Black Mail - Cuộc chiến “tin giả” của OSS

Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhằm làm suy yếu tinh thần của quân đội Nhật Bản, một chiến dịch mang tên “Black Mail” đã được Văn phòng Vụ Chiến thuật (OSS), tiền thân của Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA), tổ chức thực hiện. Người được giao thực hiện nhiệm vụ này là nữ điệp viên trẻ tuổi Elizabeth McIntosh - một phóng viên đến từ Washington.

Nhân chứng của trận chiến Trân Châu Cảng

Tháng 6-1942, 6 tháng sau trận chiến Trân Châu Cảng, nước Mỹ bắt đầu tham gia cuộc chiến. Tổng thống Mỹ khi đó là Franklin Roosevelt cho rằng, cần phải phối hợp tất cả các nguồn lực tình báo quân sự. Ông giao nhiệm vụ này cho Tướng William J. Donovan, người có biệt danh "Wild Bill", mặc dù ông này là luật sư và nhà ngoại giao. Tướng William J. Donovan đã khởi đầu công việc từ con số 0 và không có thời gian tuyển dụng nhân lực một cách rộng rãi.

“Tại trụ sở của OSS, ông Donovan đã tập hợp được những người có lòng trung thành với mình”, Elizabeth McIntosh kể lại trong cuốn sách “Sisterhood of Spies”. “Đó là những người bạn thân, khách hàng, các thành viên của cùng một câu lạc bộ, giáo sư đại học, nhà ngôn ngữ học, nhà văn”, Elizabeth cho biết.

Hạt nhân của tổ chức tình báo này thuộc về những người trong tầng lớp cao trong xã hội. Họ được tuyển dụng thông qua các mối quan hệ. Đó cũng là cách nói về tổ chức OSS tinh hoa sau này. Đã có thời điểm OSS còn được hiểu là “Oh So Social”.

Elizabeth McIntosh, ngày còn nhỏ gọi là Peet, 28 tuổi và rất ưa mạo hiểm. Sinh ra ở Washington song lớn lên ở Hawai, Elizabeth McIntosh là con gái một cặp vợ chồng đều là nhà báo. Chính vì vậy, lớn lên Elizabeth nối nghiệp bố mẹ trở thành phóng viên.

Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.
Bà Elizabeth Mcintosh sau khi về hưu. Ảnh: parth.com.

Sáng 7-12-1941, Elizabeth McIntosh là một trong những phóng viên chứng kiến vụ không kích từ tuần dương hạm Thái Bình Dương của quân đội Nhật Bản vào Trân Châu Cảng. Bài viết của cô được đăng tải ngay ngày hôm sau mà không phải qua bất cứ sự kiểm duyệt nào, kể cả của quân đội.

Trong bài viết, cô mô tả các bong bóng khí trồi lên trên bề mặt của xác tàu của USS Arizona bị đánh chìm cùng với 2.000 thủy thủ trên tàu cùng với xác chết của hàng trăm con chim rải rác trên mặt đất, do bị tác động bởi vụ nổ.

Thế nhưng, phải đến năm 2012, Elizabeth mới được đọc bài viết đó trên tờ Washington Post. Bởi lẽ, ngay khi tờ báo đăng tải, Elizabeth McIntosh còn có mật danh khác là Elizabeth "Betty" đã chuyển sang tờ báo khác: Tờ Tin tức Scripps Howard News. Cô được đưa tới Washington, phụ trách thông tin từ Nhà Trắng.

Tại Washington mùa xuân năm 1943,  Elizabeth làm việc tại Washington dưới vỏ bọc mới được Đệ nhất phu nhân Mỹ Eleanor Roosevelt tạo ra. Tại đây, bà được giao nhiệm vụ làm việc bí mật cho Tướng William Donovan để thu thập tin tức, đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ kháng chiến. Tướng Donovan đã tuyển dụng nữ gián điệp Elizabeth McIntosh làm việc cho OSS và sử dụng nghệ thuật gián điệp để đánh lừa quân đội Nhật Bản và phát xít Đức.

Một ngày, Tướng Donovan đề nghị Elizabeth McIntosh học thêm tiếng Nhật nếu muốn trở thành một phóng viên phụ trách khu vực châu Á. "Cô đã cân nhắc làm việc cho chính phủ chưa? Cô có thể rất hữu ích. Tôi không thể nói cho cô biết công việc là gì, nhưng tôi có thể đảm bảo rằng cô sẽ được đi đây đi đó”, Tướng Donovan nói. Đó là tất cả lý do để nữ phóng viên trẻ Elizabeth quyết định theo học lớp tiếng Nhật của bà Keiko Watanabe ở Hawai. Có lúc, cô sống ngay trong nhà của cô giáo.

Elizabeth "Betty" đã được tuyển dụng như vậy vào Bộ phận Viễn Đông của "Hoạt động tinh thần" (MO), thực chất là Phòng thí nghiệm về chiến tranh tâm lý. Cô làm việc cùng với một nhóm người, trong đó có nhiếp ảnh gia, nhà thiết kế, một người vẽ bản đồ, nhà nghiên cứu về loài chim từng tốt nghiệp Đại học Harvard... Những người này phần nhiều lớn lên ở Trung Quốc với bố mẹ mình là những nhà truyền giáo Mỹ. Do vậy, họ có những hiểu biết rộng về khu vực rộng lớn CBI (Trung Quốc, Miến Điện, Ấn Độ).

"Công việc của họ là huy động năng lượng sáng tạo để làm suy kiệt tinh thần của binh sĩ Nhật Bản, cũng như gia đình họ ở quê nhà, bằng cách tiêm nhiễm vào họ ý nghĩ về chủ nghĩa bại trận và mong muốn chấm dứt chiến tranh. Mục đích là đánh lừa đối phương khiến họ đầu hàng”, Elizabeth "Betty" cho hay.

Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.
Bìa cuốn sách “Sisterhood of Spies”.

Sau khi được đào tạo kỹ năng tình báo cũng như võ thuật, sử dụng súng, ngày 17-7-1944, Elizabeth "Betty" lên tàu tới Ấn Độ. Trong suốt 14 tháng cuối của Chiến tranh thế giới lần thứ hai, cho đến khi người Nhật đầu hàng ngày 2-9-1945, Elizabeth "Betty" được cử đến New Delhi, đến Calcutta, cuối cùng đến Côn Minh (Trung Quốc), đứng sau hàng ngũ của địch.

Tác giả của “tin giả”

Trước khi thành lập OSS, quân đội Mỹ chủ yếu sử dụng thông điệp "thư trắng" (White Mail), chẳng hạn như phát tờ rơi của Lầu Năm Góc kêu gọi đối phương đầu hàng hoặc kêu gọi dân chúng nổi dậy. Với người Nhật, do phải tuân theo quy tắc danh dự cuồng tín - thay vì “seppuku” hơn là thất bại nên các nhân viên Mỹ coi nỗ lực “thư trắng” đó là vô ích.

“Có báo cáo cho biết, những người lính Nhật tham gia vào các điệu nhảy điên cuồng dưới mưa bom, hô vang tên của hoàng đế hay những lời lăng mạ bằng tiếng Anh. Họ đề nghị đầu hàng nhằm dụ dỗ người Mỹ rơi vào ổ phục kích. Vì thế không ai chắc rằng một người lính Nhật có thể đầu hàng.

“Giết hoặc bị giết” là bản chất của cuộc chiến này. Nhưng tuyên truyền của "thư đen" (Black Mail) mang lại hy vọng. Trong một chiến dịch, OSS thu được một túi bưu kiện, trong đó có chứa 500 bưu thiếp mà binh lính Nhật gửi về. Những bưu thiếp này viết bằng bút chì nên có thể bị giả mạo.

Elizabeth "Betty" và nhóm của cô sẽ chèn tin giả vào bức thư với nội dung binh sĩ đột nhiên phàn nàn về việc thiếu đạn dược, kêu gọi máy bay liên tục ném bom, hay cho thấy có dấu hiệu Nhật Bản sẽ tiến hành đợt pháo kích mới… nhằm gây ra sự lo lắng cho những người thân yêu của họ ở nhà.

Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.
Tướng William J. Donovan, người sáng lập OSS, tiền thân của CIA ngày nay. Ảnh: wbfo.org.

Phương pháp này được thực hiện theo cả hai chiều. Giao liên sẽ nhắm mục tiêu cụ thể để ngăn chặn thư binh lính lại, sau đó gửi ra tiền tuyến những câu chuyện đau khổ ở nhà: Ví dụ như người vợ trách móc vì chỉ nhận được 4 bức thư của chồng trong 5 năm, hay cô vợ mang thai khi chồng ở ngoài mặt trận, con cái ốm đau… Mục đích để làm suy yếu tinh thần của binh lính.

“Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ xâm nhập vào Nhật Bản”, Đại tá Ray Peers, chỉ huy Phân đội 101 của OSS đóng tại miền bắc Ấn Độ cho biết.

Sau khi những bức thư được gửi đi, nữ điệp viên trẻ sẽ khai thác những điểm yếu của đối phương. Một trong những thông tin hài hước nhất mà cô đọc được từ những bức thư hay nhật ký bị thu giữ của binh lính Nhật Bản, đó là "nỗi sợ nước Nga", sợ hãi khi thấy những người đàn ông đến để trả thù cho cuộc thảm sát trong chiến tranh Nga-Nhật năm 1905.

Elizabeth "Betty" cũng phát hiện ra binh lính Nhật rất mê tín. Họ tin vào lời tiên đoán của một đạo sư Ấn Độ có tên là Pundit Inbramunyum Rao, và một nhà hiền triết Trung Quốc Wua Yan Chu-he, còn gọi là “ẩn sĩ của mây”. Đầu tháng 8-1945, nhà hiền triết tiên đoán một thảm họa sắp xảy ra: "Một cái gì đó chúng ta thậm chí không thể đặt tên để nó khủng khiếp, nó sẽ tiêu diệt toàn bộ khu vực của Nhật Bản".

Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.
Nữ điệp viên Elizabeth Mcintosh khi còn trẻ. Ảnh: theclio.com.

Ngày 6-8, quả bom nguyên tử đầu tiên rơi xuống Hiroshima. Elizabeth "Betty” khi đó đã cố gắng thuyết phục các đồng nghiệp rằng cô không hề biết về hoạt động cực kỳ tối mật này...

Trong thời gian làm nhiệm vụ ở Ấn Độ, bà Elizabeth McIntosh đã làm giả mệnh lệnh của Chính phủ Nhật Bản với mục đích thông báo cho quân đội nước này đầu hàng - một hành động từ lâu được xem là không thể chấp nhận và đáng xấu hổ. Để làm được điều đó, nữ gián điệp Elizabeth McIntosh đã cùng nữ gián điệp người Miến Điện thuộc OSS giết một người đưa thư của Nhật Bản khi người này đi qua rừng và đổi tài liệu giả mạo vào trong balô của người đó.

Khi quân đội Nhật Bản phát hiện thi thể của người đưa thư đó, họ đã tìm mệnh lệnh giả mạo do nữ gián điệp McIntosh tạo ra trên và cho rằng văn bản đó là thật. Chính vì vậy, nhiều binh sĩ Nhật Bản sau đó đã đầu hàng quân đội Mỹ.

Sau khi chiến tranh kết thúc, nữ gián điệp McIntosh trở về quê nhà và kết hôn. Sau đó, bà làm việc cho Đài phát thanh Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bà cảm thấy công việc đó khá buồn tẻ và đã thuyết phục CIA tiếp tục tuyển dụng bà và làm việc tại đây đến năm 1973.

Mặc dù nữ gián điệp này đã viết nhiều cuốn sách nói về khoảng thời gian làm việc cho OSS nhưng những câu chuyện trong những năm bà làm việc cho CIA vẫn chưa được tiết lộ. Elizabeth Mcintosh qua đời năm 2015 khi tròn 100 tuổi. 

Yên Bình (theo Le Figaro)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.