Bộ lọc siêu mỏng biến đổi kính mắt

Một nhóm nhà nghiên cứu đã phát triển bộ lọc hồng ngoại mỏng mang tính đột phá dành cho tầm nhìn ban đêm được tích hợp vào kính mắt hàng ngày, cho phép xem đồng thời quang phổ ánh sáng hồng ngoại và ánh sáng có thể nhận thấy bằng mắt thường.

Sự đổi mới này hứa hẹn sẽ biến đổi công nghệ nhìn đêm bằng cách làm cho nó nhẹ hơn và thiết thực hơn cho việc sử dụng hàng ngày, có khả năng cải thiện độ an toàn trong điều kiện ánh sáng yếu. Nhóm nhà khoa học từ TMOS, Trung tâm về Hệ thống Siêu quang Biến đổi ARC, đã đạt được tiến bộ đáng kể trong hành trình mang đến một cách tiếp cận mới cho công nghệ nhìn đêm, tạo ra bộ lọc hồng ngoại mỏng hơn một miếng bọc bám và điều đó có thể một ngày nào đó sẽ được đặt trên kính mắt hàng ngày, cho phép người dùng xem phổ ánh sáng hồng ngoại và ánh sáng nhìn thấy cùng một lúc.

Bộ lọc siêu mỏng biến đổi kính mắt -0
Nhóm nhà nghiên cứu của TMOS tạo ra một bộ lọc hồng ngoại cho phép tăng cường sự an toàn và thuận tiện vào ban đêm.

Nâng cao tầm nhìn ban đêm

Tầm nhìn ban đêm thu nhỏ có thể dẫn đến việc áp dụng rộng rãi. Việc tạo ra bộ lọc tầm nhìn ban đêm có trọng lượng chưa đến một gram và hoạt động như một tấm phim trên một cặp kính truyền thống hứa hẹn mở ra nhiều ứng dụng mới hàng ngày. Kính nhìn ban đêm dành cho người dùng cho phép nhìn thấy quang phổ và hồng ngoại cùng lúc giúp lái xe an toàn hơn trong bóng tối, đi bộ vào ban đêm an toàn hơn và ít gặp rắc rối hơn khi làm việc trong điều kiện ánh sáng yếu hiện đang cần đèn pha cồng kềnh và thường không thoải mái. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Advanced Materials, nhóm nhà nghiên cứu TMOS từ Đại học Quốc gia Australia chứng minh công nghệ đảo ngược phi tuyến tính tầm nhìn hồng ngoại nâng cao bằng cách sử dụng siêu bề mặt (metasurface) lithium niobate không cục bộ.

Hợp lý hóa quy trình nhìn đêm

Công nghệ nhìn đêm truyền thống yêu cầu chùm photon hồng ngoại đi qua một thấu kính, sau đó gặp một cathode quang điện biến đổi chùm photon này thành chuỗi electron, sau đó đi qua một tấm vi kênh để tăng số lượng electron được tạo ra. Những electron này di chuyển qua màn phốt-pho để được chuyển đổi trở lại thành photon, tạo ra hình ảnh cường độ cao mà mắt có thể nhìn thấy được. Những bộ phận này yêu cầu làm mát bằng đông lạnh để ngăn tiếng ồn nhiệt tăng lên. Hệ thống nhìn đêm chất lượng cao, giống như hệ thống được mô tả ở trên, nặng và cồng kềnh. Ngoài ra, các hệ thống này thường chặn ánh sáng khả kiến.

Công nghệ chuyển đổi ngược dựa trên metasurface yêu cầu ít phần tử hơn, giảm đáng kể dấu chân của nó. Chùm photon đi qua một siêu bề mặt cộng hưởng duy nhất tại đó chúng được trộn với chùm tia bơm. Siêu bề mặt cộng hưởng tăng cường năng lượng của các photon, kéo chúng vào quang phổ ánh sáng khả kiến mà không cần chuyển đổi electron. Nó cũng hoạt động ở nhiệt độ phòng, loại bỏ sự cần thiết của hệ thống làm mát cồng kềnh và nặng nề. Metasurface là một khái niệm quang tử nano được phát triển gần đây để điều khiển các đặc tính của ánh sáng bằng cách thay thế các thành phần quang học cồng kềnh thông thường bằng thành phần quang học phẳng siêu mỏng.

Những cải tiến trong công nghệ hình ảnh

Ngoài ra, hệ thống chụp ảnh hồng ngoại và nhìn thấy truyền thống không thể tạo ra các hình ảnh giống hệt nhau vì chúng chụp hình ảnh từ mỗi quang phổ cạnh nhau. Bằng cách sử dụng công nghệ chuyển đổi lên, hệ thống hình ảnh có thể ghi lại cả phần nhìn thấy được và không nhìn thấy được trong một hình ảnh. Công trình này là sự cải tiến dựa trên công nghệ ban đầu của nhóm nhà nghiên cứu, trong đó có siêu bề mặt gali arsenide. Metasurface mới của họ được làm từ lithium niobate, hoàn toàn trong suốt trong phạm vi nhìn thấy được, khiến nó hiệu quả hơn nhiều. Ngoài ra, chùm photon được trải rộng trên diện tích bề mặt rộng hơn, hạn chế mất dữ liệu theo góc.

Quan điểm về hiệu quả chuyển đổi ngược

Tác giả chính Laura Valencia Molina giải thích: “Mọi người đã nói rằng việc chuyển đổi từ hồng ngoại sang nhìn thấy hiệu quả cao là không thể vì lượng thông tin không được thu thập do mất góc vốn có ở các siêu bề mặt không cục bộ. Chúng tôi khắc phục những hạn chế này và chứng minh bằng thực nghiệm khả năng chuyển đổi nâng cao hình ảnh hiệu quả cao”.

Tác giả Rocio Camacho Morales bình luận: “Đây là minh chứng đầu tiên về hình ảnh chuyển đổi nâng cao độ phân giải cao từ hồng ngoại 1.550 nm sang ánh sáng nhìn thấy 550 nm trong siêu bề mặt không cục bộ. Chúng tôi chọn những bước sóng này vì 1.550 nm, ánh sáng hồng ngoại, thường được sử dụng trong viễn thông và 550 nm là ánh sáng khả kiến mà mắt người rất nhạy cảm. Nghiên cứu trong tương lai sẽ bao gồm việc mở rộng phạm vi bước sóng mà thiết bị nhạy cảm, nhằm thu được hình ảnh hồng ngoại băng thông rộng, cũng như khám phá khả năng xử lý hình ảnh, bao gồm cả phát hiện cạnh”.

Ý nghĩa và ứng dụng trong tương lai

Điều tra viên trưởng Dragomir Neshev tuyên bố: “Kết quả hứa hẹn những cơ hội đáng kể cho ngành công nghiệp giám sát, điều hướng tự động và hình ảnh sinh học, cùng nhiều ngành khác. Việc giảm trọng lượng kích thước và yêu cầu năng lượng của công nghệ nhìn đêm là một ví dụ về cách siêu quang học và công việc mà TMOS đang thực hiện có ý nghĩa quan trọng đối với Công nghiệp 4.0 và quá trình thu nhỏ cực độ của công nghệ trong tương lai”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.