Bí ẩn xung quanh cái chết của điệp viên Nga Alexander Litvinenko

Tương tự vụ điệp viên 2 mang Sergei Skripal bị đầu độc xảy ra dạo đầu tháng 3 vừa qua, sự căng thẳng trong quan hệ Nga - Anh cũng từng rộ lên một thời liên quan đến cựu điệp viên Alexander Litvinenko (1962-2006), kẻ đã đào thoát sang Anh rồi thiệt mạng tại London do nhiễm chất phóng xạ polonium-210. Vậy thực hư câu chuyện ra sao?

Câu hỏi lớn nhất: Điều gì đã dẫn đến cái cái chết của viên sĩ quan Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) A. Litvinenko? Mọi thông tin của giới điều tra Anh đều quả quyết, rằng A. Litvinenko đã bị đầu độc bởi chất phóng xạ cực mạnh có xuất xứ từ nhà máy điện nguyên tử Krasoyarsk ở Nga. Vậy ai có thể mang thứ chất nguy hiểm ấy qua biên giới Anh một cách dễ dàng, nếu không phải là những kẻ chuyên nghiệp trong đường dây buôn lậu chất phóng xạ quy mô quốc tế?

Lugovoy (trái) và Dmitry Kovtun có thật là “cặp hung thủ” sát hại Litvinenko?

Lugovoy (trái) và Dmitry Kovtun có thật là “cặp hung thủ” sát hại Litvinenko?

Vả lại, nồng độ chất polonium-210 chứa trong cơ thể nạn nhân cực cao là 50 nanogram.(ng), theo như kết luận khám nghiệm tử thi có thể sát hại tới 200 người, cùng trị giá chính thức là 26,5 triệu bảng Anh tương đương 35 triệu USD. Thông thường các cơ quan tình báo “loại bỏ” kẻ phản bội với mức giá rẻ hơn nhiều, cũng như với phương thức khó phát hiện hơn. Ngay cả các chuyên gia lật đổ sừng sỏ trong Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cũng… “lắc đầu lè lưỡi”, không tin vào cái giá cao chót vót ấy.

Phải chăng A. Litvinenko có chân trong một tổ chức đa quốc gia phi pháp liên quan đến chất phóng xạ? A. Litvinenko từng ăn trưa trước khi nhập viện tại một nhà hàng ở London với Giáo sư người Italia Mario Scaramella - một nhân vật không xa lạ gì trong những chiến dịch bí mật của các cơ quan đặc vụ phương Tây. Chính Giáo sư M. Scaramella đã “buột miệng” với phóng viên tờ Sunday Express ấn hành tại London, là trong bữa ăn đó A. Litvinenko thừa nhận có tham gia buôn lậu chất phóng xạ.

Còn nhân vật mà Nga không cho dẫn độ sang Anh khiến quan hệ hai nước căng thẳng là Andrei Lugovoy, cựu Trưởng phòng An ninh của Đài truyền hình Nga ORT, một người thân cận với nhà tài phiệt Nga lưu vong Boris Berezovsky (1946-2013). Thực ra cho đến giờ chưa thể kết luận vai trò của A. Lugovoy trong “vụ Litvinenko”. Người ta được biết rằng Lugovoy có gặp Litvinenko trong quán bar của khách sạn Millenium hôm 1-11-2006, vào thời điểm A. Lugovoy vừa sang London được đúng một tuần. Trên máy bay và phòng khách sạn nơi A. Lugovoy từng hiện diện, đều có dấu vết của chất polonium-210.

Chất phóng xạ cực độc polonium-210 điều chế trong phòng thí nghiệm.
Chất phóng xạ cực độc polonium-210 điều chế trong phòng thí nghiệm.

Tham gia cuộc gặp nói trên còn có 2 doanh nhân Nga khác, nhưng chẳng hiểu sao 2 người này không bị cảnh sát Anh đưa vào diện nghi vấn. Thoạt đầu người ta cho rằng cựu điệp viên A. Litvinenko bị đầu độc trong bữa ăn trưa, nên buộc phải nhập viện ngay tối đó (1-11-2006) vì những cơn đau hành hạ. Nhưng hồ sơ tài liệu y tế lại khẳng định, là những triệu chứng đầu tiên chỉ xuất hiện sau khi nạn nhân đã nhiễm xạ được 3 tuần. Nghĩa là A. Litvinenko bị đầu độc chí ít cả 20 ngày trước đó.

Cũng như chẳng ai giải thích nổi sao độc tố polonium -210 lại xuất hiện ở khách sạn Sheraton Park Lane, nơi mà cả A. Litvinenko lẫn M. Scaramella và A. Lugovoy chưa hề đặt chân tới; và rồi cả 3 người này đều “dính” chất polonium không ít thì nhiều.  Rõ ràng là đang hiện diện những đường dây buôn lậu chất phóng xạ khác nhau, mà cảnh sát Anh chưa thể khám phá ra.

Điều cuối cùng đáng nói nữa là từng lan truyền lời đồn đại, rằng A. Litvinenko đã tham gia vào việc chế tạo “bom bẩn” cho tổ chức khủng bố Al-Qaeda. Vẫn theo nguồn tin của tờ Sunday Express, Giáo sư M. Scaramella từng cảnh báo với giới hữu trách Anh, rằng A. Litvinenko đã “tạo điều kiện” giúp mang lậu một kiện hàng phóng xạ từ Nga tới Zurich (Thụy Sĩ).

Còn cảnh sát Anh chính thức cho biết, là viên sĩ quan FSB A. Litvinenko đã chuyển tín ngưỡng sang đạo Hồi ít lâu trước khi chết. Thậm chí A. Litvinenko còn đọc kinh Koran lúc sắp hấp hối trong đêm 23-11-2006, đồng thời yêu cầu cô vợ Marina tiến hành tang lễ chôn cất mình theo nghi thức Hồi giáo. Liệu có phải chăng là ông ta đã có cảm tình với trào lưu “Thánh chiến” do tên trùm khủng bố quốc tế Osama Bin Laden khởi xướng và tham gia các hoạt động buôn bán chất phóng xạ cho các tổ chức khủng bố này?

Quang Long (theo Morning Star)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.