Brazil hậu Olympic 2016: Liệu có dính “bão khủng hoảng”?

Nghiên cứu của Đại học Kinh doanh Oxford chỉ ra rằng, với chi phí phát sinh trung bình 156% trên thực tế, Olympic là loại siêu dự án có mức phát sinh chi phí lớn nhất trên thế giới. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế và chính trị, Olympic Rio chi tiêu vượt mức 51% đang gây rất nhiều khó khăn cho quốc gia Nam Mỹ này.

Thấp hơn chi phí trung bình của các kỳ Thế vận hội trước nhưng...

“Tất cả các kỳ Thế vận hội đều chi tiêu vượt quá ngân sách” - Bent Flyvbjerg, giáo sư Đại học Kinh doanh Oxford cho hay. Gần một nửa các kỳ Thế vận hội vượt quá mức ngân sách hơn 100%. Thế vận hội Rio 2016, với chi phí dự kiến ban đầu là 4,6 tỷ USD, có vẻ như là đang vận hành đúng như dự kiến để đảo ngược mức chi tiêu ngân sách cao của London 2012 (Anh) và Sochi 2014 (Nga), bản báo cáo cho biết. Chi phí phát sinh của Olympic Rio là 51% trên thực tế tương đương với 1,6 tỷ USD, thấp hơn so với chi phí trung bình của tất cả các kỳ Thế vận hội trước đó.

Sân Maracana và Maracanazinho nhìn từ trên không. (Ảnh Getty Images).
Sân Maracana và Maracanazinho nhìn từ trên không. (Ảnh Getty Images).

Chi phí trung bình liên quan đến thể thao của việc tổ chức Thế vận hội trong các thập kỷ vừa qua là 8,9 tỷ USD. Kỳ thế vận hội mùa hè đắt đỏ nhất là London 2012 với chi phí 15 tỷ USD, còn Thế vận hội mùa đông đắt đỏ nhất là Sochi 2014 với 22 tỷ USD. Nghiên cứu này cũng nhấn mạnh sự quan trọng của “Chương trình quản lý kiến thức về Olympic”. Chương trình trên đã rất hiệu quả trong việc giúp giảm chi phí thông qua hiểu biết tốt hơn được chia sẻ giữa các thành phố đăng cai.

Nghiên cứu cũng chỉ trích các chính phủ sở tại và các Ủy ban Olympic quốc tế vì không minh bạch về chi phí thực và chi phí phát sinh của các kỳ Thế vận hội. Ví dụ như Chính phủ Vương quốc Anh tuyên bố Olympic London chi tiêu dưới ngân sách, nhưng chi phí thực tế phát sinh của London 2012 là 76%, hay 6,5 tỷ USD, theo bản báo cáo này.

Cảnh sát Brazil biểu tình đòi tăng lương.
Cảnh sát Brazil biểu tình đòi tăng lương.

Ủy ban Tổ chức Thế vận hội Rio 2016 phủ nhận các kết luận của nghiên cứu, theo một bài báo trên Financial Times. “Bản báo cáo này phục vụ một mục đích duy nhất: suy đoán về một sự chi tiêu vượt mức và tạo nên dư luận tiêu cực”, Ủy ban Tổ chức Olympic cho biết.

Thống đốc tuyên bố tình trạng thảm họa tài chính

Việc bội chi vượt quá 51% so với dự toán thì vẫn còn là khiêm tốn khi so với các kỳ đại hội diễn ra trước đó, tuy nhiên điều này xuất hiện tại thời điểm Brazil đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nặng nề cả về kinh tế lẫn chính trị.

Giáo sư Bent Flyvbjerg trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Những chi phí phát sinh thêm trị giá hàng tỉ USD của Olympic Rio đến vào thời điểm quốc gia Nam Mỹ khó khăn để chi trả, với việc Brazil đang đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị tồi tệ nhất kể từ những năm 30 thế kỷ trước. Bang Rio de Janeiro bị ảnh hưởng đặc biệt bởi suy thoái kinh tế”.

Nghiên cứu tình hình bội chi về Olympic của Đại học Oxford 2016.
Nghiên cứu tình hình bội chi về Olympic của Đại học Oxford 2016.

“Nhưng Brazil không phải là trường hợp cá biệt. Tất cả các kỳ Olympic mùa hè và Olympic mùa đông mà chúng tôi tiến hành nghiên cứu đều cho thấy thâm hụt ngân sách” - Flyvbjerd nói. “Đối với một thành phố hay đất nước thì việc tổ chức một kỳ Thế vận hội là một công việc lớn và là một trong những siêu dự án tốn kém, rủi ro tài chính nhất mà họ có thể đảm đương”.

Thống đốc tạm quyền của Rio tuyên bố tình trạng thảm họa tài chính hồi tháng 7. Chính quyền bang đã cắt giảm chi tiêu tài chính trên diện rộng, bao gồm cả ngân sách cho cảnh sát, lương của các sĩ quan cảnh sát đã bị trì hoãn trước đó.

Ở cấp độ quốc gia, Tổng thống thuộc phe cánh tả Dilma Rousseff bị đình chỉ chức vụ vào tháng 5 trong bối cảnh một phiên tòa luận tội đang tiếp diễn. Phó Tổng thống Michel Temper đã tiếp quản vị trí của bà Rousseff.

Sân vận động Olympic phục vụ cho Olympic Rio 2016, tại Rio de Janeiro (Ảnh: Getty Images)
Sân vận động Olympic phục vụ cho Olympic Rio 2016, tại Rio de Janeiro (Ảnh: Getty Images)

“Khi Rio quyết định đăng cai Olympic, nền kinh tế Brazil đang vận hành tốt” - ông Bent Flyvbjerg phát biểu. Giờ đây, sau gần một thập kỷ chi phí đang leo thang trong khi thiếu nguồn vốn để trang trải chúng.

Nghiên cứu của Oxford phân tích, cả Olympic mùa hè và Olympic mùa đông, bắt đầu từ Rome 1960 (Italia) và Thế vận hội mùa đông Squaw Valley 1960, gần một nửa các kỳ Thế vận hội chi vượt quá ngân sách hơn 100%.

“Sự phức tạp và chi phí khổng lồ của các kỳ Olympic là không giống với bất cứ sự kiện nào khác và chúng ta cần cố gắng tránh những tình huống như Athens 2004, nó đã góp phần gây ra những vấn đề kinh tế cho Hy Lạp và vẫn đang còn tiếp diễn một thập kỷ sau đó” - Flyvbjerg nói. Theo các nhà kinh tế, Thế vận hội Olympic thường đồng hành với khủng hoảng kinh tế sau khi nó đi qua. Sau Olympic 2004, quê hương của các vị thần lún sâu vào khủng hoảng, hậu Olympic Bắc Kinh 2008, Trung Quốc dấn sâu vào suy thoái và tăng trưởng thấp; Olympic Sochi 2014 qua đi, bão khủng hoảng “hỏi thăm” nước Nga và giờ chưa có lối thoát. Đất nước của những vũ điệu Samba liệu có lặp lại kịch bản trên sau Olympic Rio? 

Cảnh sát biểu tình vì bị nợ lương đe dọa thế vận hội

Du khách đến với sân bay quốc tế Galeao ở TP Rio De Janeiro - Brazil không khỏi sửng sốt khi nhìn thấy một số cảnh sát cầm biểu ngữ: “Chào mừng đến với địa ngục”. Hãng tin AP ngày 31/7 cho biết. Thông điệp trên được viết bằng tiếng Anh và tiếng Bồ Đào Nha: “Cảnh sát và lính cứu hỏa không được trả lương. Bất kỳ ai đến với Rio de Janeiro sẽ không được an toàn”. Hình ảnh này được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội và báo chí Brazil.

Trong khi đó, ở những nơi khác tại Rio de Janeiro, cảnh sát tổ chức các cuộc biểu tình phản đối việc chậm trả lương cũng như phải làm việc trong tình trạng thiếu thốn các nhu yếu phẩm như xăng dầu và giấy vệ sinh. Khoảng 300 nhân viên cảnh sát mặc trang phục đen đứng trên các bậc thềm của tòa nhà lập pháp bang Rio de Janeiro. Một biểu ngữ nêu: “Ưu tiên của cảnh sát là con người, ưu tiên của chính phủ là Thế vận hội”. Một phát ngôn viên lực lượng cảnh sát Rio de Janeiro cho biết tình hình hiện nay “ngoài tầm kiểm soát”.

Một cảnh sát, giấu tên vì sợ bị trù dập, nói ông mới nhận nửa tiền lương tháng trước và vẫn đang đợi lương tháng này. "Tôi còn chưa nhận được tiền làm ngoài giờ trong 5 tháng", AFP dẫn lời vị cảnh sát trên. Mức lương khởi điểm của cảnh sát Brazil khoảng 15.000 USD một năm.

Những người biểu tình cho biết, ngoài tiền lương, điều kiện làm việc của họ cũng ngày càng khắc nghiệt, phải đối mặt với tội phạm buôn ma túy có vũ khí.

Ông Francisco Dornelles, Thống đốc bang Rio de Janeiro, cho biết chính quyền bang đang chờ nhận 8,60 triệu USD tiền lương từ chính phủ liên bang trước thềm Thế vận hội dự kiến diễn ra vào tháng 8. Quan chức này cho biết nếu không nhận được tiền, cảnh sát sẽ hoãn hoạt động tuần tra do thiếu kinh phí phục vụ công việc như mua nhiên liệu.

Những cuộc biểu tình của cảnh sát là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng chính trị và kinh tế đang “bóp nghẹt” Barzil và đe dọa sự kiện Thế vận hội. Về an ninh, bang chỉ tài trợ "cho đến hết tháng 6", ông nói với O Globo. Nhà chức trách bang trên hồi đầu tháng 6 cảnh báo, "tai họa" tài chính ở bang có thể dẫn đến "sụp đổ an ninh công cộng, y tế, giáo dục, giao thông và quản lý môi trường".

Trong quý 1 năm 2016, số liệu của chính phủ cho thấy, Brazil đang trải qua đợt suy thoái kinh tế tồi tệ nhất trong 25 năm qua. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này đã giảm 5,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tỉ lệ thất nghiệp từ tháng 2 đến tháng 4 năm nay tăng từ 9,5 đến 11,2%. Mức lương trung bình cũng giảm còn 552 USD/tháng.

Văn Nguyễn-T.K. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.