Ca sĩ Trọng Bắc: Tiếng hát khơi hoài niệm

Trọng Bắc có giọng hát đẹp vô cùng. Không quá mềm, không quá mỏng cũng không quá dày. Mọi thứ cứ vừa đủ mà đi vào lòng người, mà gợi khơi hoài niệm, đánh thức quá vãng rồi ngậm ngùi cùng nỗi lòng người thưởng thức. 

Lần đầu, tôi nghe Bắc hát là ở một phòng trà cùng nhóm những người bạn đồng hương của Bắc. Tôi đã bị cái chất giọng nồng ấm ấy đeo bám trên đường về. Thứ thanh âm mà mỗi khi cất lên, những tiếng hát phía sau nó đều không còn đủ sức để lôi kéo ta nữa.

1. Trọng Bắc là một người vui tính. Vui đến độ đã có lúc tôi nghĩ bụng, cha nội này hát nhạc buồn, cái mặt biểu cảm coi thiệt ngộ. Nói không quá, Bắc có tâm hồn lạc quan, phơi phới nhất trong những giọng nam hát nhạc buồn mà tôi biết. Đã vậy, nói chuyện cũng chẳng văn vẻ, lãng đãng gì cho cam dù gương mặt thừa nét. Nhưng, cái chất đằm thắm của người Đà Lạt thì chẳng lẫn vào đâu được dù Bắc ăn cơm phố hơn chục năm. 

Là lạ, hỏi vài câu, Bắc nói chuyện chán thôi rồi. Mà quen thì bị bông đùa, cà tưng cà tưng, không dứt ra được. Để rồi, trong những nụ cười nheo nheo khóe mắt ấy, tôi tự hỏi, khi buồn sẽ ra sao?

Thì, cũng chỉ là buồn thôi! Bắc khéo giấu nỗi buồn. Có điều khi hát, không cách nào che đậy được nữa... Trong một đêm tịch mịch, chỉ có tiếng của đêm, màu của gió, nghe Bắc nhả chữ bài Cô đơn của cố nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 như chạm vào từng sợi buồn mỏng nhất, sâu kín nhất trong lòng... Thấm nữa, hãy nghe Bắc rỉ rả: "Buồn đến bao giờ/ Nhạc sầu trong ý thơ...". 

Có lạ lùng không khi một người thấy phơi phới lòng lại đem lòng hát nhạc buồn? Hay bởi nỗi buồn đã hóa thành những nguồn vui nho nhỏ mà nhìn đâu, người ta cũng muốn đơm nụ cười?

Âm nhạc không chỉ là nơi tỏ bày mà còn là chốn nương náu của Bắc và chỉ riêng Bắc thôi. Một nẻo bình yên đi-về, thương-nhớ, nói-cười, khổ đau-hạnh phúc.

2. Bắc có chất giọng đậm đặc nam tính, cách nhấn và nhả chữ quyến rũ vô cùng; có thể lên cao mà không chênh, có thể xuống thấp mà không lạc như nhận định của nhạc sĩ Đức Trí. Có người ví, sau Sĩ Phú thì Trọng Bắc là người làm sống dậy những xúc cảm lãng mạn của âm nhạc Việt Nam, quả tình thật xứng đáng! 

Hồi cuối năm 2011, Bắc trình làng album đầu tay mang tên Dấu mưa do Dũng Đà Lạt sản xuất, tập hợp những bài hát Bắc yêu thích như: Nỗi buồn còn lại, Xin đừng quay lại (Diệu Hương), Có dấu vết nào, Cơn mưa qua thành phố (Hà Quang Minh), Trong mắt em, Ước muốn phai tàn (Dũng Đà Lạt), Như chiếc que diêm (Từ Công Phụng), Còn ta với nồng nàn (Quốc Bảo). 

Rồi từ đấy đến nay, ai yêu mến tiếng hát ấy, chỉ có thể tìm đến phòng trà và trong một số chương trình. Bắc chọn lối đi khá tĩnh lặng, nhẩn nha, yên bình bên cạnh làng giải trí nhộn nhạo, kiên trì một phong cách riêng, một cách sống của người tự tin, có phông nền văn hóa, ý thức rõ mình đang làm gì và cần gì. 

Mười mấy năm ở Sài Gòn, Bắc đã trở thành một trong những lựa chọn tin cậy của nhiều chương trình trong và ngoài nước, nhiều dự án tâm huyết của giới chuyên môn mà Lặng lẽ tiếng dương cầm là một điển hình.

Tính đến thời điểm hiện tại, mười một năm kể từ ngày Trọng Bắc và Dũng Đà Lạt chính thức "gia nhập" làng giải trí Sài Gòn. Nếu như, Dũng định hình tên tuổi khi nâng đỡ và hỗ trợ cho rất nhiều cái tên nổi tiếng và được người trong nghề nhắc đến bằng sự nể trọng thì Bắc khẳng định vị trí của anh - ca sĩ duy nhất tại TP HCM được phòng trà We độc quyền và là ngôi sao không thể thiếu của các tụ điểm giải trí ấm cúng, thân tình. 

Người ta đặt cho Trọng Bắc nhiều mỹ danh gắn liền với phòng trà, xuất nguồn từ lòng thương mến và cũng từ nơi Bắc đã gắn bó, đã miệt mài với giấc mơ, đến bây giờ có thể nói là một đời đeo đuổi, một đời mê mải, như người tình trăm năm đắm say, tận hiến. 

Như khi Bắc hát một khúc tình của cố nhạc sĩ Phạm Duy: "...Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà/ Nhà của đôi ta, xinh xinh nhỏ bé/ Có vườn rau xanh ngát ngoại ô/ Có mùa mưa hay nắng mộng mơ/ Cây me già trong ngõ/ Hoa lá đổ về khuya/ Mùi hương lối xóm bay đi tràn trề...". 

Chất thơ, nỗi khát khao và tình yêu trong bài hát sao mà tinh tế, dịu dàng và đằm thắm đến lạ lùng. Nó khiến người nghe bồi hồi, mê lịm đi trong một lời hứa giản dị, chân thành và đầy hơi thở của đời sống. Nó lấp lánh màu yêu thương vẫn thấy trong những bức ảnh gia đình.

3. Tuổi thơ Bắc vất vả nhưng trong trẻo và ăm ắp tiếng cười với đủ trò nghịch ngợm như nhiều đứa trẻ lớn lên vào thời khốn khó. Là ba mẹ thường xuyên xa nhà, anh em Bắc tự trông nhau, từ bữa cơm, giấc ngủ đến xếp hàng đổi tem phiếu. Bắc kể, đi học chỉ trông mỗi dịp hè, đặng vừa không phải học bài, vừa được tót xuống chỗ ba đang làm, tha hồ ở cạnh, ríu rít. 

Những chiều sương xuống sớm, Bắc tót ra đám cây ngoài phía nhà, ngóng mắt dõi mẹ về. Nhác thấy bóng mẹ trên triền dốc, Bắc ù té chạy, hét váng cả một khoảng đồi. Là một ngày ham chơi, lỡ để con chó Nhật ba cưng đi lạc, bị rầy, hai anh em cúm núm vờ tìm vì lạnh và sợ… ma, rồi nhận một trận đòn nhớ đời. Là khoảng trời trên đồi thông xanh ngắt, con đường bụi đỏ rợp hoa quỳ hai bên. 

Thuở ấu dại, mỗi lần được mẹ cõng xuống trường làng, Bắc tha hồ lùa tay vào hoa, cười khoái chí. Để sau này, Bắc vẫn thường đi lại con đường rợp nở hoa quỳ tưởng nhớ hình bóng mẹ… 

Trong những ngày buồn, chơi mãi cũng chán, hai anh em bám lấy cái đài cũ của ba, nghe đủ thể loại nhạc trên đời. Những bài hát đầy chất thơ cứ thế vương vít tâm trí Bắc thành tình yêu lúc nào không hay.

Tất nhiên, âm nhạc là một cuộc chơi mà tính tương lai của nó không đủ để các bậc phụ huynh an lòng. Bắc, với bản tính nghịch ngợm, mê công nghệ, ham khám phá và rất nhiều lần tháo lắp đủ thứ vật dụng trong nhà đã chọn ngành Công nghệ thông tin. Âm nhạc xen kẽ và chiếm hết khoảng thời gian còn lại. Rồi cũng đi hết quãng đường đại học. 

Sau một năm sáng vác cặp đi, tối vác về, cảm thấy năng lượng trong người ngày một vơi dần, Bắc quyết định ngừng hẳn công việc, tập trung cho âm nhạc. Bắc khước từ kể nhiều về khoảng thời gian đó, có lẽ vì, như Bắc nói "có gì đâu mà kể", hay do sự lạc quan luôn thường trực nơi bản tính. 

Bìa album "Kỷ niệm xanh xao". Ảnh: Trường Giang.
Bìa album "Kỷ niệm xanh xao". Ảnh: Trường Giang.

Như hôm ngồi với tôi, Bắc vừa trải qua mất mát thứ hai trong đời mà lặng lẽ cất nỗi buồn vào trong đáy mắt. Ba của Bắc đã theo mẹ anh, người để lại trong lòng Bắc một khoảng trống mênh mông cách đây 4 năm, ngay khi Bắc vừa đặt chân đến xứ người trong một chuyến lưu diễn. 

Có những câu chuyện, những nơi chốn rồi sẽ xếp vào ngăn bàn như bao câu chuyện, bao nơi chốn khác. Thế nhưng, cũng có những câu chuyện, những nơi chốn mỗi khi nhớ về lại khiến trái tim ta thổn thức. Đà Lạt với Bắc, không chỉ có gia đình, có ký ức đẹp đẽ của thuở ấu dại mà còn cất giữ nỗi đau về một cậu bạn đúng nghĩa nối khố đã vĩnh viễn nằm lại ở ngưỡng cửa vào đời. Bắc nói với tôi một ý mà có lẽ, những ai không còn trẻ nữa đều có cùng cảm giác như vậy. 

Người ta càng lớn, càng đi nhiều nơi, càng muốn trở về mái nhà xưa kỷ niệm, đi lại những con đường đã mờ dấu chân, để được đắm mình trong khoảng trời ấy, để được thấy mình nhỏ lại, được chở che, bảo ban, chỉ dạy. Sài Gòn níu chân bao người mà dường như bất lực để giữ tâm hồn họ trọn vẹn cho riêng nó.

4. Đầu tháng 5 năm nay, Bắc vừa phát hành album thứ hai mang tên Kỷ niệm xanh xao gồm 4 ca khúc của cố nhạc sĩ Phạm Duy: Ngày đó chúng mình, Còn gì nữa đâu, Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà, Phố buồn và 4 ca khúc của nhạc sĩ Ngô Đăng Duy là: Kỷ niệm xanh xao, Hững hờ, Nỗi nhớ, Sao người không về, với sự hỗ trợ nhiệt tình của TDL Media. Bắc lý giải cho sự kết hợp này là do anh thấy được sự tương đồng trong chất nhạc của hai nhạc sĩ.

Trọng Bắc có khá nhiều kỷ niệm với nhạc sĩ Phạm Duy. Thế nhưng, hầu như ít khi anh mang ra tô điểm cho bản thân hay cho sản phẩm. Một lý do khác khiến tôi quý Bắc là anh luôn nhắc đến nhạc sĩ họ Phạm, cố nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 và nhiều nhạc sĩ tài danh khác bằng sự kính trọng, ngưỡng vọng của lớp hậu bối, dù được vinh dự hát nhạc của họ, được trò chuyện, được tác giả đánh giá cao, song không bao giờ cả nghĩ đánh đồng hay tự mãn.

Cậu em trong nghề kể với tôi rằng, hôm giới thiệu Kỷ niệm xanh xao, nhìn cách Bắc nâng niu từng chiếc CD, cẩn trọng cảm ơn người tham dự trong sự ồn ào, xô bồ của một vài cá nhân mà thương, mà xa xót cho một sự ngược chiều, một giá trị riêng biệt vô tình lạc nhịp. 

Nhưng chắc là, tiếng hát ấy sẽ vẫn điềm tĩnh đi con đường mà nó đã chọn bao nhiêu năm qua. Như khi có ai đó hỏi Bắc rằng, trong lần "diện kiến" công chúng rộng rãi này, lại được hỗ trợ đắc lực từ công ty truyền thông phía sau, Bắc có muốn bứt phá, muốn nhộn nhịp với cuộc đua truyền hình thực tế? Bắc cười: "Điều quan trọng nhất với tôi là được sống trọn vẹn cho âm nhạc".

Một cá nhân từng đứng giữa hai lối rẽ và đã can đảm chọn hướng "không ổn định" hơn thì lời nói ấy đáng tin biết chừng nào. Âm nhạc thì luôn cần những người-hồn-nhiên có giọng hát đẹp và không cố tình bắt chước ai như Trọng Bắc vậy.

Hoàng Hoài Hương

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.