Black Mail - Cuộc chiến “tin giả” của OSS

Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhằm làm suy yếu tinh thần của quân đội Nhật Bản, một chiến dịch mang tên “Black Mail” đã được Văn phòng Vụ Chiến thuật (OSS), tiền thân của Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA), tổ chức thực hiện. Người được giao thực hiện nhiệm vụ này là nữ điệp viên trẻ tuổi Elizabeth McIntosh - một phóng viên đến từ Washington.

Nhân chứng của trận chiến Trân Châu Cảng

Tháng 6-1942, 6 tháng sau trận chiến Trân Châu Cảng, nước Mỹ bắt đầu tham gia cuộc chiến. Tổng thống Mỹ khi đó là Franklin Roosevelt cho rằng, cần phải phối hợp tất cả các nguồn lực tình báo quân sự. Ông giao nhiệm vụ này cho Tướng William J. Donovan, người có biệt danh "Wild Bill", mặc dù ông này là luật sư và nhà ngoại giao. Tướng William J. Donovan đã khởi đầu công việc từ con số 0 và không có thời gian tuyển dụng nhân lực một cách rộng rãi.

“Tại trụ sở của OSS, ông Donovan đã tập hợp được những người có lòng trung thành với mình”, Elizabeth McIntosh kể lại trong cuốn sách “Sisterhood of Spies”. “Đó là những người bạn thân, khách hàng, các thành viên của cùng một câu lạc bộ, giáo sư đại học, nhà ngôn ngữ học, nhà văn”, Elizabeth cho biết.

Hạt nhân của tổ chức tình báo này thuộc về những người trong tầng lớp cao trong xã hội. Họ được tuyển dụng thông qua các mối quan hệ. Đó cũng là cách nói về tổ chức OSS tinh hoa sau này. Đã có thời điểm OSS còn được hiểu là “Oh So Social”.

Elizabeth McIntosh, ngày còn nhỏ gọi là Peet, 28 tuổi và rất ưa mạo hiểm. Sinh ra ở Washington song lớn lên ở Hawai, Elizabeth McIntosh là con gái một cặp vợ chồng đều là nhà báo. Chính vì vậy, lớn lên Elizabeth nối nghiệp bố mẹ trở thành phóng viên.

Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.
Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.

Sáng 7-12-1941, Elizabeth McIntosh là một trong những phóng viên chứng kiến vụ không kích từ tuần dương hạm Thái Bình Dương của quân đội Nhật Bản vào Trân Châu Cảng. Bài viết của cô được đăng tải ngay ngày hôm sau mà không phải qua bất cứ sự kiểm duyệt nào, kể cả của quân đội.

Trong bài viết, cô mô tả các bong bóng khí trồi lên trên bề mặt của xác tàu của USS Arizona bị đánh chìm cùng với 2.000 thủy thủ trên tàu cùng với xác chết của hàng trăm con chim rải rác trên mặt đất, do bị tác động bởi vụ nổ.

Thế nhưng, phải đến năm 2012, Elizabeth mới được đọc bài viết đó trên tờ Washington Post. Bởi lẽ, ngay khi tờ báo đăng tải, Elizabeth McIntosh còn có mật danh khác là Elizabeth "Betty" đã chuyển sang tờ báo khác: Tờ Tin tức Scripps Howard News. Cô được đưa tới Washington, phụ trách thông tin từ Nhà Trắng.

Tại Washington mùa xuân năm 1943,  Elizabeth làm việc tại Washington dưới vỏ bọc mới được Đệ nhất phu nhân Mỹ Eleanor Roosevelt tạo ra. Tại đây, bà được giao nhiệm vụ làm việc bí mật cho Tướng William Donovan để thu thập tin tức, đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ kháng chiến. Tướng Donovan đã tuyển dụng nữ gián điệp Elizabeth McIntosh làm việc cho OSS và sử dụng nghệ thuật gián điệp để đánh lừa quân đội Nhật Bản và phát xít Đức.

Một ngày, Tướng Donovan đề nghị Elizabeth McIntosh học thêm tiếng Nhật nếu muốn trở thành một phóng viên phụ trách khu vực châu Á. "Cô đã cân nhắc làm việc cho chính phủ chưa? Cô có thể rất hữu ích. Tôi không thể nói cho cô biết công việc là gì, nhưng tôi có thể đảm bảo rằng cô sẽ được đi đây đi đó”, Tướng Donovan nói. Đó là tất cả lý do để nữ phóng viên trẻ Elizabeth quyết định theo học lớp tiếng Nhật của bà Keiko Watanabe ở Hawai. Có lúc, cô sống ngay trong nhà của cô giáo.

Elizabeth "Betty" đã được tuyển dụng như vậy vào Bộ phận Viễn Đông của "Hoạt động tinh thần" (MO), thực chất là Phòng thí nghiệm về chiến tranh tâm lý. Cô làm việc cùng với một nhóm người, trong đó có nhiếp ảnh gia, nhà thiết kế, một người vẽ bản đồ, nhà nghiên cứu về loài chim từng tốt nghiệp Đại học Harvard... Những người này phần nhiều lớn lên ở Trung Quốc với bố mẹ mình là những nhà truyền giáo Mỹ. Do vậy, họ có những hiểu biết rộng về khu vực rộng lớn CBI (Trung Quốc, Miến Điện, Ấn Độ).

"Công việc của họ là huy động năng lượng sáng tạo để làm suy kiệt tinh thần của binh sĩ Nhật Bản, cũng như gia đình họ ở quê nhà, bằng cách tiêm nhiễm vào họ ý nghĩ về chủ nghĩa bại trận và mong muốn chấm dứt chiến tranh. Mục đích là đánh lừa đối phương khiến họ đầu hàng”, Elizabeth "Betty" cho hay.

Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.
Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.

Sau khi được đào tạo kỹ năng tình báo cũng như võ thuật, sử dụng súng, ngày 17-7-1944, Elizabeth "Betty" lên tàu tới Ấn Độ. Trong suốt 14 tháng cuối của Chiến tranh thế giới lần thứ hai, cho đến khi người Nhật đầu hàng ngày 2-9-1945, Elizabeth "Betty" được cử đến New Delhi, đến Calcutta, cuối cùng đến Côn Minh (Trung Quốc), đứng sau hàng ngũ của địch.

Tác giả của “tin giả”

Trước khi thành lập OSS, quân đội Mỹ chủ yếu sử dụng thông điệp "thư trắng" (White Mail), chẳng hạn như phát tờ rơi của Lầu Năm Góc kêu gọi đối phương đầu hàng hoặc kêu gọi dân chúng nổi dậy. Với người Nhật, do phải tuân theo quy tắc danh dự cuồng tín - thay vì “seppuku” hơn là thất bại nên các nhân viên Mỹ coi nỗ lực “thư trắng” đó là vô ích.

“Có báo cáo cho biết, những người lính Nhật tham gia vào các điệu nhảy điên cuồng dưới mưa bom, hô vang tên của hoàng đế hay những lời lăng mạ bằng tiếng Anh. Họ đề nghị đầu hàng nhằm dụ dỗ người Mỹ rơi vào ổ phục kích. Vì thế không ai chắc rằng một người lính Nhật có thể đầu hàng.

“Giết hoặc bị giết” là bản chất của cuộc chiến này. Nhưng tuyên truyền của "thư đen" (Black Mail) mang lại hy vọng. Trong một chiến dịch, OSS thu được một túi bưu kiện, trong đó có chứa 500 bưu thiếp mà binh lính Nhật gửi về. Những bưu thiếp này viết bằng bút chì nên có thể bị giả mạo.

Elizabeth "Betty" và nhóm của cô sẽ chèn tin giả vào bức thư với nội dung binh sĩ đột nhiên phàn nàn về việc thiếu đạn dược, kêu gọi máy bay liên tục ném bom, hay cho thấy có dấu hiệu Nhật Bản sẽ tiến hành đợt pháo kích mới… nhằm gây ra sự lo lắng cho những người thân yêu của họ ở nhà.

Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.
Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.

Phương pháp này được thực hiện theo cả hai chiều. Giao liên sẽ nhắm mục tiêu cụ thể để ngăn chặn thư binh lính lại, sau đó gửi ra tiền tuyến những câu chuyện đau khổ ở nhà: Ví dụ như người vợ trách móc vì chỉ nhận được 4 bức thư của chồng trong 5 năm, hay cô vợ mang thai khi chồng ở ngoài mặt trận, con cái ốm đau… Mục đích để làm suy yếu tinh thần của binh lính.

“Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ xâm nhập vào Nhật Bản”, Đại tá Ray Peers, chỉ huy Phân đội 101 của OSS đóng tại miền bắc Ấn Độ cho biết.

Sau khi những bức thư được gửi đi, nữ điệp viên trẻ sẽ khai thác những điểm yếu của đối phương. Một trong những thông tin hài hước nhất mà cô đọc được từ những bức thư hay nhật ký bị thu giữ của binh lính Nhật Bản, đó là "nỗi sợ nước Nga", sợ hãi khi thấy những người đàn ông đến để trả thù cho cuộc thảm sát trong chiến tranh Nga-Nhật năm 1905.

Elizabeth "Betty" cũng phát hiện ra binh lính Nhật rất mê tín. Họ tin vào lời tiên đoán của một đạo sư Ấn Độ có tên là Pundit Inbramunyum Rao, và một nhà hiền triết Trung Quốc Wua Yan Chu-he, còn gọi là “ẩn sĩ của mây”. Đầu tháng 8-1945, nhà hiền triết tiên đoán một thảm họa sắp xảy ra: "Một cái gì đó chúng ta thậm chí không thể đặt tên để nó khủng khiếp, nó sẽ tiêu diệt toàn bộ khu vực của Nhật Bản".

Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.
Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.

Ngày 6-8, quả bom nguyên tử đầu tiên rơi xuống Hiroshima. Elizabeth "Betty” khi đó đã cố gắng thuyết phục các đồng nghiệp rằng cô không hề biết về hoạt động cực kỳ tối mật này...

Trong thời gian làm nhiệm vụ ở Ấn Độ, bà Elizabeth McIntosh đã làm giả mệnh lệnh của Chính phủ Nhật Bản với mục đích thông báo cho quân đội nước này đầu hàng - một hành động từ lâu được xem là không thể chấp nhận và đáng xấu hổ. Để làm được điều đó, nữ gián điệp Elizabeth McIntosh đã cùng nữ gián điệp người Miến Điện thuộc OSS giết một người đưa thư của Nhật Bản khi người này đi qua rừng và đổi tài liệu giả mạo vào trong balô của người đó.

Khi quân đội Nhật Bản phát hiện thi thể của người đưa thư đó, họ đã tìm mệnh lệnh giả mạo do nữ gián điệp McIntosh tạo ra trên và cho rằng văn bản đó là thật. Chính vì vậy, nhiều binh sĩ Nhật Bản sau đó đã đầu hàng quân đội Mỹ.

Sau khi chiến tranh kết thúc, nữ gián điệp McIntosh trở về quê nhà và kết hôn. Sau đó, bà làm việc cho Đài phát thanh Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bà cảm thấy công việc đó khá buồn tẻ và đã thuyết phục CIA tiếp tục tuyển dụng bà và làm việc tại đây đến năm 1973.

Mặc dù nữ gián điệp này đã viết nhiều cuốn sách nói về khoảng thời gian làm việc cho OSS nhưng những câu chuyện trong những năm bà làm việc cho CIA vẫn chưa được tiết lộ. Elizabeth Mcintosh qua đời năm 2015 khi tròn 100 tuổi. 

Yên Bình (theo Le Figaro)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.