Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào?

Georg Nicolaus là đại úy quân đội kiêm chủ ngân hàng Đức đã từng có thời gian làm việc tại Colombia (Nam Mỹ), ông là ứng viên hoàn hảo để thành lập mạng lưới Mỹ Latinh nhằm do thám Mỹ trong thời Thế chiến II. Thời kỳ đó xứ Colombia là căn cứ quan trọng cho Đức Quốc xã (ĐQX): nguồn cung cấp bạch kim cho các ngành công nghiệp thời chiến.

Bạch kim được tuyên bố là vật liệu chiến lược trong thời Thế chiến II, thứ kim loại quý này có nhiều công dụng khác nhau. Ngày hôm nay nó được dùng trong các bộ chuyển đổi xúc tác và chế tác đồ trang sức, nhưng trong thời Thế chiến II, bạch kim dùng để chế tạo động cơ máy bay nhiệt độ cao vì điểm nóng chảy của bạch kim lên tới 1768.4oC) và vị trí chiến lược nằm kế cạnh kênh đào Panama, cũng là nơi ở của 5.000 kiều dân Đức.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Fort Lincoln (Mỹ) - nơi giam giữ hàng nghìn tù binh chiến tranh Đức, Nhật sau Thế chiến II. Ảnh nguồn: drloihjournal.

Mexico cũng có vị trí lý tưởng để do thám gã hàng xóm phương Bắc. Ít nhất 50 điệp viên ĐQX đã hoạt động ở biên giới Mỹ - Mexico hồi đầu thập niên 1940, bao gồm 3 tổ chức gián điệp nằm vùng ở Berlin, Hamburg và Cologne. Năm 1939, Georg Nicolaus được biệt phái tới Mexico để thu thập thông tin tình báo về các nỗ lực chiến tranh của Mỹ trong việc phân phối gián điệp trên khắp Nam Mỹ và Âu Châu. Trong vòng 1 năm, Nicolaus đã giám sát tổ chức gián điệp lớn nhất trong số 3 nhóm. Bằng cách sử dụng các bí danh “Max” và “Enrique López”, Nicolaus đã phát triển một mạng lưới rộng khắp bao gồm cả Arnold Karl Franz Joachim Ruge - một điệp viên đã tạo ra Microdot, hiểu nôm na là một dạng công cụ tí hon dùng để truyền tải một lượng lớn các thông tin tình báo. 

Chẳng hạn như Microdot số 357 đã thông tin cho ĐQX rằng Mỹ đã nắm được nguồn tình báo về các chiến cơ của Đức. Sau vụ Trân Châu Cảng, Max đã gửi 2 lá thư khác mang theo các Microdot tới Berlin nhằm báo cáo về hình thái cuộc tấn công sắp tới của Hải quân Hoa Kỳ ở Nam Thái Bình Dương và Bắc Nhật Bản, cùng với tên những thiết giáp hạm đi qua kênh đào Panama và trực chỉ Thái Bình Dương.

Búp bê Microdot

Quá trình sử dụng Microdot có tính kỹ thuật cao. Các điệp viên sẽ chụp ảnh tình báo và sử dụng các ống kính đặc biệt nhằm sao chép hình ảnh, giảm kích thước và in thông tin lên phim độ nhạy cao. Liền đó các bức ảnh có thể giảm kích cỡ bằng dấu chấm ở cuối câu. Một số Microdot (chấm siêu nhỏ) nằm giấu ở nơi dễ thấy, chúng được thêm vào thư từ gửi đến những “hộp thư chết”: một dạng địa chỉ đóng vai trò là vùng đệm giữa các điệp viên và trụ sở tình báo Đức. Các điệp viên cũng mang Microdot sang Châu Âu ngay trên quần áo của họ hoặc giấu chúng trong các con búp bê dùng làm quà tặng trẻ con. (Những điệp viên hiện đại dùng Microdot để tiến thêm một bước nữa trong việc phát triển ra kỹ thuật dựa trên ADN để gửi các thông điệp được mã hóa).

Vào đầu thập niên 1940, Nicolaus đã tuyển dụng một người bạn Đức tên là Max Vogel làm trung gian chuyển thư từ ở Colombia. Nicolaus đã mang những bức thư có chứa Microdot tới Colombia và tại đó Max Vogel chuyển tiếp chúng đến các hộp đựng đồ ở Peru, Chile, Argentina hoặc Brazil. Tại những nơi đó, thư từ sẽ được gửi trực tiếp đến Đức thông qua ngả Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha. Max Vogel cũng thu thập thông tin về ngành dầu khí của Venezuela cho ĐQX, đồng thời gửi cho Nicolaus thông tin chi tiết về cách tốt nhất để chuyển tiền sang Colombia. Mặc dù buổi ban đầu người Đức phái Nicolaus hành động nhằm thu thập hoạt động gián điệp kinh tế, nhưng chủ ngân hàng này đã tập trung rất nhiều thông tin tình báo về hải quân và hàng hải khi chiến tranh tiến triển.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Loại búp bê trẻ con được điệp viên Georg Nicolaus sử dụng để chuyển tải thông tin tình báo dưới dạng Microdot. Ảnh nguồn: FBI.

Georg Nicolaus đã tiếp cận một đài phát thanh bí mật tại Mexico City, và được dạy cách dùng những tín hiệu điện báo cùng các công thức hóa học mới nhất để tạo nên thuốc nổ. Nicolaus trực tiếp kiểm soát 2 điệp viên ở Mỹ và có thêm những đường dây liên lạc khác nhằm cung cấp thông tin mật về các oanh tạc cơ và chiến cơ của Mỹ, cũng như mức độ sản xuất dầu, nhôm và thép trên đất Mỹ, theo những gì đã được tiết lộ trong cuốn sách “Chiến tranh Tango” về thời Thế chiến II của tác giả Mary Jo McConahay.

Số phận bậc thầy gián điệp

Josephus Daniels (đại sứ Mỹ tại Mexico) đã trao cho chính quyền Mexico nhiều bằng chứng về các hoạt động gián điệp của các điệp viên Abwehr (cơ quan tình báo quân sự của Đức Quốc xã hoạt động trong giai đoạn 1920 - 1945) bao gồm quý ông cao dỏng, tóc vàng Georg Nicolaus. nhưng khi đó Tổng thống Avila Camacho đang rất cần cân bằng đồng minh kinh tế của Mexico là Đức nhằm chống lại đồng minh địa lý của họ là Mỹ. Do vậy đã không có bất kỳ hành động khó chịu nào xảy ra mãi cho đến đầu năm 1942 sau khi xảy ra vụ tấn công Trân Châu Cảng. Nicolaus bị tóm và bị giải về phương Bắc, nơi người Mỹ không vội vàng đưa ông cho Berlin. Nicolaus đến Mỹ với những tang vật bị buộc tội gồm cả các Microdot.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Biên giới Mỹ - Mexico năm 1926.

Trong khi phía Mỹ cố ép Nicolaus để lấy thông tin thì người đồng đội Ruge bị đưa tới một trại tập trung  ở Mexico. Nicolaus tìm cách lo lót để thoát thân và chiếm lấy cơ hội trở thành người đứng đầu tổ chức gián điệp báo cáo cho Berlin. Rất nhiều lá thư và búp bê ẩn giấu các Microdot đã được lưu hành trong suốt thời chiến. Năm 1946, Ruge qua đời ở Mexico (theo một tài khoản thì cho rằng ông này đã tự vẫn) vào cái ngày sau khi Ruge dọa sẽ giết bất kỳ sĩ quan cảnh sát nào nếu họ cố gắng bắt giữ ông ta. Tuy vậy vòng gián điệp vẫn còn nguyên vẹn. Dựa trên thông tin của FBI, Mexico thông tin cho đại sứ Mỹ rằng họ đã bắt giữ 21 nghi phạm và có ý định “hồi hương” về Đức - nói cách khác là đuổi thẳng. Khi việc này xảy ra chỉ có 13 người bị trục xuất, số còn lại đã đào tẩu hoặc “hối lộ” để thoát khỏi nơi giam giữ. 

Về phần Georg Nicolaus, viên sĩ quan tình báo này đã được trao tặng Huy chương Chữ thập sắt hạng nhất vì đã phục vụ cho Đức trong suốt Thế chiến II, ông này vẫn ở Mỹ trong ít nhất 4 năm sau khi bị bắt vào năm 1942. Theo sử gia người Mexico, Alicia Gojman, thì Georg Nicolaus đã bị giam giữ tại Fort Lincoln cùng với hàng ngàn tù chiến tranh người Đức và Nhật. Năm 1895, Fort Lincoln được thành lập như một đồn quân sự để thay thế cho Fort Yates, sau khi Fort Abraham Lincoln bị đóng cửa ở mạn Tây của sông Missouri vào năm 1891. Năm 1941, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã biến Fort Lincoln thành trại giam các thủy thủ nước ngoài, những người bị bắt khỏi tàu của họ và bị giam giữ vì tội tham chiến trong Thế chiến II  - mặc dù Hoa Kỳ vẫn giữ thái độ trung lập.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Nữ công nhân tham gia sản xuất máy bay B-17 tại Công ty hàng không Douglas ở Long Beach, California, tháng 10/1942.

Viên chức Gestapo từ chối chia sẻ  khi chiến sự đang nổ ra, song FBI nói rằng Nicolaus đã cung cấp thông tin chi tiết về các hoạt động gián điệp của Đức sau khi Thế chiến II chấm dứt. Người ta biết rất ít thông tin về chuyện gì đã xảy ra với Georg Nicolaus, người trạc tuổi 50 vào năm 1945, còn cả FBI lẫn BND (Cơ quan tình báo Đức) hầu như cũng im lặng. Nhiều đồng nghiệp thời ĐQX của Nicolaus đã đào tẩu sang Nam Mỹ và sử dụng cái gọi là “Đường chuột” - thuật ngữ ám chỉ đến một số hệ thống các tuyến đường đào tẩu của các phần tử ĐQX và phát xít chạy trốn khỏi Đức và Châu Âu từ năm 1945 trở đi ngay sau Thế chiến II.

Những tuyến đường này chủ yếu đi sang các nơi trú ẩn của Châu Mỹ mà cụ thể là ở Argentina, mặc dù cũng có thể ở Paraguay, Colombia, Brazil, Uruguay, Mexico, Chile, Peru, Guatemala, Ecuador và Bolivia cũng như sang Mỹ, Canada, Australia, Tây Ban Nha và Thụy Sỹ. Thậm chí CIA còn mở một cuộc điều tra xa hơn khi cho rằng Adolf Hitler vẫn còn sống và dùng Colombia làm căn cứ của mình khoảng vài tháng trong năm 1954 trước khi chuyển sang Argentina. Tuy nhiên, giả thuyết này phần lớn đã bị bác bỏ bởi giới sử gia và các bản ghi nhớ được giải mật bởi CIA đã bị xóa khỏi trang web của cơ quan này.

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.