Ngựa khó quên đường cũ
Với bộ váy sang trọng, túi xách hàng hiệu, mái tóc bạch kim kiểu cách, Doris Payne trà trộn hoàn hảo vào đám khách hàng giàu có của những cửa hàng trang sức hàng đầu thế giới. Từ London đến Paris, từ Milan đến Tokyo và trên toàn nước Mỹ, mỗi khi Payne đặt chân tới các cửa hàng Cartier, Tiffany là ngay lập tức, các nhân viên xúm quanh để giúp bà ta chọn nữ trang.
Tháng 10/2014, cụ bà 84 tuổi sành điệu khiến nhân viên cửa hàng trang sức El Paseo ở Palm Desert, California bận rộn giúp khách thử nhẫn, vòng cổ. Bà khách cho biết đang muốn mua cho mình một món trang sức nhân dịp vừa nhận 25.000USD tiền bảo hiểm.
 |
| Siêu trộm Payne bị bắt, tháng 10/2015 |
Thế rồi, đột nhiên bà khách sộp kêu đau hông. Mấy nhân viên vội tìm cho bà một cái ghế và chạy lăng xăng xung quanh. Bà Payne hứa sẽ quay trở lại để mua nữ trang. Mãi đến sáng hôm sau, viên quản lý Raju Mehta mới phát hiện ra một chiếc nhẫn trị giá 22.500USD đã biến mất. Chính là chiếc nhẫn mà quý bà lịch sự đã đeo thử trước khi kêu đau hông. Bà ta bán chiếc nhẫn cho cửa hàng cầm đồ gần đó với giá 800USD. Trong quá trình bán, bà ta phải in dấu vân tay và chính điều này đã làm lộ danh tính của bà ta.
Năm 2005, khi Payne 75 tuổi, bà ta đã tuyên bố “giải nghệ”. Tuy nhiên, vẫn chứng nào tật ấy, sau vài lần bị bắt, bà ta lại thề độc rằng đã bỏ cuộc đời trộm cắp sau lưng. Nhưng dường như ngựa khó quên đường cũ, vào tháng 10 vừa qua khi ghé thăm cửa hàng bách hóa ở đại lộ Saks Fifth ở khu Buckhead, Atlanta, cụ Payne lại tái xuất giang hồ.
Một nhân viên an ninh của cửa hàng Chrisstian Dior theo dõi hình ảnh giám sát đã nhìn thấy bà Payne cuỗm một đôi hoa tai. Bà ta bị bắt ngay trong khu mua sắm và cảnh sát đã thu đôi hoa tai từ túi của bà ta. Payne hiện bị giam tại nhà tù hạt Fulton vì cáo buộc ăn trộm.
Hồi còn trẻ, Payne xinh xắn, nhỏ nhắn, vẻ ngoài trong sáng khiến khó ai có thể ngờ cô ta là một trong những tên trộm trang sức quốc tế siêu đẳng nhất thế giới. Cuộc đời của nữ siêu trộm này trải dài suốt 60 năm. Payne đã đi khắp thế giới, cuỗm số nữ trang trị giá hàng triệu USD chỉ bằng cách đơn giản là làm cho nhân viên bán hàng "quên" là cô ta đang đeo nữ trang đó.
 |
| Payne trong nhà tù, năm 2005. |
Trong 60 năm hành nghề, Payne có tới 20 cái tên, 9 ngày sinh, 5 số an sinh xã hội cùng một danh sách dài các lệnh truy nã của Interpol và một hồ sơ phạm tội dài 20 trang. Nữ trộm người Mỹ gốc Phi này đã vào tù ra tội nhiều lần và từng trốn tù vào những năm 1980 bằng cách lừa cai ngục trong một lần đến bệnh viện. Siêu trộm từng trơ tráo khai trong mục nghề nghiệp trong giấy tờ trình cho tòa là "trộm trang sức".
Chuyện hành nghề và cuộc đời của siêu trộm Payne thậm chí còn được dựng thành bộ phim tài liệu "The Life and Crimes of Doris Payne" (Đời và tội của Doris Payne). Trong phim tài liệu, Payne khoe: "Chưa bao giờ có một ngày nào tôi ra ngoài để ăn cắp mà lại không lấy được thứ mình muốn. Tôi không hối hận chút nào về việc ăn cắp trang sức. Tôi chỉ tiếc vì bị bắt". Bộ phim khắc họa Payne là một "người nổi loạn chống lại định kiến xã hội và thực hiện một phiên bản giấc mơ Mỹ của riêng mình". Điều đáng nói là siêu trộm lại có rất nhiều người hâm mộ sau khi bộ phim được công chiếu, đến mức hiện đã có kế hoạch sản xuất một bộ phim tiểu sử về Payne trong đó nữ diễn viên Halle Berry sẽ thủ vai siêu trộm.
Sinh năm 1930, Doris Marie Payne là con út trong 1 gia đình 6 con. Bố là thợ mỏ than, mẹ là thợ may ở thành phố nghèo đói Slab Fork, Tây Virginia. Mặc dù gia đình Payne dọn đến Cleveland ở Ohio nhưng cô ta vẫn bị xã hội đối xử bất công, chèn ép như rất nhiều phụ nữ da màu trong thời gian đó ở Mỹ. Payne luôn muốn trở thành một vũ công ba lê nhưng người ta bảo không thể vì không có vũ công nào người da màu. Payne nhận thấy mình phải tìm cách khác để thoát ra khỏi thành phố nhỏ bé đó và thăm thú thế giới. Cuối cùng, Payne chọn nghề ăn cắp trang sức.
Ngón nghề tinh vi
Ý định chọn nghề trộm cắp trang sức nảy sinh trong đầu Payne trong một lần đi xem đồng hồ với bạn sau khi được mẹ hứa tặng đồng hồ đeo tay nếu đạt điểm A. Lúc Payne và bạn đang xem hàng thì người bán hàng vội xua hai cô gái da màu ra ngoài để quay sang tiếp một khách hàng da trắng vừa bước vào. Payne đã đi ra phía cửa mà người bán hàng không hay biết là chiếc đồng hồ vàng nhỏ vẫn đeo trên cổ tay cô. Mặc dù lần đó Payne đã trả lại chiếc đồng hồ nhưng cô nhận thấy mình có thể bỏ đi với chiến lợi phẩm một cách rất dễ dàng.
 |
| Siêu trộm Payne khi bị bắt, năm 1965. |
Payne tự nhận thấy mình có tài đánh lạc hướng người khác và cô ta đã rèn giũa kỹ năng này nhuần nhuyễn trong vài năm trước khi bắt đầu hành nghề lúc mới 20 tuổi. Mục đích là để giúp mẹ thoát khỏi người chồng lạm dụng.
Từ đó, Payne dần dần trộm nữ trang trong những cửa hàng bình dân rồi đến các cửa hàng nữ trang đắt tiền. Mục tiêu của Payne khi thì ở Anh, Pháp, Italia, khi thì ở Monaco, thậm chí sang cả Nhật Bản. Năm 23 tuổi, Payne đã đàng hoàng bước ra khỏi một cửa hàng trang sức ở Pittsburgh với một viên kim cương trị giá 22.000USD.
Payne dần tạo cho mình một chiến lược để qua mặt nhân viên, bảo vệ cửa hàng: ăn mặc đẹp, xách túi hàng hiệu và lúc nào cũng có một câu chuyện chi tiết đáng tin để đánh lừa đám nhân viên cả tin. Khi gặp một phụ nữ giàu có muốn tiêu tiền, nhân viên các cửa hàng trang sức thường lơ là quy định của cửa hàng và mang ra nhiều món trang sức giá trị cao cùng một lúc. Payne sẽ liên tục đeo rồi tháo các món đồ đắt tiền rất nhanh, cho đến khi nhân viên hoa mắt không biết vị khách đã thử cái nào, chưa thử cái nào. Rồi Payne chỉ việc rời cửa hàng mà trên tay vẫn còn đeo một chiếc nhẫn, một cái vòng.
Trong một lần bị thẩm vấn, Payne cho biết bà thích trộm kim cương vì đó là thứ dễ lấy nhất. Đối với Payne, trộm cắp là vì cảm giác hồi hộp, gay cấn chứ không phải vì tiền.
Khi về già mà vẫn "ngứa nghề" và bị bắt, Payne thường được quan tòa thương cảm vì tuổi tác, sức yếu nên chỉ phạt bà ta án nhẹ. Ra tù không bao lâu Payne lại bị bắt vì tội trộm cắp đôi hoa tai tại một cửa hàng ở Atlanta vào cuối tháng 10 vừa rồi.
Ông John J. Kennedy, Chủ tịch Liên minh An ninh của các nhà trang sức, cho biết: "Payne thực sự trở thành "vị thần" của các tên trộm trang sức. Một tội phạm hành nghề suốt chừng ấy thời gian quả là điều hiếm có. Thông thường, người ta dừng lại vì đã có đủ tiền, vì không muốn mạo hiểm nữa hoặc vì chết". Ông Kennedy không tin siêu trộm Payne sẽ “rửa tay gác kiếm”: "Khi bạn chừng đó tuổi và bạn vẫn ăn cắp, điều đó có nghĩa là bạn sẽ không dừng lại".
