Các chuyên gia tâm lý học trợ giúp CIA tra tấn tù nhân?

Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), tổ chức nghiên cứu khoa học lớn nhất của các nhà tâm lý học Mỹ và Canada, đang rơi vào cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất sau khi một báo cáo được tiết lộ mới đây cho thấy các thành viên của tổ chức này dính líu sâu vào chương trình tra tấn tù nhân gây tranh cãi dưới thời chính quyền Tổng thống George W. Bush sau ngày 11/9/2001.

Báo cáo dày 542 trang vạch trần sự dối trá kéo dài nhiều năm trời của các chuyên gia tâm lý học về nghi vấn hợp tác giữa họ với Cục Tình báo trung ương (CIA) và Lầu Năm Góc. Tiết lộ này đã dẫn đến quyết định sa thải một số quan chức APA đồng thời bộc lộ nguy cơ nhiều thành viên khác sẽ bị tước giấy phép hành nghề cũng như khả năng bị truy tố trước tòa án.

Báo cáo là kết quả cuộc điều tra kéo dài 7 tháng dưới sự lãnh đạo của David Hofman - luật sư Hãng luật Sidley Austin - theo yêu cầu từ Ban giám đốc APA.

Trong hơn một thập niên, APA - trụ sở tại Washington DC. - tuyên bố luôn tuân thủ chuẩn mực đạo đức một cách nghiêm ngặt khi cấm hơn 130.000 thành viên của mình dính líu đến những cuộc tra tấn tù nhân của quân đội và cơ quan tình báo. Giới chức APA cũng lên tiếng bác bỏ cáo buộc của giới truyền thông cho rằng các thành viên của tổ chức này có liên quan đến chương trình tra tấn tăng cường của CIA sau ngày 11/9.

Nhưng báo cáo của David Hoffman lại kết luận: Một số quan chức hàng đầu của APA làm việc với giới chức Lầu Năm Góc để "tìm kiếm sự dung hòa giữa chính sách đạo đức của tổ chức và chính sách về tra tấn của Bộ Quốc phòng".

Giám đốc phụ trách đạo đức APA Stephen Behnke.
Giám đốc phụ trách đạo đức APA Stephen Behnke.

Theo báo cáo, Giám đốc phụ trách đạo đức APA Stephen Behnke đã bí mật nhận được hợp đồng trợ giúp các chuyên gia thẩm vấn tù nhân từ Lầu Năm Góc. Stephen Behnke là Giám đốc APA từ tháng 11/2000 và lợi dụng vị trí của mình để kiềm chế những người bất đồng chính kiến.

Chủ tịch APA Nadine Kaslow cho biết, Behnke không còn làm việc cho APA sau ngày 8/7 khi tổ chức này nhận được báo cáo của David Hoffman. Tuy nhiên, bà Kaslow không tiết lộ Behnke tự nguyện từ chức hay bị sa thải.

Sau khi báo cáo của David Hoffman được công bố hôm 10/7 vừa qua, APA đã chính thức phát đi lời xin lỗi. Bà Nadine Kaslow dự báo trong thời gian tới sẽ có những thay đổi diễn ra tại APA.

Theo bà Nadine Kaslow: "Những hành động, chính sách và sự thiếu độc lập trước ảnh hưởng từ chính quyền được mô tả trong báo cáo của David Hoffman đã bộc lộ sự thất bại trong việc tuân thủ những giá trị cốt lõi của chúng tôi. Chúng tôi hối tiếc một cách sâu sắc và xin lỗi vì hành vi và những hậu quả đã xảy ra".

Trụ sở APA ở Washington DC.
Trụ sở APA ở Washington DC.

APA cũng đang xem xét những đề xuất cấm các nhà tâm lý học tham gia vào các cuộc thẩm vấn và thay đổi các chính sách về đạo đức cũng như một số thay đổi khác. Sự dính líu của giới chuyên gia tâm lý học trong các chương trình thẩm vấn là đề tài gây tranh cãi sôi nổi trong nhiều năm dài. Một báo cáo khác, do những người chỉ trích APA được công bố hồi tháng 4 vừa qua, cũng có những kết luận tương tự. Tuy nhiên, báo cáo của David Hoffman mô tả chi tiết hơn về vai trò của giới chuyên gia APA trong chương trình thẩm vấn tù nhân.

Dưới thời chính quyền George W. Bush, CIA tiến hành những cuộc tra tấn hết sức tàn bạo gọi là "tăng cường" bao gồm kỹ thuật giội nước "waterboarding" bị lên án mạnh mẽ. Những cuộc tra tấn dã man được tiến hành trong những nhà tù bí mật của CIA trên khắp thế giới.

Sự bất đồng quan điểm nổ ra bên trong CIA không bao lâu sau khi chương trình tra tấn tù nhân bắt đầu tiến hành. Vào khoảng cuối năm 2002, lãnh đạo Văn phòng Dịch vụ Y tế (OMS) của CIA Terrence DeMay lên tiếng phản đối sự tham gia của James Mitchell vào chương trình thẩm vấn của họ. James Mitchell - nhà tâm lý học và là huấn luyện viên tham gia chương trình của Không quân Mỹ gọi là SERE (tồn tại, lẩn trốn, đối đầu và đào thoát) - nghĩa là chương trình đào tạo khả năng sinh tồn cho binh sĩ, tránh bị kẻ địch bắt giữ cũng như đối phó với cuộc thẩm vấn. Mitchell cũng là cố vấn trong ban cố vấn CIA trong đó bao gồm 2 cựu chủ tịch APA.

Báo cáo của David Hoffman.
Báo cáo của David Hoffman.

Theo báo cáo của Hoffman, chính phản ứng của DeMay đã dẫn đến cuộc tranh cãi ầm ĩ trong nội bộ CIA về việc liệu sự tham gia của các nhà tâm lý học vào chương trình thẩm vấn tù nhân có vi phạm đạo đức hay không. Tháng 3/2004, một số chuyên gia y khoa CIA - bao gồm bác sĩ tâm thần Charles Morgan và nhà tâm lý học Kirk Hubbard đã gửi email đến APA bày tỏ mối lo ngại của họ về sự tham gia chương trình thẩm vấn của các nhà tâm lý học có thể vi phạm chuẩn mực đạo đức của tổ chức này. 

Susan McDaniel, thành viên ủy ban đặc biệt được APA thành lập để đánh giá báo cáo điều tra của David Hoffman, cho rằng: "Báo cáo Hoffman chứa đựng những phát hiện chưa từng biết đến trước đây về những trường hợp câu kết vi phạm đạo đức". Một người phát ngôn của Lầu Năm Góc cho biết nơi đây đang đánh giá báo cáo Hoffman và chưa thể đưa ra bình luận gì.

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.