Brazil gia nhập NATO?

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, người vốn được được mệnh danh “Donald Trump nhiệt đới”, vào ngày 19-3 thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế bởi nhiều yếu tố trong đó có đề xuất cho phép Brazil trở thành thành viên của NATO. Pháp và Nga là những nước đầu tiên lên tiếng phản đối đề xuất này.

Đây là chuyến xuất ngoại đầu tiên của ông Jair Bolsonaro kể từ khi bất ngờ được bầu làm Tổng thống Brazil cách nay 3 tháng. Khác với thông lệ của các đời Tổng thống Brazil trước, ông Jair Bolsonaro không chọn thăm nước láng giềng Argentina mà lại chọn Mỹ bởi một điều dễ hiểu: hai người có nhiều điểm chung được hình thành từ chính sách bảo thủ và dân túy của họ.

Hai ông đều là người rất thích khiêu khích, gửi tin nhắn Twitter liên tục, rất dè dặt đối với chính sách đa phương, chống đối nhập cư. Hai người cùng quan điểm về Venezuela, cả hai đều đòi Tổng thống Maduro ra đi.

Ông Bolsonaro, một cựu chỉ huy quân đội, người đã lên nắm quyền tổng thống với một chiến dịch được mô phỏng theo cuộc tranh cử năm 2016 của Tổng thống Donald Trump, cho rằng ông luôn ngưỡng mộ Hoa Kỳ và càng ngưỡng mộ hơn từ khi ông Trump được bầu lên. Ông Bolsonaro còn dự đoán là ông Trump sẽ được bầu, lại đồng thời nhấn mạnh về việc tìm kiếm một kỷ nguyên mới cho mối quan hệ thân thiết với Hoa Kỳ.

Theo AFP, chưa có một nguyên thủ nước ngoài công khai ủng hộ toàn bộ chính sách của ông Trump như ông Bolsonaro và Tổng thống Mỹ đã không che giấu sự hài lòng. Tổng thống Brazil đã ca ngợi sự kiên định của ông Trump về vấn đề bức tường và chỉ trích Pháp mở cửa toang hoang biên giới cho người tị nạn.

Chủ đề Trung Quốc cũng chiếm một lượng lớn thời gian của cuộc thảo luận giữa hai “ông Trump” vì Trung Quốc, hiện đang bị lôi kéo vào cuộc chiến thương mại với Mỹ, mà vấn đề giao thương và đầu tư với Brazil của Mỹ bị lu mờ. Trong các cuộc đàm phán, phía Hoa Kỳ cũng đưa ra khuyến cáo với Brazil về những lo lắng trong vấn đề an ninh, liên quan đến công ty kỹ thuật viễn thông Huawei của Trung Quốc.

Dù vậy, vài giờ sau khi gặp gỡ Tổng thống Donald Trump, ông Bolsonaro tuyên bố rằng ông sẽ đến thăm đất nước này vào nửa cuối của năm nay. Theo Reuters, Trung Quốc được xem là đối tác thương mại hàng đầu của Brazil.

Ông Trump khen ngợi ông Bolsonaro là đã làm một công việc tuyệt vời và tuyên bố với người đồng cấp Brazil rằng ông sẽ chỉ định Brazil là một đồng minh lớn không thuộc NATO và có thể tiến xa hơn bằng cách hỗ trợ cho một chiến dịch biến Brazil trở thành đồng minh của NATO. “Chúng tôi rất, rất nghiêm túc xem xét điều này, có thể là thành viên NATO hoặc một cái gì đó khác có liên quan đến Liên minh”, ông Trump nói với các phóng viên.

Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 19-3.
Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 19-3.

Ngoài ra, Tổng thống Donald Trump cho biết ông ủng hộ tư cách thành viên của Brazil trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Nếu được Mỹ bật đèn xanh, chắc chắn Brazil sẽ sớm gia nhập OECD, khi đó vị thế và uy tín của nước này trên trường quốc tế là rất lớn.

Trước cuộc gặp một ngày, Tổng thống Brazil Bolsonaro đã ký một thỏa thuận để cho phép phóng vệ tinh thương mại Mỹ từ căn cứ Alcantara, gần biên giới với Ecuador. Căn cứ Alcantara có vị trí lý tưởng vì gần Xích đạo, cho phép tiết kiệm khoảng 30% nhiên liệu khi phóng vệ tinh.

Theo Văn phòng Tổng thống Brazil, trong chuyến thăm này, ông Bolsonaro cũng đến gặp Giám đốc CIA Gina Haspel để đề cập đến tầm quan trọng của việc chống lại hành vi phạm tội và buôn bán ma túy có tổ chức, cũng như sự cần thiết của việc tăng cường hoạt động tình báo.

Việc ông Trump đề xuất cho Brazil tham gia NATO đã bị Pháp phản ứng. Pháp nhắc lại rằng Điều 10 của Hiệp ước thành lập Liên minh Bắc Đại Tây Dương chỉ cho phép kết nạp các thành viên mới từ châu Âu. “NATO là một liên minh của các quốc gia liên kết với nhau bằng một điều khoản phòng thủ tập thể trong Hiệp ước Washington ngày 4-4-1949. Điều khoản này xác định rõ phạm vi địa lý của các thành viên”, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Pháp, Agnès von der Mühll nói với AFP.

Đồng thời, bà von der Mühll nhấn mạnh rằng Brazil, quốc gia Mỹ Latinh, có thể hối thúc quan hệ đối tác với NATO theo kiểu của hàng chục quốc gia khác, bao gồm Colombia, Úc, New Zealand hoặc Hàn Quốc, để đóng góp cho các nhiệm vụ của NATO.

Hiện tại, Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương có 29 quốc gia, bao gồm 12 thành viên sáng lập (Hoa Kỳ, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Pháp, Vương quốc Anh, Iceland, Ý, Luxembourg, Na Uy, Hà Lan, Bồ Đào Nha). Quốc gia mới nhất gia nhập NATO là Montenegro năm 2017.

Bình luận trên Twitter ngày 20-3 về tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Brazil có thể trở thành thành viên của NATO, Thượng nghị sĩ Nga Alexei Pushkov viết: “Tôi có thể hình dung cảm xúc sốc và kinh ngạc mà các đồng minh châu Âu của Hoa Kỳ trải nghiệm trước ý tưởng của ông Trump về việc chấp nhận Brazil vào NATO. Tổng thống Trump không hề mệt mỏi trong việc làm mất tinh thần của họ. Và khi đó sẽ không phải là NATO mà là NSATO (North & South Atlantic Treaty Organisation). Nhưng liệu có đủ sức không?”.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga, ông Sergei Ryabkov đã bình luận về tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ. Nhà ngoại giao nhớ lại rằng từ viết tắt NATO đề cập đến định hướng Bắc Đại Tây Dương của tổ chức này. “Có vẻ như là ông Trump chỉ muốn thu hút sự chú ý hơn là có chủ đích với những gì ông nói với vị khách đến từ Brazil”, ông  Ryabkov lưu ý. Theo giới quan sát, do hai ông Trump và Bolsonaro đều có tính cách bốc đồng khó lường nên rất có thể sẽ có nhiều điều bất ngờ trong thời gian tới.

Đối với Tổng thống Trump, chuyến thăm của ông Bolsonaro là cơ hội để ông xóa nhòa một chuỗi khó khăn, do thất bại của Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và dự án xây tường biên giới với Mexico bị Quốc hội lưỡng viện Mỹ bác bỏ. 

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.