Black Mail - Cuộc chiến “tin giả” của OSS

Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhằm làm suy yếu tinh thần của quân đội Nhật Bản, một chiến dịch mang tên “Black Mail” đã được Văn phòng Vụ Chiến thuật (OSS), tiền thân của Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA), tổ chức thực hiện. Người được giao thực hiện nhiệm vụ này là nữ điệp viên trẻ tuổi Elizabeth McIntosh - một phóng viên đến từ Washington.

Nhân chứng của trận chiến Trân Châu Cảng

Tháng 6-1942, 6 tháng sau trận chiến Trân Châu Cảng, nước Mỹ bắt đầu tham gia cuộc chiến. Tổng thống Mỹ khi đó là Franklin Roosevelt cho rằng, cần phải phối hợp tất cả các nguồn lực tình báo quân sự. Ông giao nhiệm vụ này cho Tướng William J. Donovan, người có biệt danh "Wild Bill", mặc dù ông này là luật sư và nhà ngoại giao. Tướng William J. Donovan đã khởi đầu công việc từ con số 0 và không có thời gian tuyển dụng nhân lực một cách rộng rãi.

“Tại trụ sở của OSS, ông Donovan đã tập hợp được những người có lòng trung thành với mình”, Elizabeth McIntosh kể lại trong cuốn sách “Sisterhood of Spies”. “Đó là những người bạn thân, khách hàng, các thành viên của cùng một câu lạc bộ, giáo sư đại học, nhà ngôn ngữ học, nhà văn”, Elizabeth cho biết.

Hạt nhân của tổ chức tình báo này thuộc về những người trong tầng lớp cao trong xã hội. Họ được tuyển dụng thông qua các mối quan hệ. Đó cũng là cách nói về tổ chức OSS tinh hoa sau này. Đã có thời điểm OSS còn được hiểu là “Oh So Social”.

Elizabeth McIntosh, ngày còn nhỏ gọi là Peet, 28 tuổi và rất ưa mạo hiểm. Sinh ra ở Washington song lớn lên ở Hawai, Elizabeth McIntosh là con gái một cặp vợ chồng đều là nhà báo. Chính vì vậy, lớn lên Elizabeth nối nghiệp bố mẹ trở thành phóng viên.

Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.
Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.

Sáng 7-12-1941, Elizabeth McIntosh là một trong những phóng viên chứng kiến vụ không kích từ tuần dương hạm Thái Bình Dương của quân đội Nhật Bản vào Trân Châu Cảng. Bài viết của cô được đăng tải ngay ngày hôm sau mà không phải qua bất cứ sự kiểm duyệt nào, kể cả của quân đội.

Trong bài viết, cô mô tả các bong bóng khí trồi lên trên bề mặt của xác tàu của USS Arizona bị đánh chìm cùng với 2.000 thủy thủ trên tàu cùng với xác chết của hàng trăm con chim rải rác trên mặt đất, do bị tác động bởi vụ nổ.

Thế nhưng, phải đến năm 2012, Elizabeth mới được đọc bài viết đó trên tờ Washington Post. Bởi lẽ, ngay khi tờ báo đăng tải, Elizabeth McIntosh còn có mật danh khác là Elizabeth "Betty" đã chuyển sang tờ báo khác: Tờ Tin tức Scripps Howard News. Cô được đưa tới Washington, phụ trách thông tin từ Nhà Trắng.

Tại Washington mùa xuân năm 1943,  Elizabeth làm việc tại Washington dưới vỏ bọc mới được Đệ nhất phu nhân Mỹ Eleanor Roosevelt tạo ra. Tại đây, bà được giao nhiệm vụ làm việc bí mật cho Tướng William Donovan để thu thập tin tức, đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ kháng chiến. Tướng Donovan đã tuyển dụng nữ gián điệp Elizabeth McIntosh làm việc cho OSS và sử dụng nghệ thuật gián điệp để đánh lừa quân đội Nhật Bản và phát xít Đức.

Một ngày, Tướng Donovan đề nghị Elizabeth McIntosh học thêm tiếng Nhật nếu muốn trở thành một phóng viên phụ trách khu vực châu Á. "Cô đã cân nhắc làm việc cho chính phủ chưa? Cô có thể rất hữu ích. Tôi không thể nói cho cô biết công việc là gì, nhưng tôi có thể đảm bảo rằng cô sẽ được đi đây đi đó”, Tướng Donovan nói. Đó là tất cả lý do để nữ phóng viên trẻ Elizabeth quyết định theo học lớp tiếng Nhật của bà Keiko Watanabe ở Hawai. Có lúc, cô sống ngay trong nhà của cô giáo.

Elizabeth "Betty" đã được tuyển dụng như vậy vào Bộ phận Viễn Đông của "Hoạt động tinh thần" (MO), thực chất là Phòng thí nghiệm về chiến tranh tâm lý. Cô làm việc cùng với một nhóm người, trong đó có nhiếp ảnh gia, nhà thiết kế, một người vẽ bản đồ, nhà nghiên cứu về loài chim từng tốt nghiệp Đại học Harvard... Những người này phần nhiều lớn lên ở Trung Quốc với bố mẹ mình là những nhà truyền giáo Mỹ. Do vậy, họ có những hiểu biết rộng về khu vực rộng lớn CBI (Trung Quốc, Miến Điện, Ấn Độ).

"Công việc của họ là huy động năng lượng sáng tạo để làm suy kiệt tinh thần của binh sĩ Nhật Bản, cũng như gia đình họ ở quê nhà, bằng cách tiêm nhiễm vào họ ý nghĩ về chủ nghĩa bại trận và mong muốn chấm dứt chiến tranh. Mục đích là đánh lừa đối phương khiến họ đầu hàng”, Elizabeth "Betty" cho hay.

Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.
Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.

Sau khi được đào tạo kỹ năng tình báo cũng như võ thuật, sử dụng súng, ngày 17-7-1944, Elizabeth "Betty" lên tàu tới Ấn Độ. Trong suốt 14 tháng cuối của Chiến tranh thế giới lần thứ hai, cho đến khi người Nhật đầu hàng ngày 2-9-1945, Elizabeth "Betty" được cử đến New Delhi, đến Calcutta, cuối cùng đến Côn Minh (Trung Quốc), đứng sau hàng ngũ của địch.

Tác giả của “tin giả”

Trước khi thành lập OSS, quân đội Mỹ chủ yếu sử dụng thông điệp "thư trắng" (White Mail), chẳng hạn như phát tờ rơi của Lầu Năm Góc kêu gọi đối phương đầu hàng hoặc kêu gọi dân chúng nổi dậy. Với người Nhật, do phải tuân theo quy tắc danh dự cuồng tín - thay vì “seppuku” hơn là thất bại nên các nhân viên Mỹ coi nỗ lực “thư trắng” đó là vô ích.

“Có báo cáo cho biết, những người lính Nhật tham gia vào các điệu nhảy điên cuồng dưới mưa bom, hô vang tên của hoàng đế hay những lời lăng mạ bằng tiếng Anh. Họ đề nghị đầu hàng nhằm dụ dỗ người Mỹ rơi vào ổ phục kích. Vì thế không ai chắc rằng một người lính Nhật có thể đầu hàng.

“Giết hoặc bị giết” là bản chất của cuộc chiến này. Nhưng tuyên truyền của "thư đen" (Black Mail) mang lại hy vọng. Trong một chiến dịch, OSS thu được một túi bưu kiện, trong đó có chứa 500 bưu thiếp mà binh lính Nhật gửi về. Những bưu thiếp này viết bằng bút chì nên có thể bị giả mạo.

Elizabeth "Betty" và nhóm của cô sẽ chèn tin giả vào bức thư với nội dung binh sĩ đột nhiên phàn nàn về việc thiếu đạn dược, kêu gọi máy bay liên tục ném bom, hay cho thấy có dấu hiệu Nhật Bản sẽ tiến hành đợt pháo kích mới… nhằm gây ra sự lo lắng cho những người thân yêu của họ ở nhà.

Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.
Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.

Phương pháp này được thực hiện theo cả hai chiều. Giao liên sẽ nhắm mục tiêu cụ thể để ngăn chặn thư binh lính lại, sau đó gửi ra tiền tuyến những câu chuyện đau khổ ở nhà: Ví dụ như người vợ trách móc vì chỉ nhận được 4 bức thư của chồng trong 5 năm, hay cô vợ mang thai khi chồng ở ngoài mặt trận, con cái ốm đau… Mục đích để làm suy yếu tinh thần của binh lính.

“Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ xâm nhập vào Nhật Bản”, Đại tá Ray Peers, chỉ huy Phân đội 101 của OSS đóng tại miền bắc Ấn Độ cho biết.

Sau khi những bức thư được gửi đi, nữ điệp viên trẻ sẽ khai thác những điểm yếu của đối phương. Một trong những thông tin hài hước nhất mà cô đọc được từ những bức thư hay nhật ký bị thu giữ của binh lính Nhật Bản, đó là "nỗi sợ nước Nga", sợ hãi khi thấy những người đàn ông đến để trả thù cho cuộc thảm sát trong chiến tranh Nga-Nhật năm 1905.

Elizabeth "Betty" cũng phát hiện ra binh lính Nhật rất mê tín. Họ tin vào lời tiên đoán của một đạo sư Ấn Độ có tên là Pundit Inbramunyum Rao, và một nhà hiền triết Trung Quốc Wua Yan Chu-he, còn gọi là “ẩn sĩ của mây”. Đầu tháng 8-1945, nhà hiền triết tiên đoán một thảm họa sắp xảy ra: "Một cái gì đó chúng ta thậm chí không thể đặt tên để nó khủng khiếp, nó sẽ tiêu diệt toàn bộ khu vực của Nhật Bản".

Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.
Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.

Ngày 6-8, quả bom nguyên tử đầu tiên rơi xuống Hiroshima. Elizabeth "Betty” khi đó đã cố gắng thuyết phục các đồng nghiệp rằng cô không hề biết về hoạt động cực kỳ tối mật này...

Trong thời gian làm nhiệm vụ ở Ấn Độ, bà Elizabeth McIntosh đã làm giả mệnh lệnh của Chính phủ Nhật Bản với mục đích thông báo cho quân đội nước này đầu hàng - một hành động từ lâu được xem là không thể chấp nhận và đáng xấu hổ. Để làm được điều đó, nữ gián điệp Elizabeth McIntosh đã cùng nữ gián điệp người Miến Điện thuộc OSS giết một người đưa thư của Nhật Bản khi người này đi qua rừng và đổi tài liệu giả mạo vào trong balô của người đó.

Khi quân đội Nhật Bản phát hiện thi thể của người đưa thư đó, họ đã tìm mệnh lệnh giả mạo do nữ gián điệp McIntosh tạo ra trên và cho rằng văn bản đó là thật. Chính vì vậy, nhiều binh sĩ Nhật Bản sau đó đã đầu hàng quân đội Mỹ.

Sau khi chiến tranh kết thúc, nữ gián điệp McIntosh trở về quê nhà và kết hôn. Sau đó, bà làm việc cho Đài phát thanh Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bà cảm thấy công việc đó khá buồn tẻ và đã thuyết phục CIA tiếp tục tuyển dụng bà và làm việc tại đây đến năm 1973.

Mặc dù nữ gián điệp này đã viết nhiều cuốn sách nói về khoảng thời gian làm việc cho OSS nhưng những câu chuyện trong những năm bà làm việc cho CIA vẫn chưa được tiết lộ. Elizabeth Mcintosh qua đời năm 2015 khi tròn 100 tuổi. 

Yên Bình (theo Le Figaro)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.