dần vắng bóng khách du lịch. Ngay cả cư dân trên đảo cũng dời đi.

Rất nhanh chóng, Lực lượng tuần duyên cũng đóng kênh San Pedro với phần lớn tàu bè; giới chức tuyên bố Catalina đã trở thành Khu quân sự liên bang (FMZ). Đảo Catalina đã thành một trại huấn luyện cho điệp viên, lính biệt kích và các nhà buôn đường biển. Các khách sạn bỏ trống biến thành doanh trại. Nhiều bến du thuyền, hải cảng, câu lạc bộ du thuyền… đã được biến đổi thành những chiến trường mô phỏng. Được thiết kế bởi gia đình Wrigley (gia đình nắm quyền kiểm soát toàn bộ hòn đảo), chiến thuật đã cứu lấy đảo Catalina khỏi thảm họa kinh tế.

Căn cứ tuyệt mật từ Thế chiến II

Dick Hamada lao khỏi chiếc thuyền ngay giữa biển Thái Bình Dương vào cái đêm tối đen như mực và sải tay bơi vào hòn đảo Santa Catalina, một bóng đen khớp với bầu trời đêm. Đó là mùa Thu năm 1944, chàng trai tròn 22 tuổi đang là thành viên của cơ quan tình báo đầu tiên của Hoa Kỳ: Cục tình báo chiến lược (OSS, tiền thân của Cục tình báo Trung ương Mỹ, CIA). Dick Hamada và các đồng đội đã được cấp trên giao nhiệm vụ phải đi lén qua những người lính làm nhiệm vụ canh gác bờ biển, để rồi từ đó thâm nhập vào một ngôi nhà tại đó.

Thực ra nó chỉ là một bài huấn luyện,  song các binh lính đồn trú trên bờ biển trong tay luôn lăm lăm khẩu súng trường nạp đầy đạn thật cũng không biết điều đó đâu. Ông Johnny Sampson, Trưởng phụ trách tại Bảo tàng nghệ thuật và lịch sử Catalina, cho hay: “Nếu toán lính biệt kích (của OSS) bị phát giác, họ sẽ bị coi là gián điệp xâm nhập”.

Các lính canh trên đảo trong tình thế cảnh giác cao độ vì Catalina (cách thành phố Los Angeles không đầy 50 dặm) có lẽ đã được dùng làm nơi dàn dựng cho một cuộc xâm lược của Nhật Bản vào lục địa Mỹ. Dick Hamada và lớp học của anh gồm 13 biệt kích người Mỹ gốc Nhật là đặc biệt dễ bị tấn công bởi hỏa lực giao hữu: sau này một trong các lính biệt kích năm nào là Ralph Yempuku đã kể với sử gia William Sanford White trong cuốn sách mang tựa đề Santa Catalina tham chiến, rằng hoàn cảnh các ông khi đó chả khác gì kẻ thù.

Nhìn từ đại dương đen thăm thẳm, Dick Hamada thấy những người lính đang đi qua lại trước một bến tàu. Trong một cuốn lịch sử truyền miệng của Dự án Nisei Hawaii, Hamada nhớ lại “Tôi thấy anh ta (người lính đảo Catalina), còn họ thì không hay biết gì”.

69-1.jpg -0
Các thành viên của đơn vị hàng hải đã sử dụng địa hình gồ ghề trên đảo Santa Catalina nhằm phục vụ cho các bài huấn luyện sinh tồn.Ảnh nguồn: Catalina Museum for art & history.

Sau mỗi nhiệm vụ huấn luyện như thế trên đảo Catalina trong khoảng thời gian đó, dấu vết duy nhất của toán biệt kích là một chữ “X” được viết nguệch ngoạc trên bưu điện, ngân hàng, và những mục tiêu khác. Là tiền thân của CIA, OSS được thành lập vào tháng 6-1942 nhằm mục đích tiến hành các hoạt động gián điệp sau phòng tuyến địch. Việc huấn luyện đã được tiến hành tại 16 căn cứ trên toàn quốc, và cơ sở trên đảo Catalina thì chuyên về các hoạt động xâm nhập và đột kích đường biển.

Là một phần của quần đảo Eo Biển (là một thuộc địa của Hoàng gia Anh tại eo biển Manche ở ngoài khơi bờ biển Normandy, nó không phải là một phần của Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ireland), đảo Santa Catalina trải dài khoảng 22 dặm với bờ biển là những vịnh nhỏ đầy cát và bãi đá, cùng các ngọn núi cao đến 609,6m.

OSS đã thành lập căn cứ chính của mình tại vịnh Toyon, đó là một cửa biển có mái che nằm cách thành phố Avalon trên đảo Catalina khoảng 2 dặm. Vịnh Toyon từng là nơi đặt một trường nội trú, sau đó OSS đã cải tạo nó thành doanh trại, một hội trường, các văn phòng hành chính và các lớp học.

Địa hình gồ ghề bao xung quanh vịnh nhỏ là môi trường lý tưởng để kiểm tra sức bền cơ thể của các tân binh, cũng như nó mô phỏng địa lý mà những người lính sẽ tìm thấy ở Đông Á. Và quan trọng hơn hết là vịnh Toyon là một nơi khá hẻo lánh với những vách đá dựng đứng bao bọc, thời điểm đó không hề có đường sá để ra vào khu vực này.

Căn cứ Catalina được giữ kín  trong suốt thời kỳ Thế chiến II mà ngay cả dân cư địa phương cũng như các viên chức dịch vụ hoạt động trên đảo cũng không hề hay biết gì về sự tồn tại của khu căn cứ. Theo ông Johnny Sampson, chỉ đến thập niên 1980, thông qua các hồ sơ OSS thì căn cứ mới được giải mật.

Quá trình huấn luyện khắc nghiệt

Các lính biệt kích được huấn luyện trên đảo Santa Catalina chủ yếu là thành viên thuộc Đơn vị hàng hải của OSS, nhiệm vụ của họ là chui sâu vào lãnh thổ địch bằng đường biển để hoạt động do thám và phá hoại. Nhằm lấp đầy hàng ngũ của mình, OSS đã tuyển dụng nhiều vận động viên bơi lội chuyên nghiệp trong các lực lượng vũ trang.

Tù binh Hàn Quốc đã được phóng thích sau khi họ cam kết chiến đấu chống lại quân Nhật cũng tham gia khóa đào tạo của OSS trên đảo Catalina. Những người được tuyển dụng có gốc gác tổ tiên là người Nhật như Hamada và Yempuku, đều là các nhà ngôn ngữ và thông dịch viên đa tài, và họ đủ khả năng để luồn sâu vào lãnh thổ do người Nhật kiểm soát. Dick Hamada lớn lên ở Hawaii, nơi mà vào ngày 7-12-1941, khi nhòm vào kính viễn vọng chĩa lên trời đã thấy tận mắt hàng đàn máy bay Nhật oanh tạc Trân Châu Cảng.

Ngay cả những người Mỹ gốc Nhật như Dick Hamada mặc dù bị nhốt trong các trại cải tạo do Mỹ dựng lên thì vẫn tình nguyện phục vụ cho đất nước mình trong tư cách thành viên của OSS và lời đồn đại rằng lính biệt kích chỉ có 10% cơ hội để sống sót. Nhằm cải thiện tỷ lệ cược sinh tử đó, các tân binh đã gian khổ luyện tập chiến đấu tay đôi, mật mã, đọc bản đồ và hoạt động vô tuyến.

Để giúp cơ thể ổn định với ngoại cảnh, những người lính sẽ tập dưỡng sinh trên bãi biển và chạy bộ rất lâu trên các đỉnh núi và men theo các rặng núi ở Catalina. Họ cũng tham gia những bài tập sinh tồn mà thường kéo dài nhiều ngày. Được trang bị chỉ bằng con dao và một sợi dây câu dài, các tân binh sẽ dựng nhà bên trong các hốc núi, kiếm ăn bằng cách thức đi săn lợn lòi và dê rừng. (Catalina cũng là nơi có một đàn bò rừng khá lớn vốn được một đoàn phim Hollywood mang lên đảo khi quay phim ở đây vào năm 1924. Tuy vậy chưa thấy có tài liệu nào đả động tới lính OSS từng bắt bò rừng).

69-2.jpg -0
Vịnh Toyon trên đảo Catalina, nơi từng đặt căn cứ chính của Cục tình báo chiến lược (OSS, tiền thân của CIA). Ảnh nguồn: Deepblu.

Ralph Yempuku là một cư dân Hawaii khác lúc nhỏ đã biết bẫy thú rừng và tỏ ra lão luyện như một nhà sinh tồn thật sự. Hamada tỏ ra kém nhiệt tình hơn, nhất là khi cả nhóm lột ra và mổ ruột một con dê. Sau này ông nhớ lại: “Tôi chỉ muốn ói khi đó. Tốt nhất là dùng lựu đạn. Dễ lắm, chỉ cần quăng lựu đạn xuống biển là tha hồ ăn hải sản”.

Các tân binh đã thức trắng nhiều giờ trong đại dương, luyện tập cách bơi vô hình vào bờ, gắn mìn giả vào thân tàu, lặn bên dưới những vũng dầu lửa, hoặc làm nổ tung bản sao các chướng ngại vật của địch. Họ cũng thử nghiệm các khí tài hiện đại như tàu lặn mini, xuồng kayak có thể thu gọn, cùng những loại vũ khí và vật liệu chống nước, cũng như là một trong những người đầu tiên dùng thiết bị lặn thô sơ trong đại dương.

Ông Jon Council, người đứng đầu chương của Hội lặn biển lịch sử Mỹ kiêm điều hành một bảo tàng lặn ở thành phố Avalon nói rằng các tân binh “không phát minh ra thiết bị, nhưng chắc chắn họ đã giảm thiểu kích thước tổng thể của chúng”.

Trước đây các thợ lặn thường dùng mũ bảo hiểm đi kèm với bộ đồ lặn được liên kết với ống và máy bơm oxy nổi; nhưng các biệt kích OSS đã đi tiên phong trong việc dùng những thiết bị tái tạo nhẹ và nhỏ gọn như Đơn vị hô hấp lưỡng cư Lambertsen (LARU) và mặt nạ lặn Desco B-Lung, những thiết bị này giúp cơ động dưới nước dễ dàng hơn và không phát ra bọt khí, làm tăng khả năng tàng hình.

Sau khi trải qua thời gian huấn luyện ở Catalina, phần lớn số biệt kích OSS sẽ được triển khai đến Trung Thái Bình Dương và Đông Á, nơi họ hoạt động trong 2 nhiệm vụ chính là phá hoại cơ sở hạ tầng, kho tàng của địch và chiến tranh du kích.

69-3.jpg -0
          Nằm ở phía khuất gió của đảo Catalina, Trại Cactus từng là nơi đặt cơ sở radar của Quân đoàn tín hiệu quân đội Mỹ.  Ảnh nguồn: Catalina Island Museum.

Vết tích còn lại

Vào cuối Thế chiến II, Tổng thống Truman quyết định giải tán OSS, song di sản Đơn vị hàng hải của nó vẫn trường tồn. Ông Jon Council nhấn mạnh: “Những kỹ thuật phá hủy dưới nước, huấn luyện bơi do thám cùng những phương pháp đi trước khác là dấu tích ban đầu của những gì sẽ phát triển thành Hải quân SEALs sau này”.

Ngày hôm nay, vịnh Toyon là địa điểm dựng nên trại khoa học dành cho trẻ em. Các học sinh sẽ học hành và ngủ nghỉ trong cùng những ngôi nhà từng một thời được sử dụng bởi lính biệt kích OSS; xa hơn trong thung lũng có một sân quần vợt đã được xây dựng nhằm thay thế cho trường bắn cũ.

Không có đài tưởng niệm các biệt kích trên đảo Catalina. Ngoài khơi Avalon có một đống kim loại đổ sụp xuống đáy biển, nó là tàn tích của một chướng ngại vật dưới nước nhằm chuẩn bị cho các lính biệt kích điều hướng trong và ngoài các cảng của địch. Nó là di tích cuối cùng của căn cứ mật Catalina.

Ông Jon Council nói: “Nếu quý vị không biết nó là gì thì cứ cho rằng nó là đống phế liệu gỉ sét dưới nước”.

Nguyễn Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.