Bất ổn vùng Vịnh: Chiến tranh chỉ là lựa chọn cuối cùng

Sau vụ việc các cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia bị tấn công, chính quyền Mỹ mở rộng danh sách trừng phạt Tehran, nhằm vào Ngân hàng Trung ương của nước này. Dù Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Mike Pompeo đều tuyên bố không có kế hoạch quân sự chống Iran nhưng quân đội Mỹ đã triển khai một nhóm tàu sân bay tấn công và lực lượng ném bom đến vùng biển nhạy cảm này.

Iran quyết vững vàng

Phát biểu với quốc dân trên sóng truyền hình, ngày 23-9, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ một lần nữa nhằm vào Ngân hàng Trung ương Iran cho thấy chính sách gây sức ép tối đa của Washington đã thất bại. Tổng thống Rouhani nhấn mạnh việc Mỹ tiếp tục trừng phạt các thể chế và tổ chức vốn đã nằm trong danh sách trừng phạt cho thấy "sự tuyệt vọng hoàn toàn" của Mỹ cũng như chiến lược "gây sức ép tối đa" của Washington đã thất bại và đất nước Iran "đã phản kháng thành công".

Tuyên bố của ông Rouhani được đưa ra sau khi Mỹ ngày 20-9 vừa qua đã áp đặt thêm các lệnh trừng phạt đối với một số thể chế của Iran, trong đó có Ngân hàng Trung ương Iran vốn đã bị trừng phạt trước đó sau vụ tấn công các cơ sở lọc dầu hôm 14-9.

Trong diễn biến mới nhất, Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 23-9 cũng cáo buộc Iran đứng sau vụ tấn công hôm 14-9, đồng thời cho biết nước này sẽ hợp tác với Mỹ và các đồng minh châu Âu nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Vùng Vịnh. Đáp lại, trong tuyên bố đưa ra cũng ngày 23-9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi cho rằng thay vì thực hiện các nỗ lực vô ích chống Iran, Chính phủ Anh cần ngừng bán vũ khí sát thương cho Saudi Arabia.

Phát biểu hôm 22-9 tại lễ diễu binh kỷ niệm cuộc chiến tranh Iran - Iraq, Tổng thống Rouhani khẳng định sự hiện diện của các lực lượng nước ngoài "luôn đem tới sự đau khổ", "logic của Vùng Vịnh là an ninh đến từ nội tại". Ông kêu gọi các lực lượng nước ngoài "hãy tránh xa" Vùng Vịnh và "không nên biến khu vực này thành một cuộc chạy đua vũ trang".

Tuy nhiên, Tổng thống Iran cũng nhắc tới một lối thoát cho căng thẳng hiện nay, ông nói: "Trong thời khắc lịch sử nhạy cảm và quan trọng này, chúng tôi thông báo với các nước láng giềng rằng chúng tôi chìa cánh tay của bạn hữu và anh em với họ".

Trên mạng Twitter, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif cũng thông báo việc Tổng thống Rouhani trình chi tiết bản kế hoạch "Nỗ lực vì hòa bình cho Hormuz" tại kỳ họp của Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (ĐHĐ LHQ), khai mạc ngày 23-9. Theo kế hoạch, bên lề sự kiện, Tổng thống Rouhani sẽ gặp Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cùng các nhà lãnh đạo Pháp, Anh và Nhật Bản.

Trong diễn biến khác, cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố Iran có thể gặp Mỹ theo thể thức "5+1", nhấn mạnh các cuộc tiếp xúc song phương là bất khả thi. Ngoại trưởng Zarif cũng cho rằng Iraq, Saudi Arabia, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Oman và Kuwait nên tham gia một liên minh an ninh Vịnh Persia mà Iran sẽ đề xuất tại kỳ họp của ĐHĐ LHQ lần thứ 74. Theo ông Zarif, các nước này dự kiến sẽ hợp tác dưới sự bảo trợ của LHQ.

Iran cáo buộc các lực lượng nước ngoài gây bất ổn vùng Vịnh.
Iran cáo buộc các lực lượng nước ngoài gây bất ổn vùng Vịnh.

“Lên gân” rồi chùng xuống

Nếu đúng Tehran đứng đằng sau vụ tấn công bằng tên lửa hành trình và máy bay không người lái nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia hồi cuối tuần trước thì họ đã đẩy các đối thù tiềm tàng trên khắp Trung Đông vào thế khó chịu và bất lợi.

Tuy nhiên, dù tuyên bố mạnh miệng, Riyadh không mấy tỏ ra hào hứng về việc trả đũa Iran bởi họ dường như đang ngày một sa lầy vào cuộc chiến hỗn loạn đầy tranh cãi tại Yemen và họ cũng như Washington, không muốn có thêm bất ổn ở Vùng Vịnh.

Về khía cạnh đảm bảo nguồn cung dầu mỏ, mặc dù Saudi Arabia vẫn sản xuất 10% cho nguồn cung dầu của thế giới, song Mỹ hiện vẫn là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và sự phụ thuộc của nước này vào lượng dầu nhập khẩu từ Saudi đã giảm đáng kể, giảm 50% chỉ riêng trong 2 năm qua. Mặc dù giá dầu có tăng đôi chút sau cuộc tấn công vào cuối tuần trước, song thị trường dầu toàn cầu đã không xảy ra sự hoảng loạn.

Một biểu hiện cụ thể là đến nay, thiệt hại tới các cơ sở vật chất của công ty dầu Aramco dường như khá hạn chế và giới chức Saudi Arabia cho biết toàn bộ hoạt động sản xuất sẽ nhanh chóng được nối lại. Có thể nói việc bảo vệ các mỏ dầu của Saudi Arabia là một vấn đề lớn cho chính vương quốc này trong khi với Mỹ, đó không phải là nhu cầu chiến lược như trước đây.

Thế giới đang trải qua thời điểm rất quan trọng, khi mà cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc tại nhiều điểm nóng trên khắp toàn cầu đẩy các mâu thuẫn âm ỉ ở khu vực bùng phát. Bất kỳ nước đi sai lầm nào cũng có thể gây ra những hậu quả tai hại. Phát động một cuộc chiến tranh trong khu vực sẽ mở “chiếc hộp Pandora” và dẫn đến những rủi ro kinh tế và rủi ro chiến lược chưa từng có.

Nhiều nhà quan sát cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang sử dụng chiến lược “câu giờ” bằng cách cử Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trước đây, một cuộc tấn công có quy mô như vậy nhằm vào đồng minh thân cận của Mỹ có thể khiến Washington ngay lập tức phát động chiến dịch quân sự thậm chí không cần bất kỳ bằng chứng nào.

Tuy nhiên, thế giới đã thay đổi và ông Trump cũng không phải là một tổng thống có suy nghĩ trực diện như vậy. Thái độ thận trọng của ông Trump phản ánh tình thế “tiến thoái lưỡng nan” mà ông phải đối mặt. Trên thực tế, ông không muốn tham gia vào một cuộc xung đột quân sự khác ở Trung Đông nhưng cũng không muốn tỏ ra là một nhà lãnh đạo yếu đuối.

Nếu như đã không có mong muốn tiến hành hành động quân sự chống Iran, việc thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao dường như là lựa chọn duy nhất của Mỹ và đồng minh châu Âu vốn vẫn đang nỗ lực duy trì các lựa chọn đó. Một động thái đáng chú ý về mặt nhân sự là Cố vấn an ninh quốc gia mới của ông Trump, người từng là nhà đàm phán con tin của Mỹ - ông Robert O'Brien - có lý lịch hoàn toàn khác với ông John Bolton, một đại biểu của phe "Diều hâu".

Hơn nữa, cuộc bầu cử Mỹ chỉ còn chưa đầy một năm nữa sẽ diễn ra và vào thời điểm đó, ông chủ Nhà Trắng đương nhiệm sẽ muốn nổi danh là người ngăn chặn chiến tranh hơn là kích động cuộc chiến.

Nam Sơn

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.