Bước ngoặt lịch sử của NATO

Phần Lan vừa chính thức gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào thứ Ba (4/4), bước ngoặt lịch sử mà theo Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đánh giá là một bước tiến quan trọng của NATO để “phù hợp với tình hình thực tế” hiện nay.

Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto đã tham dự buổi lễ kết nạp tại Brussels vào lúc 13h35 (GMT), đánh dấu cột mốc sự kiện Phần Lan gia nhập NATO. “Chúng tôi không muốn người khác bảo chúng tôi nên làm gì và không nên làm gì. Tôi luôn tin rằng NATO sẽ không đóng cửa với chúng tôi, tuy nhiên, Nga đã tìm mọi cách để tạo ra một phạm vi ảnh hưởng xung quanh họ. Chúng tôi không cùng chiến tuyến! Những gì chúng ta chứng kiến hôm nay chính là câu trả lời”, nguyên thủ quốc gia Phần Lan nói.  “Chúng tôi đã ở trên cùng một chiếc thuyền trong một thời gian dài”, ông nói thêm. “Chúng tôi có quan hệ đối tác tiên tiến với Thụy Điển hơn 10 năm nay và trong thời gian này, chúng tôi đã phát triển năng lực của mình và hợp tác với NATO”.

Bước ngoặt lịch sử của NATO -0
Cờ Phần Lan được kéo lên trước trụ sở NATO tại Brussels.

Việc gia nhập này đánh dấu bước ngoặt trong kỷ nguyên mới của Phần Lan sau nhiều thập niên không liên kết quân sự do chiến tranh với Liên Xô thời Thế chiến II. Kể từ đó, Helsinki đã ủng hộ việc duy trì mối quan hệ thân tình với nước láng giềng Nga. Tuy nhiên, khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào ngày 24/2/2022, theo nhận định của phương Tây thì cuộc chiến này đã thúc đẩy Phần Lan gia nhập NATO.

Sau khi Budapest và Ankara phê chuẩn đơn xin gia nhập của Helsinki vào tuần trước, bước chính thức cuối cùng là bàn giao tài liệu thành viên cho các đại diện của Mỹ tại Brussels để được phê duyệt. Sau khi Ngoại trưởng Phần Lan Pekka Haavisto chuyển tiếp tài liệu này, cờ Phần Lan được kéo lên trước trụ sở NATO cùng với lá cờ của 30 quốc gia thành viên. Các Bộ trưởng Ngoại giao của Liên minh sau đó sẽ gặp nhau.

Phần Lan có đường biên giới dài tổng cộng 1.300 km với Nga, đồng nghĩa với việc đường biên giới giữa NATO và Nga sẽ tăng gấp đôi. Ý nghĩa biểu tượng lớn nhất của sự kiện này liên quan đến cuộc đối đầu với Điện Kremlin, vì tư cách thành viên NATO của quốc gia Bắc Âu này sẽ đặt dấu chấm hết cho thời kỳ trung lập của Phần Lan, được thông qua vào năm 1944 để giữ hòa khí với Liên Xô. Bất chấp quan điểm trung lập trong vòng 79 năm qua, Phần Lan chưa bao giờ lơ là khả năng quân sự của mình. Quốc gia này hiện có một kho vũ khí đáng kể trên lục địa châu Âu, với khoảng 1.500 khẩu pháo, 100 xe tăng Leopard 2. Nước này còn có khoảng 50 máy bay chiến đấu F/A 18 Hornet và đã đặt mua hơn 60 chiếc F-35 của Mỹ. NATO cũng sẽ có thể trông cậy vào 19.000 binh sĩ và khoảng 280.000 quân dự bị của Phần Lan.

Khi Phần Lan được kết nạp vào NATO, các nước vùng Baltic láng giềng của Nga sẽ có thêm bảo đảm về an ninh. Vốn chỉ có đường biên giới đất liền dài vỏn vẹn 65 km với các đồng minh ở phía Nam, giờ đây, các quốc gia Baltic đã có một đồng minh ở biên giới phía Bắc, ngay bên kia biển Baltic, chuyên gia Juliette Gheerbrant cho biết.

Ở phía Bắc của “Lục địa già” cũng vậy, việc Phần Lan gia nhập NATO còn tăng cường vùng biên giới Na Uy - Nga và nói chung là tăng cường trọng lượng của Liên minh ở khu vực Bắc Cực nhằm đối trọng với lợi ích của Moscow lẫn Bắc Kinh. Cụ thể, Phần Lan đã có các thỏa thuận chiến lược với các nước láng giềng Baltic và với NATO, nhưng kể từ bây giờ, Helsinki cũng sẽ được hưởng lợi từ sự tương trợ lẫn nhau của các đồng minh trong trường hợp bị tấn công và từ khả năng răn đe hạt nhân của họ.

31 Ngoại trưởng NATO cũng đã nhóm họp để chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh tiếp theo sẽ diễn ra tại Vilnius vào tháng 7 tới. Hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ được tổ chức tại Litva, một quốc gia có đường biên giới với Nga. Đây là một biểu tượng mang ý nghĩa mong muốn phô trương lực lượng nhằm vào Điện Kremlin và thể hiện sự thống nhất của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương.

Tăng chi tiêu quân sự sẽ là nội dung trọng tâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Vilnius. Sau nhiều thập kỷ Mỹ kêu gọi các đồng minh châu Âu “chia sẻ gánh nặng”, nghĩa là đầu tư vào quốc phòng của chính họ, NATO đã quyết định đặt mục tiêu năm 2014 tại Cardiff là tăng chi tiêu quân sự lên mức 2% tổng sản phẩm quốc nội. Một phần tư các quốc gia đồng minh vẫn chưa có mặt tại đó. Được biết, 2% chỉ là mục tiêu sàn tối thiểu phải đạt được.

“Đây là một tình huống nghiêm trọng. Việc mở rộng của NATO là động thái vi phạm đến an ninh và lợi ích quốc gia của Liên bang Nga. Điều này buộc chúng tôi phải thực hiện các biện pháp đối phó về mặt chiến thuật và chiến lược vì an ninh của chúng tôi”, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết. “Về cơ bản, tình hình giữa Nga và Phần Lan khác tình hình với Ukraine. Phần Lan chưa bao giờ chống lại Nga và chúng tôi không tranh chấp gì với họ”. “Việc gia nhập này chỉ có thể ảnh hưởng đến bản chất quan hệ song phương với các quốc gia thành viên mới của NATO, bởi vì liên minh này là một tổ chức không thân thiện, thù địch theo nhiều cách đối với Nga. Nhưng, tôi nhắc lại: Ukraine khác với Phần Lan, không thể so sánh hai bên”.

Bước ngoặt lịch sử của NATO -0
Ông Pekka Haavisto, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phần Lan và Ông Jens Stoltenberg, Tổng thư ký NATO trong một cuộc họp báo.

Moscow đã cảnh báo rằng họ sẽ tăng cường lực lượng quân sự ở các khu vực phía Tây để đối phó với việc mở rộng của liên minh xuyên Đại Tây Dương này. Tuy nhiên, trước đó Nga đã bắt đầu triển khai quân đội ở gần sườn phía Đông của NATO. Đáp lại những thông báo mới nhất từ Moscow, ông Stoltenberg cho biết NATO đang liên tục khẳng định vị thế của chính mình khi tổ chức nhiều cuộc tập trận quân sự hơn và tăng cường sự hiện diện của NATO ở khu vực Bắc Âu.

Ông Jens Stoltenberg cũng nhắc lại thông báo của Nga về việc triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật ở Belarus. “Cho đến nay, chúng tôi chưa thấy bất kỳ thay đổi hạt nhân nào từ Nga khiến chúng tôi phải điều chỉnh lại chiến lược của mình, nhưng chúng tôi sẽ vẫn cảnh giác, giám sát chặt chẽ những gì họ làm và sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để luôn đảm bảo khả năng răn đe đáng tin cho tất cả các đồng minh của chúng tôi”, ông Stoltenberg tuyên bố. “Từ việc Phần Lan trở thành thành viên chính thức của NATO, chúng tôi đang loại bỏ mọi khả năng tính toán sai lầm của Moscow đối với việc NATO sẵn sàng bảo vệ Phần Lan, điều này vừa giúp Phần Lan an toàn hơn, vừa giúp NATO trở nên mạnh hơn”, ông tuyên bố.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.