Phong trào này đã bùng nổ ở New York từ ngày 17/9/2011 và ngay lập tức đã lan rộng ra nhiều thành phố lớn khác ở Mỹ, kể cả Los Angeles, Miami, New Jersey và Washington, cũng như một số nước châu Âu. Những người biểu tình giương cao những khẩu hiệu chống lại nạn thất nghiệp, chính sách của chính phủ và các hành động của các định chế tài chính...
Giàu cũng xuống đường
Một điểm rất đáng chú ý là nhiều cuộc biểu tình trong ngày 15/10 đã diễn ra ở những nước có nền kinh tế phát triển nhất. Tại
Mặc dù trong cả tháng trước đó, cảnh sát
Tại
Cảnh sát
Tại Pháp, các cuộc mít tinh có tới hàng trăm người tham gia. Những người biểu tình hô vang những khẩu hiệu đòi có thay đổi về xã hội và kinh tế, đồng thời cũng kịch liệt phê phán hoạt động của chính phủ. Tại Thụy Sĩ cũng đã có hàng loạt những cuộc biểu tình ở các thành phố như
Đông đảo nhất là cuộc mít tinh ở quảng trường trung tâm Paradeplatz ở
Tại Hà Lan đã có khoảng gần hai nghìn người xuống đường biểu tình ở các thành phố lớn nhất xứ sở hoa tuy líp. Những người biểu tình mang theo khẩu hiệu: “Hãy chấm dứt bóc lột con người và hành tinh!”, “Hãy thu thuế của những kẻ giàu!”.
Tại quảng trường trung tâm
Tại Lisboa, thủ đô Bồ Đào Nha, đã có gần 40 nghìn người xuống đường biểu tình. Họ đã giương cao khẩu hiệu: “Đó không phải là món nợ của chúng tôi!”, “IMF cút khỏi đây ngay!”… Tại thành phố lớn thứ hai nước này là
Tại Brusells, thủ đô Bỉ, đã có gần 6 nghìn người tập hợp lại ở gần văn phòng công ty quốc tế Euroclear, nơi vừa tuyên bố xóa bỏ 500 chỗ làm.
Italia đã là quốc gia bị thiệt hại nặng nề nhất trong ngày giữa tháng 10 này. Chỉ riêng ở thành Roma đã có tới gần 200 nghìn người ra đường, tạo nên những hỗn loạn và bạo động dữ dội đến mức báo chí nước này phải gọi là nội chiến. Thiệt hại do những đụng độ này đã gây thiệt hại được đánh giá lên tới 2 triệu euro. Một nhóm những người biểu tình mặc tuyền đồ đen (black bloc) đã hung hăng đổ xô đi đốt xe hơi và đập phá các cửa hàng cũng như các nhà băng – 135 người đã bị thương, trong đó có 105 nhân viên công vụ.
Chán đời tư bản
Các chuyên gia cho rằng, phong trào Chiếm phố Wall là một điểm mốc mang tính lịch sử để đánh giá lại vai trò của chủ nghĩa tư bản trong thế giới hiện đại. Có ý kiến cho rằng, cần phải tiến hành cuộc đấu tranh nhằm thay đổi lại cơ cấu của nền kinh tế toàn cầu ngay bây giờ, một khi tình hình dân số chưa trở nên quá tồi tệ đối với thế hệ trẻ đang còn sung sức.
Theo nhận định của GS đã nghỉ hưu John Downing của Trường Đại học Tổng hợp Nam Illinois, người sáng lập ra Global Media Research Center, những phong trào chống đối đang lan rộng khắp năm châu đã tiếp nối xu hướng tư tưởng “các phong trào vì công bằng xã hội” như phong trào li khai hay phong trào phản đối toàn cầu hóa. GS Downing cho rằng, không thể coi phong trào Chiếm phố Wall như một hành động bộc phát sớm nở tối tàn, nó đã trở thành ngọn đuốc dẫn đường đối với “tất cả những ai muốn đấu tranh để cải tổ lại nền kinh tế thế giới”.
GS Downing cũng cho rằng, quá trình đấu tranh này sẽ dài lâu và phong trào đòi xem xét lại chủ nghĩa tư bản mới trong giai đoạn đầu, dù rằng các mạng xã hội có thể đẩy nhanh tốc độ lan truyền của nó.
Nhà báo nổi tiếng Holman Jenkins Jr. trên tờ The Wall Streer Journal kêu gọi: Hãy bắt đầu đấu tranh ngay từ bây giờ, “một khi tình hình dân số chưa trở nên quá bất lợi đối với thế hệ trẻ”. Có thể đấy chính là nguyên nhân gây ra những trục trặc kinh tế dẫn tới bùng nổ phong trào Chiếm phố Wall.
Nguyên nhân này ẩn chứa trong những số liệu được công bố thường xuyên của Cơ quan trợ cấp xã hội, cho thấy, tỉ lệ số người đang độ tuổi làm việc đối với số người hưu trí sẽ giảm bớt 33% và sẽ không còn là 3 so với 1, mà sẽ là 2 so với 1 trong 5 nhiệm kỳ Tổng thống sắp tới. Đây là xu hướng rất bất lợi đối với những người trẻ và sung sức.
Henning Bohn, nhà kinh tế học ở Trường Đại học Tổng hợp California ở Santa Barbara, khẳng định rằng, chính những dữ liệu về dân số này sẽ buộc cử tri ở độ tuổi trung niên trong các cuộc bầu cử sắp tới sẽ bỏ phiếu cho việc tăng thuế để tạo thêm cơ hội cho mình được hưởng trợ cấp trong các chương trình xã hội.
Mới đây, Bohn đã nêu ra một mối lo ngại mới sau khi thâm hụt ngân sách liên bang nhảy vọt sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, điều mà ông cho là có thể củng cố thêm những hoài nghi hợp lý về khả năng thanh toán của nước Mỹ và sự ổn định đồng tiền và vì thế, phá hủy chiến lược tài chính được xây dựng trên cơ sở tin tưởng ở sự an toàn của các trách nhiệm thanh toán nợ của nước Mỹ.
Theo nhận định của Thủ tướng Nga Vladimir Putin tại cuộc họp của Hội đồng Tư vấn về đầu tư ngày 17/10, lý do dẫn tới các hành động biểu tình của quần chúng chính là thái độ xem thường các vấn đề xã hội từ phía chính quyền. Để điều này không xảy ra ở nước Nga thì mọi người dân Nga đều cần được “cảm thấy ở trong ngân sách gia đình mình, trong ví của mình, trong sức khỏe của mình, trong việc học tập của con cái mình một cái gì đó đang được cải thiện”.
Theo lời ông Putin, nếu điều này không đạt được thì “mọi sự có thể sẽ xảy ra như những gì chúng ta đang quan sát thấy ở một số quốc gia với nền kinh tế phát triển, khi hàng nghìn người xuống đường biểu tình để đòi hỏi những việc mà chính phủ của họ thực chất là đang không thể nào thực hiện nổi”.
Bất công = bất ổn
Còn bất công sẽ tiếp tục bị bất ổn. Không ngẫu nhiên mà theo kết quả cuộc điều tra xã hội vừa được báo USA Today và Viện Gallup tiến hành, hơn một nửa số người Mỹ được hỏi ý kiến ủng hộ phong trào Chiếm phố Wall.
Gần 78% số người Mỹ được hỏi tin chắc rằng, các đại diện của phố Wall có lỗi hoàn toàn hoặc phần lớn trong tình hình kinh tế ảm đạm và nhiều bất công hiện nay. 87% cho rằng, lầm lỗi thuộc về chính phủ liên bang. Trả lời câu hỏi về việc nền doanh nghiệp lớn hay chính phủ có lỗi trong sự khủng hoảng của nền kinh tế hiện nay, 30% nói rằng phố Wall, còn 64% quy lỗi cho chính phủ Mỹ.
Cũng theo kết quả cuộc thăm dò dư luận trên, cứ 10 người Mỹ thì có 6 người ủng hộ phong trào Chiếm phố Wall như một hình thức cần thiết để đấu tranh chống lại bất công. Tuy nhiên, cũng có nhiều người được hỏi thú nhận rằng họ không hề biết gì về hoạt động này cả nên họ không thể đánh giá được mức độ đúng đắn trong những biện pháp mà phong trào này đang sử dụng.
Gần một phần tư số người được hỏi nhận mình là người triệt để ủng hộ phong trào Chiếm phố Wall. 19% tuyên bố rằng họ chống lại những cuộc biểu tình như thế. Gần một nửa nói rằng họ không ủng hộ nhưng cũng không chống lại phong trào này.
Cuộc thăm dò xã hội được tiến hành trong những ngày 15-16 tháng 10/2011
