Cách tiếp cận của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục “dò đường” trong chính sách đối ngoại mới của nước Mỹ, lần này là chính sách đối với Trung Đông, mà cụ thể là trong việc giải quyết xung đột gữa Israel và Palestine. Nhiều người có thể nghĩ rằng Tổng thống Trump sẽ giết chết giải pháp “Hai nhà nước”, nhưng các nhà quan sát thì bảo là chưa chắc, dựa vào cách ông vừa triển khai với một số vấn đề khác.

Với tình hình không thể “rối” hơn của tháng đầu tiên nhậm chức của Tổng thống Donald Trump, người ta có thể nhận định rằng ông đang “ném đá dò đường” trong nhiều chính sách, cả đối nội lẫn đối ngoại. Trong đối ngoại, những vấn đề gai góc, trong đó Trung Đông là một trong những vấn đề gai góc nhất, đang trải qua một tiến trình có vẻ đúng như người ta đánh giá.

Đơn cử vấn đề công nhận hay không công nhận chính sách “Một Trung Quốc” mà nhiều đời tiền nhiệm của ông luôn theo đuổi. Tháng 12-2016, khi chưa lên nhậm chức, Trump tuyên bố rằng Mỹ không nên tiếp tục ràng buộc với chính sách “Một Trung Quốc” - một nguyên tắc đối ngoại đã tồn tại 44 năm được xem là then chốt trong quan hệ giữa Mỹ với Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc họp báo tại Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc họp báo tại Nhà Trắng.

Thay vào đó, Trump đề xuất dùng nguyên tắc đó để mặc cả trong quan hệ thương mại với Trung Quốc. Dĩ nhiên Bắc Kinh phản ứng, vì đối với Bắc Kinh nguyên tắc “Một Trung Quốc” là bất di bất dịch, là không thể mặc cả, và phát tín hiệu mạnh cho Trump hiểu rằng việc phá bỏ nguyên tắc truyền thống đó sẽ gây ra những hệ lụy khó lường trong quan hệ hai nước, nhất là về kinh tế. Thế rồi ông Trump đã đột ngột thay đổi quan điểm sau khi lên nhậm chức.

Thượng tuần tháng 2-2017, trong cuộc “ngoại giao điện thoại” với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Trump đã hứa sẽ tuân theo nguyên tắc “Một Trung Quốc”, và khi đó Trump mới thấy rằng chỉ sau khi tuyên bố ủng hộ chính sách “Một Trung Quốc” thì ông mới được Chủ tịch Tập Cận Bình vui vẻ tiếp chuyện.

Từ câu chuyện về chính sách “Một Trung Quốc”, có thể nhìn ra cách tiếp cận của Tổng thống Trump đối với vấn đề xung đột Israel - Palestine và giải pháp “Hai nhà nước”. Các nhà ngoại giao ở Mỹ và khu vực Trung Đông đã đưa ra dự đoán về cách ông Trump xử sự tương tự như “Một Trung Quốc”.

Ngày 15-2, Tổng thống Trump tiếp đón Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, lãnh đạo nước ngoài đầu tiên đến viếng Washington kể từ khi ông Trump lên nhậm chức Tổng thống Mỹ. Trong cuộc họp báo sau hội đàm tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump tuyên bố rằng ông đang “cân nhắc giữa hai công thức nhà nước và một nhà nước” để giải quyết vấn đề xung đột Israel – Palestine, và nói thêm rằng “Tôi thích giải pháp mà cả hai bên đều thích”.

Tuyên bố này của Tổng thống Trump ngay lập tức được giới ngoại giao hiểu rằng ông đang phá bỏ chính sách mà các lãnh đạo Mỹ đã theo đuổi suốt nhiều thập kỷ qua, đó là thành lập một nhà nước Palestine bên cạnh Nhà nước Do Thái (Israel). Tuy nhiên, giới ngoại giao cũng nhanh chóng chỉ rõ, rồi đây ông Trump cũng sẽ phải nhận ra không thể có giải pháp nào khác thay thế cho giải pháp “Hai nhà nước”.

Giải pháp “Hai nhà nước” ra đời từ năm 2001, với đề xuất của Tổng thống Mỹ Bill Clinton và sau đó được đưa vào lộ trình đàm phán hòa bình, giải quyết xung đột giữa Israel và Palestine được “Bộ tứ” (gồm Mỹ, Nga, EU và LHQ) bảo trợ vào năm 2003. Trải qua 16 năm, cho dù tiến trình đàm phán giữa Palestine và Israel có những lúc thăng trầm, thậm chí có lúc đàm phán đã “chết lâm sàng”, nhưng “Hai nhà nước” vẫn là giải pháp số 1 cho mọi phương án giải quyết vấn đề xung đột Palestine và Israel.

Giải pháp này dựa trên cơ sở hai bên đồng thuận một số vấn đề then chốt để bảo đảm hòa bình, an ninh cho Israel cũng như cho cả khu vực Trung Đông. Trong các vấn đề then chốt đó, vấn đề các khu định cư Do Thái trên đất Palestine, vấn đề an ninh cho Israel và việc công nhận Nhà nước Do Thái để hai bên cùng chung sống hòa bình được xem là những vấn đề lớn nhất, mấu chốt quan trọng nhất cho hòa bình giữa Israel và Palestine. Không đạt được sự đồng thuận trong các vấn đề này thì đừng mong giải quyết được xung đột.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki R. Haley.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki R. Haley.

Thực tế cho thấy việc giải quyết các vấn đề về an ninh, các khu định cư Do Thái không đơn giản, thậm chí rất khó. Những vấn đề gút mắc cứ kéo dài mãi gây khó khăn cho đàm phán để đi đến thỏa thuận về các vấn đề then chốt. Người Palestine luôn mong muốn thành lập một nhà nước riêng, độc lập, tách khỏi Israel, với ranh giới là đường ranh giới các vùng lãnh thổ Palestine ở Bờ Tây sông Jordan có trước cuộc chiến Trung Đông 1967 và Dải Gaza.

Trong khi đó, người Israel mong muốn điều ngược lại, và đã tiến hành thủ đoạn lấn chiếm đất của người Palestine bằng cách xây nhà ở tại các khu định cư trên đất của người Palestine, đồng thời dùng sức mạnh quân đội phá nhà cửa, ruộng vườn, trục xuất người Palestine ra khỏi những khu vực vốn là của họ. Người Palestine yếu thế hơn nên đấu tranh bằng những hình thức bạo lực tiêu cực, như đánh bom, tấn công bằng dao, mìn tự chế,... gây ra tình trạng mất an ninh cho người Israel.

Ngược lại, Israel sử dụng sức mạnh quân sự độc tôn của mình trong các chiến dịch thảm sát người Palestine, bị cả thế giới lên án, nhưng được Mỹ đứng sau lưng hậu thuẫn vô điều kiện. Hai nhiệm kỳ với nhiều lần gây sức ép, ra điều kiện đủ điều, nhưng Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng không thể buộc Israel dừng các dự án lấn chiếm đất này. Hễ Israel còn lấn chiếm đất, còn đối xử thô bạo với người Palestine thì vấn đề an ninh không thể được bảo đảm, vì người Palestine không chịu ngồi im nhìn Israel chèn ép, áp bức dân tộc mình. Do vậy mà đàm phán hòa bình liên tục bế tắc, thậm chí là “chết lâm sàng”.

Cũng trong cuộc họp báo ngày 15-2, Thủ tướng Israel Netanyahu đá trái bóng sang cho người Palestine, rằng có tiếp tục theo đuổi giải pháp “Hai nhà nước” hay không còn tùy thuộc vào việc “người Palestine nghĩ gì”. Ngày 16-2, Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki R. Haley tái khẳng định chính sách của chính quyền Mỹ là “tuyệt đối” ủng hộ giải pháp “Hai nhà nước”.

Sau tuyên bố trái chiều của Tổng thống Trump, đến tuyên bố của Thủ tướng Israel Netanyahu và lời khẳng định của Đại sứ Haley, dư luận quốc tế một lần nữa lại thấy “rối” không biết nên có một giải pháp nào khác thay thế cho giải pháp hiện nay?

Quan sát từ câu chuyện về chính sách “Một Trung Quốc”, có thể thấy rằng Tổng thống Trump chắc rồi cũng lại ủng hộ giải pháp “Hai nhà nước”, nhưng theo cách mà ông thấy thích hợp nhất với chính sách của ông tại Trung Đông.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?