Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào?

Georg Nicolaus là đại úy quân đội kiêm chủ ngân hàng Đức đã từng có thời gian làm việc tại Colombia (Nam Mỹ), ông là ứng viên hoàn hảo để thành lập mạng lưới Mỹ Latinh nhằm do thám Mỹ trong thời Thế chiến II. Thời kỳ đó xứ Colombia là căn cứ quan trọng cho Đức Quốc xã (ĐQX): nguồn cung cấp bạch kim cho các ngành công nghiệp thời chiến.

Bạch kim được tuyên bố là vật liệu chiến lược trong thời Thế chiến II, thứ kim loại quý này có nhiều công dụng khác nhau. Ngày hôm nay nó được dùng trong các bộ chuyển đổi xúc tác và chế tác đồ trang sức, nhưng trong thời Thế chiến II, bạch kim dùng để chế tạo động cơ máy bay nhiệt độ cao vì điểm nóng chảy của bạch kim lên tới 1768.4oC) và vị trí chiến lược nằm kế cạnh kênh đào Panama, cũng là nơi ở của 5.000 kiều dân Đức.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Fort Lincoln (Mỹ) - nơi giam giữ hàng nghìn tù binh chiến tranh Đức, Nhật sau Thế chiến II. Ảnh nguồn: drloihjournal.

Mexico cũng có vị trí lý tưởng để do thám gã hàng xóm phương Bắc. Ít nhất 50 điệp viên ĐQX đã hoạt động ở biên giới Mỹ - Mexico hồi đầu thập niên 1940, bao gồm 3 tổ chức gián điệp nằm vùng ở Berlin, Hamburg và Cologne. Năm 1939, Georg Nicolaus được biệt phái tới Mexico để thu thập thông tin tình báo về các nỗ lực chiến tranh của Mỹ trong việc phân phối gián điệp trên khắp Nam Mỹ và Âu Châu. Trong vòng 1 năm, Nicolaus đã giám sát tổ chức gián điệp lớn nhất trong số 3 nhóm. Bằng cách sử dụng các bí danh “Max” và “Enrique López”, Nicolaus đã phát triển một mạng lưới rộng khắp bao gồm cả Arnold Karl Franz Joachim Ruge - một điệp viên đã tạo ra Microdot, hiểu nôm na là một dạng công cụ tí hon dùng để truyền tải một lượng lớn các thông tin tình báo. 

Chẳng hạn như Microdot số 357 đã thông tin cho ĐQX rằng Mỹ đã nắm được nguồn tình báo về các chiến cơ của Đức. Sau vụ Trân Châu Cảng, Max đã gửi 2 lá thư khác mang theo các Microdot tới Berlin nhằm báo cáo về hình thái cuộc tấn công sắp tới của Hải quân Hoa Kỳ ở Nam Thái Bình Dương và Bắc Nhật Bản, cùng với tên những thiết giáp hạm đi qua kênh đào Panama và trực chỉ Thái Bình Dương.

Búp bê Microdot

Quá trình sử dụng Microdot có tính kỹ thuật cao. Các điệp viên sẽ chụp ảnh tình báo và sử dụng các ống kính đặc biệt nhằm sao chép hình ảnh, giảm kích thước và in thông tin lên phim độ nhạy cao. Liền đó các bức ảnh có thể giảm kích cỡ bằng dấu chấm ở cuối câu. Một số Microdot (chấm siêu nhỏ) nằm giấu ở nơi dễ thấy, chúng được thêm vào thư từ gửi đến những “hộp thư chết”: một dạng địa chỉ đóng vai trò là vùng đệm giữa các điệp viên và trụ sở tình báo Đức. Các điệp viên cũng mang Microdot sang Châu Âu ngay trên quần áo của họ hoặc giấu chúng trong các con búp bê dùng làm quà tặng trẻ con. (Những điệp viên hiện đại dùng Microdot để tiến thêm một bước nữa trong việc phát triển ra kỹ thuật dựa trên ADN để gửi các thông điệp được mã hóa).

Vào đầu thập niên 1940, Nicolaus đã tuyển dụng một người bạn Đức tên là Max Vogel làm trung gian chuyển thư từ ở Colombia. Nicolaus đã mang những bức thư có chứa Microdot tới Colombia và tại đó Max Vogel chuyển tiếp chúng đến các hộp đựng đồ ở Peru, Chile, Argentina hoặc Brazil. Tại những nơi đó, thư từ sẽ được gửi trực tiếp đến Đức thông qua ngả Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha. Max Vogel cũng thu thập thông tin về ngành dầu khí của Venezuela cho ĐQX, đồng thời gửi cho Nicolaus thông tin chi tiết về cách tốt nhất để chuyển tiền sang Colombia. Mặc dù buổi ban đầu người Đức phái Nicolaus hành động nhằm thu thập hoạt động gián điệp kinh tế, nhưng chủ ngân hàng này đã tập trung rất nhiều thông tin tình báo về hải quân và hàng hải khi chiến tranh tiến triển.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Loại búp bê trẻ con được điệp viên Georg Nicolaus sử dụng để chuyển tải thông tin tình báo dưới dạng Microdot. Ảnh nguồn: FBI.

Georg Nicolaus đã tiếp cận một đài phát thanh bí mật tại Mexico City, và được dạy cách dùng những tín hiệu điện báo cùng các công thức hóa học mới nhất để tạo nên thuốc nổ. Nicolaus trực tiếp kiểm soát 2 điệp viên ở Mỹ và có thêm những đường dây liên lạc khác nhằm cung cấp thông tin mật về các oanh tạc cơ và chiến cơ của Mỹ, cũng như mức độ sản xuất dầu, nhôm và thép trên đất Mỹ, theo những gì đã được tiết lộ trong cuốn sách “Chiến tranh Tango” về thời Thế chiến II của tác giả Mary Jo McConahay.

Số phận bậc thầy gián điệp

Josephus Daniels (đại sứ Mỹ tại Mexico) đã trao cho chính quyền Mexico nhiều bằng chứng về các hoạt động gián điệp của các điệp viên Abwehr (cơ quan tình báo quân sự của Đức Quốc xã hoạt động trong giai đoạn 1920 - 1945) bao gồm quý ông cao dỏng, tóc vàng Georg Nicolaus. nhưng khi đó Tổng thống Avila Camacho đang rất cần cân bằng đồng minh kinh tế của Mexico là Đức nhằm chống lại đồng minh địa lý của họ là Mỹ. Do vậy đã không có bất kỳ hành động khó chịu nào xảy ra mãi cho đến đầu năm 1942 sau khi xảy ra vụ tấn công Trân Châu Cảng. Nicolaus bị tóm và bị giải về phương Bắc, nơi người Mỹ không vội vàng đưa ông cho Berlin. Nicolaus đến Mỹ với những tang vật bị buộc tội gồm cả các Microdot.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Biên giới Mỹ - Mexico năm 1926.

Trong khi phía Mỹ cố ép Nicolaus để lấy thông tin thì người đồng đội Ruge bị đưa tới một trại tập trung  ở Mexico. Nicolaus tìm cách lo lót để thoát thân và chiếm lấy cơ hội trở thành người đứng đầu tổ chức gián điệp báo cáo cho Berlin. Rất nhiều lá thư và búp bê ẩn giấu các Microdot đã được lưu hành trong suốt thời chiến. Năm 1946, Ruge qua đời ở Mexico (theo một tài khoản thì cho rằng ông này đã tự vẫn) vào cái ngày sau khi Ruge dọa sẽ giết bất kỳ sĩ quan cảnh sát nào nếu họ cố gắng bắt giữ ông ta. Tuy vậy vòng gián điệp vẫn còn nguyên vẹn. Dựa trên thông tin của FBI, Mexico thông tin cho đại sứ Mỹ rằng họ đã bắt giữ 21 nghi phạm và có ý định “hồi hương” về Đức - nói cách khác là đuổi thẳng. Khi việc này xảy ra chỉ có 13 người bị trục xuất, số còn lại đã đào tẩu hoặc “hối lộ” để thoát khỏi nơi giam giữ. 

Về phần Georg Nicolaus, viên sĩ quan tình báo này đã được trao tặng Huy chương Chữ thập sắt hạng nhất vì đã phục vụ cho Đức trong suốt Thế chiến II, ông này vẫn ở Mỹ trong ít nhất 4 năm sau khi bị bắt vào năm 1942. Theo sử gia người Mexico, Alicia Gojman, thì Georg Nicolaus đã bị giam giữ tại Fort Lincoln cùng với hàng ngàn tù chiến tranh người Đức và Nhật. Năm 1895, Fort Lincoln được thành lập như một đồn quân sự để thay thế cho Fort Yates, sau khi Fort Abraham Lincoln bị đóng cửa ở mạn Tây của sông Missouri vào năm 1891. Năm 1941, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã biến Fort Lincoln thành trại giam các thủy thủ nước ngoài, những người bị bắt khỏi tàu của họ và bị giam giữ vì tội tham chiến trong Thế chiến II  - mặc dù Hoa Kỳ vẫn giữ thái độ trung lập.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Nữ công nhân tham gia sản xuất máy bay B-17 tại Công ty hàng không Douglas ở Long Beach, California, tháng 10/1942.

Viên chức Gestapo từ chối chia sẻ  khi chiến sự đang nổ ra, song FBI nói rằng Nicolaus đã cung cấp thông tin chi tiết về các hoạt động gián điệp của Đức sau khi Thế chiến II chấm dứt. Người ta biết rất ít thông tin về chuyện gì đã xảy ra với Georg Nicolaus, người trạc tuổi 50 vào năm 1945, còn cả FBI lẫn BND (Cơ quan tình báo Đức) hầu như cũng im lặng. Nhiều đồng nghiệp thời ĐQX của Nicolaus đã đào tẩu sang Nam Mỹ và sử dụng cái gọi là “Đường chuột” - thuật ngữ ám chỉ đến một số hệ thống các tuyến đường đào tẩu của các phần tử ĐQX và phát xít chạy trốn khỏi Đức và Châu Âu từ năm 1945 trở đi ngay sau Thế chiến II.

Những tuyến đường này chủ yếu đi sang các nơi trú ẩn của Châu Mỹ mà cụ thể là ở Argentina, mặc dù cũng có thể ở Paraguay, Colombia, Brazil, Uruguay, Mexico, Chile, Peru, Guatemala, Ecuador và Bolivia cũng như sang Mỹ, Canada, Australia, Tây Ban Nha và Thụy Sỹ. Thậm chí CIA còn mở một cuộc điều tra xa hơn khi cho rằng Adolf Hitler vẫn còn sống và dùng Colombia làm căn cứ của mình khoảng vài tháng trong năm 1954 trước khi chuyển sang Argentina. Tuy nhiên, giả thuyết này phần lớn đã bị bác bỏ bởi giới sử gia và các bản ghi nhớ được giải mật bởi CIA đã bị xóa khỏi trang web của cơ quan này.

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.