Buổi ban đầu của 5 cơ quan tình báo nổi tiếng Mỹ

Phần lớn các cơ quan tình báo trong chính phủ Mỹ được lập ra nhằm giải quyết những vấn đề đặc biệt, hoặc tái phát triển từ những tổ chức tiền thân. Nhưng Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) lại là chuyện khác. Trước khi cơ quan này được thành lập thì đã có Cục điều tra với nhiều thành viên chủ chốt được chọn lọc từ Mật vụ Mỹ. Dưới đây là 5 cơ quan tình báo đầu tiên tại Hoa Kỳ được đăng tải trên báo New York Times.

Mật vụ Mỹ

Mặc dù trên danh nghĩa không được coi là một phần của cộng đồng tình báo, nhưng Mật vụ Mỹ thật sự là cơ quan tình báo đầu tiên hoạt động trên lãnh thổ Mỹ. Thời điểm đầu tiên đề cập đến cụm từ “Phòng mật vụ” của Bộ Ngân khố Mỹ là vào ngày 19 tháng 9 năm 1865. 

Mật vụ Mỹ.

Mật vụ Mỹ.

Trong một loạt các công văn liên quan đến thủ tục phòng xử án đã có nhắc đến các khái niệm “kẻ nổi loạn”, cải cách vệ sinh, ân xá, “phòng mật vụ của Văn phòng luật sư”, kèm theo thông báo “đã bắt giữ một số người liên quan đến tội làm hàng giả”. (kẻ bị bắt giữ: Jokes, người đã thoát khỏi bị tóm bằng cách nhảy tàu (tàu hỏa); và Tobias C. Eckert, kẻ bị tóm). Chả ai biết gì về Mật vụ cho đến khi câu chuyện đầu tiên gây chú ý về nó đã xảy ra vào ngày 11 tháng 4 năm 1874.

Một tuyên bố của cơ quan Mật vụ vào thời kỳ đó viết: “Trong số hàng ngàn người hàng ngày ngược xuôi Broadway trong vùng phụ cận của phố Bleecker, ít ai để ý tới một tổ chức được phân nhánh, nằm trải dài từ Maine đến California, và từ Minnesota đến Texas; tổ chức đó tạo nên sự khiếp đảm và đánh bại bất kỳ hàng ngũ vô pháp, những bí mật gây ám ảnh mà không có bất kỳ tổ chức nào khác trong vùng đất đó có thể chạm tới hoặc phá vỡ”. 

Trong nghiệp vụ chuyên trách của mình, Mật vụ Mỹ đã sử dụng rất nhiều tiếng lóng lạ lẫm: người làm hàng giả gọi là “nghiệp vụ”; tổ chức làm hàng giả gọi là “các băng”; từ “kéo” có nghĩa là “bị tóm”; hóa đơn gian lận được gọi là “khả nghi”.

Những người làm hàng giả được chia thành 4 nhóm: “nhà cái”: những người thực hiện các giao dịch nhưng không bao giờ đem theo “hàng”; “Đám cửu vạn”, những người giữ tiền giả trên người mình; “chim mồi”, những người chuyển tiền giả từ “đám cửu vạn” sang người mua “hàng”; và “thợ chạm”, người tài năng nhất trong đám. Và ngay cả địa chỉ của trụ sở Mật vụ cũng rất mơ hồ: “Số 56 phố Bleecker, gần Crosby”.

Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA)

Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA) là đơn vị kế thừa từ Cơ quan an ninh các lực lượng vũ trang (AFSA, Tướng Walter Bedell Smith, người đã giúp tái thiết và kiện toàn cho CIA, cũng là người chịu trách nhiệm cho việc tái cấu trúc và sáng tạo ra NSA). 

Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA).

Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA).

Thuở ban đầu NSA còn có cái tên lạ là Cục Tàu Bè khi cần phân bổ nguồn tiền, hay Cơ quan vô hình (bởi vì nó không tồn tại theo kiểu chính thức) và các thành viên “không hé môi lời nào”. Ngày 4 tháng 12 năm 1954, lần đầu tiên NSA được đề cập đến trên báo New York Times trong một mẫu lưu ý ngắn ngay trong phiên tòa sắp diễn ra của Joseph S. Petersen, một cựu nhân viên của NSA, người này bị cáo buộc đã ăn cắp các bí mật được phân loại.

Vài tuần sau đó, NSA lại được mô tả bằng vài từ ngắn ngủi “dịch vụ giám sát thông tin liên lạc”. Một tháng kế tiếp đó, khi cựu nhân viên bị kết án 7 năm tù, những gợi ý về mục đích hoạt động của NSA đã được đăng trên trang bìa của tờ Times. Tài liệu bị đánh cắp liên quan đến “các hoạt động tình báo thông tin liên lạc của Hoa Kỳ và các chính phủ hải ngoại”. 

Những tài liệu này bao gồm “mật mã của chính phủ Hà Lan, và một phân tích về đi lại của giới chức Bắc Triều Tiên”, cũng như “mã điện báo Trung Quốc”. Joseph S. Petersen tuyên bố đã lấy đi các tài liệu nhạy cảm nhằm làm giáo trình hiệu quả hơn để tham gia giảng dạy tại NSA.

Văn phòng do thám quốc gia (NRO)

Không lực Mỹ và Cục tình báo trung ương (C.I.A) đã cùng góp phần sáng lập nên Văn phòng do thám quốc gia (NRO) vào năm 1961. Sự tồn tại của nó hết sức bí ẩn, tên của cơ quan này mãi đến năm 1995 mới được phân loại. Năm 1977, NRO được đề cập lần đầu tiên trên báo New York Times ngay trong một bài viết mô tả cuộc đấu đá gay gắt thời Jimmy Carter cầm chịch Nhà Trắng về dự định sáng tạo ra cái gọi là “Sa hoàng tình báo”. 

Văn phòng do thám quốc gia (NRO).

Văn phòng do thám quốc gia (NRO).

NRO cùng với NSA thực hiện việc cung cấp thông tin liên lạc căn bản của quốc gia, tình báo vệ tinh và điện tử”. Cần lưu ý một điều rằng NRO đặt dưới sự chở che của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. 

Các độc giả của báo Washington Post được cung cấp tin tức tốt hơn từ NRO do cơ quan này đã tiết lộ đầu tiên trên tờ báo này vào năm 1973 dưới dòng “tít”: “Bí mật trên trời giá 1,5 tỷ USD”. Và cho mãi đến năm 1985, tờ New York Times lúc đó mới có cái nhìn nghiêm túc đối với NRO, khi nhà báo James Bamford mô tả về cơ quan này khá chi tiết.

Cơ quan tình báo địa không gian quốc gia Mỹ (NGA)

Cơ quan bản đồ và hình ảnh quốc gia Mỹ (NIMA) được sáng lập vào năm 1996 nhằm trao cho các điệp viên và binh lính Mỹ một cái nhìn tốt hơn về chiến trường. Cuối năm 1996, lần đầu tiên cơ quan này được nhắc đến trên tờ Times khi phóng viên Tim Wiener tiết lộ rằng NIMA “chụp nhiều bức ảnh và bản đồ từ vũ trụ”. Đến năm 2003, NIMA thay đổi sang tên mới để thể hiện tầm quan trọng của nó: Cơ quan tình báo địa không gian quốc gia (NGA). Giống như các cơ quan CIA, NSA và FBI, NGA trở thành “cơ quan 3 chữ cái”. 

Trụ sở Cơ quan tình báo địa không gian quốc gia Mỹ (NGA).

Trụ sở Cơ quan tình báo địa không gian quốc gia Mỹ (NGA).

Cũng trong năm 2003, lần đầu tiên cái tên NGA xuất hiện trên tờ New York Times khi nó bao gồm một sứ mạng được mô tả: “Quân đội đang chuyển từ bản đồ giấy sang các dạng bản đồ kỹ thuật số có kết hợp tình báo, từ các đặc điểm vật lý như thành phần đất của sườn núi, cho đến vị trí chính xác của một cuộc điện đàm bị can thiệp”. Vai trò của NGA đã được ghi nhận trong các cuộc chiến tranh ở Afghanistan và Iraq, bao gồm khả năng cung cấp “những bản đồ không gian 3 chiều thời gian thực” của thủ đô Baghdad.

Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA)

Luật an ninh quốc gia năm 1947 là một cuộc tái tổ chức toàn diện về an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Trong số đó còn liên quan đến việc thành lập ra Không lực Mỹ, Hội đồng An ninh quốc gia, (NSC), Bộ Quốc phòng và việc sáng lập ra Cục tình báo trung ương Mỹ.

Trụ sở Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA).

Trụ sở Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA).

Nhìn bề ngoài, CIA có vẻ là một tổ chức khá khiêm tốn: nó có nhiệm vụ làm cố vấn cho NSC và định giá thông tin tình báo. Luật năm 1947 đã ngăn CIA “không có quyền lực cảnh sát, trát hầu tòa, thi hành pháp luật, hoặc các chức năng an ninh nội bộ”.

Nhưng theo thời gian CIA đã vươn bàn tay ra xử lý bất kỳ vấn đề gì mà thông tin tình báo có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia Mỹ. Hai cuộc đảo chính ở Guatemala và Iran đều do CIA đứng sau giật dây. Lần đầu tiên CIA “ra mắt” trên tờ New York Times vào năm 1949, trong một bài đánh giá của cuốn sách mang tiêu đề “Chiến lược tình báo cho chính sách thế giới Mỹ”.

Tác giả của cuốn sách đã mô tả nền tảng pháp lý của CIA và chỉ trích các nhà lập pháp đã không trao đủ quyền cho giám đốc Tình báo trung ương (DCI), đặc biệt liên quan đến việc giám sát các thành viên khác của cộng đồng tình báo. 

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.