Bước chuyển mình quan trọng tại Myanmar

Cuộc tổng tuyển cử tại Myanmar ngày 8/11 đang được cả thế giới quan tâm. Ngoài việc đây là cuộc bầu cử tự do đầu tiên tại quốc gia Đông Nam Á này trong 25 năm qua, cơ hội chiến thắng cao của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) đối lập của bà Aung San Suu Kyi là những điều khiến giới truyền thông bình luận nhiều.

Cuộc bỏ phiếu ngày 8/11 diễn ra 4 năm sau khi chính phủ quân sự cầm quyền trong suốt một thời gian dài chuyển giao quyền hành lại cho một chính phủ dân sự dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Thein Sein, người đã đưa ra một số cải cách nhằm chấm dứt tình trạng bị cô lập kinh tế và ngoại giao của Myanmar. Đây được cho là cuộc bầu cử tự do nhất tại Myanmar trong vòng 25 năm qua. Hơn 90 đảng tham gia tranh cử một trong tổng tuyển cử lần đầu từ khi có chính phủ dân sự nắm quyền từ năm 2011.

Hồi tháng 5/1990, Myanmar đã tổ chức các cuộc bầu cử đa đảng đầu tiên kể từ năm 1960 khi chế độ quân sự lên nắm quyền. Bà Aung San Suu Kyi đã trở về nước hai năm trước đó để chăm sóc mẫu thân sắp mất, nhưng nhận thấy mình bị kẹt giữa những cuộc biểu tình ồ ạt chống lại nhà cầm quyền. Chính quyền quân sự khi đó đã đặt bà trong tình trạng quản thúc tại gia vào năm 1989, cắt đứt mọi liên lạc bà có thể có với thế giới bên ngoài.

Trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 1990, đảng NLD của bà Aung San Suu Kyi đã giành được hơn 80% số ghế tại Quốc hội. Tuy nhiên, kết quả bầu cử kỳ đó đã bị chính quyền cầm quyền khi đó không công nhận.

Bà Suu Kyi phát biểu trước trụ sở của đảng NLD ngày 9/11.
Bà Suu Kyi phát biểu trước trụ sở của đảng NLD ngày 9/11.

Trước khi cuộc bầu cử lần này diễn ra, chính quyền Myanmar cho biết sẽ chấp nhận kết quả dù có bất lợi cho họ. Trên trang mạng xã hội Facebook, Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Myanmar U Shwe Mann - một đại diện cho Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP) cầm quyền tham gia cuộc tổng tuyển cử hôm 8/11 - đã thừa nhận thất bại.

Ngày 9/11, đảng NLD đối lập của bà Aung San Suu Kyi tuyên bố họ đang tiến tới việc giành được hơn 70% số ghế trong Quốc hội sau cuộc tổng tuyển cử. Người phát ngôn NLD Win Htein nói: "Chúng tôi sẽ giành được hơn 70% số ghế trên toàn quốc mặc dù Ủy ban bầu cử vẫn chưa chính thức xác nhận kết quả này".

Việc thông báo kết quả bầu cử ở Myanmar không giống như các nước khác. Kết quả bầu cử sẽ được cập nhật mỗi ngày tại các trung tâm thông tin ở trụ sở Ủy ban Bầu cử Liên bang Myanmar (MUEC) tại thủ đô Naypyidaw và tại Trung tâm Hòa bình Myanmar ở Yangoon vào lúc 9 giờ, 12 giờ, 15 giờ, 18 giờ, 21 giờ và 23 giờ. Chủ tịch MUEC sẽ chủ trì các cuộc họp báo vào lúc 16 giờ mỗi ngày và có truyền hình trực tiếp. Trong lần đầu thông báo sáng 9/11, MUEC cho biết đảng NLD đã giành toàn bộ 12 ghế Quốc hội.

Nhìn chung theo nhận định của các chuyên gia và các cuộc thăm dò dư luận đều cho thấy đảng NLD của bà Suu Kyi gần như chắc chắn thắng cử. Tuy nhiên, trong phát biểu đầu tiên trước công chúng sau cuộc bầu cử, bà Suu Kyi cho rằng còn hơi sớm để chúc mừng các ứng cử viên của NLD, đồng thời kêu gọi những người ủng hộ không nên khiêu khích các ứng cử viên đối thủ thất bại.

Cuộc bầu cử ngày 8/11 quyết định quyền kiểm soát cơ quan lập pháp gồm 2 viện gọi là Hluttaw. Cơ quan này hiện còn nằm dưới sự kiểm soát của giới chức thuộc chính quyền quân sự cũ, đã nhượng quyền cho một chính phủ bán dân sự vào năm 2011. Sau cuộc bầu cử toàn quốc, các đại biểu của 2 viện lập pháp sẽ chọn ra một tổng thống.

Nhìn từ phía các nhà cầm quyền ở Naypyidaw thì cuộc bầu cử này là một bước thành công: không xảy ra xô xát tại các phòng phiếu, và cử tri kiên nhẫn chờ đợi để thực hiện quyền công dân. Vào giờ phòng phiếu đóng cửa, người dân Myanmar tỏ ra hài lòng được tự do chọn lựa người lãnh đạo. Đây cũng là lần đầu tiên, chính quyền Myanmar huy động đông đảo quan sát viên đến giám sát các phòng phiếu, trong đó có 150 quan sát viên của Liên minh châu Âu. Mỹ cũng nhìn nhận đây là một bước ngoặt quan trọng đối với tiến trình dân chủ hóa đất nước tại quốc gia Đông Nam Á này.

Vấn đề được đặt ra cho cá nhân bà Suu Kyi và đảng NLD sau bầu cử là rất lớn. Mặc dù đảng NLD có thắng trong cuộc bầu cử này nhưng bà Suu Kyi không thể được bầu làm tổng thống Myanmar. Điều khoản số 59 của Hiến pháp Myanmar, mà người ta cho là được viết nhắm vào bà, nói rằng bất cứ ai kết hôn với một công dân nước ngoài hoặc con em là người nước ngoài, đều không thể lên làm tổng thống hay phó tổng thống. Bà Aung San Suu Kyi, năm nay 70 tuổi, kết hôn với nhà sử học người Anh Michael Aris, đã mất vào năm 1999. Hai người con trai của bà mang quốc tịch Anh.

Người dân ủng hộ bà Suu Kyi và đảng NLD ngày 8/11.
Người dân ủng hộ bà Suu Kyi và đảng NLD ngày 8/11.

Trước đó ngày 5/11, bà Suu Kyi tuyên bố “có phương án” lãnh đạo chính phủ và “đứng trên cả tổng thống” nhưng giữ bí mật đến phút cuối. Chưa rõ bà sẽ đề cử ai làm tổng thống để có thể chỉ đạo nhưng lời tuyên bố tự tin này đã gây ra nhiều bình luận lẫn tin đồn khó tin nhất, đó là bác sĩ riêng của bà sẽ làm Tổng thống Myanmar.

Tuy có tới hơn 90 đảng phái đưa người ra tranh cử, nhưng cuộc bầu cử này được coi là cuộc đua giữa đảng NLD và đảng cầm quyền USDP, vốn gồm đa số là thành phần thuộc Hội đồng Quân nhân trước kia. Theo giới quan sát, cuộc bầu cử này sẽ không đưa đến dân chủ hoàn toàn cho Myanmar vì theo Hiến pháp, quân đội được dành riêng 25% số ghế trong Quốc hội và có cả quyền phủ quyết mọi dự luật thay đổi hiến pháp. Vì vậy, cho dù đảng NLD có chiến thắng cũng rất khó đạt được thế đa số. Quân đội cũng được bảo đảm là sẽ nắm Bộ Quốc phòng, Nội vụ và Biên phòng.

Giữa lúc một loạt nhóm vũ trang đang hoạt động tích cực, tình trạng đòi tự trị ngày càng tăng, nạn tham nhũng và cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước bên ngoài trên đất Myanmar ngày càng lớn, giới chuyên gia lo sợ nguy cơ nước này rơi vào tình trạng tương tự hồi thập niên 50 thế kỷ trước. Khi đó, sự can thiệp trực tiếp của Mỹ và Trung Quốc, cạnh tranh chính trị trong nội bộ đảng cầm quyền và nội chiến suýt hủy diệt quốc gia này.

Kịch bản lý tưởng nhất, theo dự báo của giới chuyên gia, là phe thân chính quyền và đối lập hợp tác trong một chính phủ liên minh. Quốc gia Đông Nam Á này cần phải canh tân môi trường doanh nghiệp để thu hút đầu tư và để tiềm năng kinh tế dồi dào, đừng bị mai một. Giới doanh nghiệp quốc tế đang thất vọng, vì môi trường làm ăn ở Trung Quốc sẽ đổ về Myanmar như họ đã sang Campuchia và Việt Nam. Nếu bầu cử không đưa đến ổn định chính trị thì thật là hoang phí. Tỷ lệ tăng trưởng được dự báo sẽ lên đến 7% mỗi năm trong những năm tới.

Tất cả hy vọng của người dân Myanmar giờ đây đang được đặt lên đôi vai người phụ nữ mảnh khảnh, chờ đợi bà nhanh chóng vực dậy một đất nước tuy giàu tài nguyên thiên nhiên nhưng đã trải qua 50 năm dưới chế độ quân sự. Năm 2014, tỷ lệ tăng trưởng của Myanmar đạt tới 8% thế nhưng thu nhập tính theo đầu người tại quốc gia này vẫn thuộc vào hạng thấp nhất trong khu vực Đông Nam Á. 1/3 dân Myanmar vẫn sống dưới ngưỡng nghèo khó. Myanmar đang thiếu đủ mọi thứ từ bệnh viện đến trường học từ nhà máy điện đến các trục lộ giao thông. Một phần lớn các hoạt động kinh tế vẫn được đặt trong tay quân đội.

Thành công hay thất bại của Myanmar một phần lớn tùy thuộc vào khả năng của bà Suu Kyi và của đảng NLD giải quyết được ngần ấy đòi hỏi cấp bách của người dân.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?