Bờ Tây - “lằn ranh đỏ” đối với Israel

Vấn đề Israel đang có kế hoạch thôn tính khu Bờ Tây sông Jordan của người Palestine một lần nữa nhận được sự quan tâm rất lớn của lãnh đạo các quốc gia, nhất là châu Âu, Trung Đông, khối Arab khi tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đang diễn ra tại New York, Mỹ. Nhiều cuộc họp bên lề khóa họp đều bàn đến vấn đề này, với mong muốn tìm kiếm giải pháp ngăn chặn hành động của Israel.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu, ngày 24/9, rằng bất kỳ nỗ lực nào của Israel nhằm sáp nhập các phần của Bờ Tây sẽ là một “lằn ranh đỏ” đối với thế giới Arab và sẽ đánh dấu cho sự kết thúc của quá trình bình thường hóa ngoại giao giữa khối Arab và Israel. Ông cũng tiết lộ rằng đã trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump một kế hoạch dài 3 trang về tương lai của Palestine, dựa trên Tuyên bố New York, văn bản được hơn 143 quốc gia tán thành, đề xuất loại trừ Hamas khỏi quyền cai trị tương lai ở Gaza và Bờ Tây. Mục tiêu ban đầu trong kế hoạch nhiều giai đoạn "hoàn toàn mới" của ông Macron là đảm bảo lệnh ngừng bắn và thả tất cả các con tin.

Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff cho biết ông Trump đã trình bày với các nhà lãnh đạo Arab và Hồi giáo trong khu vực một kế hoạch 21 điểm cho hòa bình ở Trung Đông tại một cuộc họp hôm 23/9. 

Phát biểu trên France 24, ông Macron cho biết mục đích cuộc gặp của ông với ông Trump hôm 23/9 là để đưa Mỹ, châu Âu và các quốc gia Arab cùng chung quan điểm.

Các quan chức Anh đã bày tỏ lo ngại Tổng thống Mỹ Trump có thể công nhận chủ quyền của Israel đối với các khu định cư bất hợp pháp ở Bờ Tây để trả đũa việc Anh, Australia, Pháp và các nước khác quyết định công nhận Palestine. Một động thái như vậy sẽ là một đòn giáng mạnh vào giải pháp “hai nhà nước”. Tuy nhiên, sáng 25/9, phát biểu tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sẽ không cho phép Israel sáp nhập Bờ Tây. 

Tổng thống Pháp Macron cho rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm sáp nhập Bờ Tây "sẽ là dấu chấm hết cho Hiệp định Abraham, một trong những thành công của chính quyền Trump. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã rất rõ ràng về điều này".

Phát biểu của ông Macron đã cung cấp cái nhìn sâu sắc nhất từ trước đến nay về hoạt động ngoại giao hậu trường trong các kế hoạch cho thời kỳ hậu xung đột ở Gaza.

Việc ký kết Hiệp định Abraham năm 2020, nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một nhóm các quốc gia Arab, được ông Trump coi trọng như một trong những thành tựu ngoại giao quan trọng nhất trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Nếu ông Trump thực sự khăng khăng rằng việc sáp nhập không được phép xảy ra, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ gặp khó khăn chính trị nghiêm trọng, vì một số bộ phận trong liên minh chính phủ cực hữu của ông đã yêu cầu Israel chiếm giữ Bờ Tây một phần hoặc toàn bộ. Mặt khác, nếu ông Netanyahu tiếp tục sáp nhập thì kế hoạch cho giải pháp “hai nhà nước”, trong đó một nhà nước Palestine nằm cạnh Israel, sẽ gặp nguy hiểm nghiêm trọng.

1_bezalel-smotrich.jpg -0
Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich đưa ra đề xuất thôn tính khu Bờ Tây bằng kế hoạch xây dựng 22 khu định cư Do Thái mới.

Tuy nhiên, Tổng thống Pháp Macron cho rằng một số thành viên cánh hữu trong nội các Israel có ý định phá hoại bất kỳ giải pháp chính trị nào. Ông nhấn mạnh rằng chiến lược chiến tranh toàn diện của ông Netanyahu đã thất bại vì nó chỉ gây nguy hiểm cho các con tin và không làm giảm quy mô quân đội Hamas. “Hiện vẫn còn nhiều chiến binh Hamas như trước. Xét trên góc độ thực tế, chiến tranh tổng lực không hiệu quả. Cuộc chiến này là một thất bại”.

Ông Macron cho biết số phận của các con tin và dân thường Gaza không nên “bị phó mặc cho những người không coi việc thả con tin là ưu tiên hàng đầu”. Ông Macron cảnh báo nếu không thể chấm dứt giao tranh trong những ngày tới, châu Âu sẽ phải xem xét những bước đi khác.

Một câu hỏi được đặt ra là liệu sẽ có đa số ủng hộ các lệnh trừng phạt trong Liên minh châu Âu đối với Israel hay không? Đây là vấn đề khó có thể xảy ra vào lúc này. Liên minh châu Âu đã từng thảo luận về các lệnh trừng phạt Israel đối với hành động quân sự tại Gaza, nhưng một số quốc gia thành viên khối này vốn có lịch sử nhạy cảm, như Đức, Italy, đã không đồng ý trừng phạt.

Israel tuyên bố sẽ thành lập 22 khu định cư mới tại Bờ Tây bị chiếm đóng sau cuộc bỏ phiếu kín của nội các an ninh. Đề xuất này được cho là do Bộ trưởng Quốc phòng cực hữu Israel Katz và Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich đưa ra. Tháng 8, Hội đồng Kế hoạch Tối cao Israel đã phê duyệt quy hoạch chính thức cho một dự án xây dựng hơn 3.400 ngôi nhà mới. Bị cộng đồng quốc tế phản đối mạnh mẽ, cái gọi là kế hoạch E1 sẽ mở rộng khu định cư Do Thái hiện có Ma'ale Adumim về phía Jerusalem, tiếp tục cắt đứt Đông Jerusalem bị chiếm đóng khỏi Bờ Tây, và tiếp tục chia cắt phía Bắc và phía Nam của lãnh thổ.

Mới đây nhất, Israel lại gia tăng hạn chế, phong tỏa việc đi lại đối với người Palestine ở Bờ Tây. Ngày 23/9, nước này đột ngột quyết định đóng cửa khẩu Allenby - cửa khẩu đường bộ duy nhất cho phép hơn 3 triệu người Palestine ở Bờ Tây giao thương với thế giới. Quyết định này ngay lập tức làm gia tăng lo ngại về các hạn chế hơn nữa trong bối cảnh Israel đe dọa trả đũa việc phương Tây công nhận nhà nước Palestine. Trước đó, Anh, Pháp, Canada, Australia và một số quốc gia phương Tây khác đã chính thức tuyên bố công nhận nhà nước Palestine vào hôm 22/9, một động thái bị Israel và Thủ tướng Benjamin Netanyahu lên án kịch liệt, cho rằng quyết định này sẽ “trao tặng một phần thưởng lớn cho khủng bố”.

Việc đóng cửa khẩu đã khiến người Palestine bị mắc kẹt ở nước ngoài; nhiều gia đình đã bị chia cắt. Trong nhiều thập kỷ, người Palestine đã dựa vào cửa khẩu Allenby, còn được gọi là Cầu Vua Hussein hoặc cửa khẩu Al-Karama, làm tuyến đường chính để rời khỏi Bờ Tây mà không cần phải vào Israel. Du khách từ Bờ Tây thường sử dụng cửa khẩu này để đến các sân bay quốc tế ở nước láng giềng Jordan, thăm gia đình đang sinh sống tại quốc gia này hoặc để điều trị y tế.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.