Bất ổn vùng Vịnh: Chiến tranh chỉ là lựa chọn cuối cùng

Sau vụ việc các cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia bị tấn công, chính quyền Mỹ mở rộng danh sách trừng phạt Tehran, nhằm vào Ngân hàng Trung ương của nước này. Dù Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Mike Pompeo đều tuyên bố không có kế hoạch quân sự chống Iran nhưng quân đội Mỹ đã triển khai một nhóm tàu sân bay tấn công và lực lượng ném bom đến vùng biển nhạy cảm này.

Iran quyết vững vàng

Phát biểu với quốc dân trên sóng truyền hình, ngày 23-9, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ một lần nữa nhằm vào Ngân hàng Trung ương Iran cho thấy chính sách gây sức ép tối đa của Washington đã thất bại. Tổng thống Rouhani nhấn mạnh việc Mỹ tiếp tục trừng phạt các thể chế và tổ chức vốn đã nằm trong danh sách trừng phạt cho thấy "sự tuyệt vọng hoàn toàn" của Mỹ cũng như chiến lược "gây sức ép tối đa" của Washington đã thất bại và đất nước Iran "đã phản kháng thành công".

Tuyên bố của ông Rouhani được đưa ra sau khi Mỹ ngày 20-9 vừa qua đã áp đặt thêm các lệnh trừng phạt đối với một số thể chế của Iran, trong đó có Ngân hàng Trung ương Iran vốn đã bị trừng phạt trước đó sau vụ tấn công các cơ sở lọc dầu hôm 14-9.

Trong diễn biến mới nhất, Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 23-9 cũng cáo buộc Iran đứng sau vụ tấn công hôm 14-9, đồng thời cho biết nước này sẽ hợp tác với Mỹ và các đồng minh châu Âu nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Vùng Vịnh. Đáp lại, trong tuyên bố đưa ra cũng ngày 23-9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi cho rằng thay vì thực hiện các nỗ lực vô ích chống Iran, Chính phủ Anh cần ngừng bán vũ khí sát thương cho Saudi Arabia.

Phát biểu hôm 22-9 tại lễ diễu binh kỷ niệm cuộc chiến tranh Iran - Iraq, Tổng thống Rouhani khẳng định sự hiện diện của các lực lượng nước ngoài "luôn đem tới sự đau khổ", "logic của Vùng Vịnh là an ninh đến từ nội tại". Ông kêu gọi các lực lượng nước ngoài "hãy tránh xa" Vùng Vịnh và "không nên biến khu vực này thành một cuộc chạy đua vũ trang".

Tuy nhiên, Tổng thống Iran cũng nhắc tới một lối thoát cho căng thẳng hiện nay, ông nói: "Trong thời khắc lịch sử nhạy cảm và quan trọng này, chúng tôi thông báo với các nước láng giềng rằng chúng tôi chìa cánh tay của bạn hữu và anh em với họ".

Trên mạng Twitter, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif cũng thông báo việc Tổng thống Rouhani trình chi tiết bản kế hoạch "Nỗ lực vì hòa bình cho Hormuz" tại kỳ họp của Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (ĐHĐ LHQ), khai mạc ngày 23-9. Theo kế hoạch, bên lề sự kiện, Tổng thống Rouhani sẽ gặp Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cùng các nhà lãnh đạo Pháp, Anh và Nhật Bản.

Trong diễn biến khác, cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố Iran có thể gặp Mỹ theo thể thức "5+1", nhấn mạnh các cuộc tiếp xúc song phương là bất khả thi. Ngoại trưởng Zarif cũng cho rằng Iraq, Saudi Arabia, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Oman và Kuwait nên tham gia một liên minh an ninh Vịnh Persia mà Iran sẽ đề xuất tại kỳ họp của ĐHĐ LHQ lần thứ 74. Theo ông Zarif, các nước này dự kiến sẽ hợp tác dưới sự bảo trợ của LHQ.

Iran cáo buộc các lực lượng nước ngoài gây bất ổn vùng Vịnh.
Iran cáo buộc các lực lượng nước ngoài gây bất ổn vùng Vịnh.

“Lên gân” rồi chùng xuống

Nếu đúng Tehran đứng đằng sau vụ tấn công bằng tên lửa hành trình và máy bay không người lái nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia hồi cuối tuần trước thì họ đã đẩy các đối thù tiềm tàng trên khắp Trung Đông vào thế khó chịu và bất lợi.

Tuy nhiên, dù tuyên bố mạnh miệng, Riyadh không mấy tỏ ra hào hứng về việc trả đũa Iran bởi họ dường như đang ngày một sa lầy vào cuộc chiến hỗn loạn đầy tranh cãi tại Yemen và họ cũng như Washington, không muốn có thêm bất ổn ở Vùng Vịnh.

Về khía cạnh đảm bảo nguồn cung dầu mỏ, mặc dù Saudi Arabia vẫn sản xuất 10% cho nguồn cung dầu của thế giới, song Mỹ hiện vẫn là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và sự phụ thuộc của nước này vào lượng dầu nhập khẩu từ Saudi đã giảm đáng kể, giảm 50% chỉ riêng trong 2 năm qua. Mặc dù giá dầu có tăng đôi chút sau cuộc tấn công vào cuối tuần trước, song thị trường dầu toàn cầu đã không xảy ra sự hoảng loạn.

Một biểu hiện cụ thể là đến nay, thiệt hại tới các cơ sở vật chất của công ty dầu Aramco dường như khá hạn chế và giới chức Saudi Arabia cho biết toàn bộ hoạt động sản xuất sẽ nhanh chóng được nối lại. Có thể nói việc bảo vệ các mỏ dầu của Saudi Arabia là một vấn đề lớn cho chính vương quốc này trong khi với Mỹ, đó không phải là nhu cầu chiến lược như trước đây.

Thế giới đang trải qua thời điểm rất quan trọng, khi mà cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc tại nhiều điểm nóng trên khắp toàn cầu đẩy các mâu thuẫn âm ỉ ở khu vực bùng phát. Bất kỳ nước đi sai lầm nào cũng có thể gây ra những hậu quả tai hại. Phát động một cuộc chiến tranh trong khu vực sẽ mở “chiếc hộp Pandora” và dẫn đến những rủi ro kinh tế và rủi ro chiến lược chưa từng có.

Nhiều nhà quan sát cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang sử dụng chiến lược “câu giờ” bằng cách cử Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trước đây, một cuộc tấn công có quy mô như vậy nhằm vào đồng minh thân cận của Mỹ có thể khiến Washington ngay lập tức phát động chiến dịch quân sự thậm chí không cần bất kỳ bằng chứng nào.

Tuy nhiên, thế giới đã thay đổi và ông Trump cũng không phải là một tổng thống có suy nghĩ trực diện như vậy. Thái độ thận trọng của ông Trump phản ánh tình thế “tiến thoái lưỡng nan” mà ông phải đối mặt. Trên thực tế, ông không muốn tham gia vào một cuộc xung đột quân sự khác ở Trung Đông nhưng cũng không muốn tỏ ra là một nhà lãnh đạo yếu đuối.

Nếu như đã không có mong muốn tiến hành hành động quân sự chống Iran, việc thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao dường như là lựa chọn duy nhất của Mỹ và đồng minh châu Âu vốn vẫn đang nỗ lực duy trì các lựa chọn đó. Một động thái đáng chú ý về mặt nhân sự là Cố vấn an ninh quốc gia mới của ông Trump, người từng là nhà đàm phán con tin của Mỹ - ông Robert O'Brien - có lý lịch hoàn toàn khác với ông John Bolton, một đại biểu của phe "Diều hâu".

Hơn nữa, cuộc bầu cử Mỹ chỉ còn chưa đầy một năm nữa sẽ diễn ra và vào thời điểm đó, ông chủ Nhà Trắng đương nhiệm sẽ muốn nổi danh là người ngăn chặn chiến tranh hơn là kích động cuộc chiến.

Nam Sơn

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.