Bấp bênh quan hệ Mỹ - Cuba

Quan hệ Mỹ - Cuba vừa ấm trở lại sau gần 6 thập kỷ được dự báo có nguy cơ căng thẳng trở lại sau khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức trở thành Tổng thống Mỹ.

Nhiều sáng kiến, chính sách mang dấu ấn của người tiền nhiệm Barack Obama có nguy cơ bị hủy bỏ, trong đó đáng chú ý nhất là quan điểm của tổng thống sắp mãn nhiệm đối với Cuba. Không loại trừ khả năng những nỗ lực nhằm thay đổi cách tiếp cận của Washington đối với quốc đảo này từ tháng 12-2014 dù mới chỉ ở giai đoạn đầu với một số sắc lệnh hành pháp có thể dễ dàng bị hủy bỏ một cách đơn phương bởi chính quyền kế tiếp. Câu hỏi đặt ra là ông Donald Trump liệu có và nếu có thì sẽ thay đổi chính sách đối với Cuba như thế nào?

Trong cuộc họp báo cuối cùng trên cương vị Tổng thống Mỹ diễn ra ngày 17-1, ông Obama vẫn bảo vệ quyết định khởi động tiến trình nối lại quan hệ với Cuba. Theo ông Obama: “Điều chúng ta có thể thấy được là sự kết nối giữa người dân Cuba và Mỹ cũng như những thành công lớn mà cộng đồng doanh nghiệp hai bên thúc đẩy trong các hoạt động kinh tế thương mại song phương.

Mỹ cũng đã quyết định xóa bỏ chính sách “chân ướt chân ráo” áp dụng đối với người nhập cư Cuba bởi vì chính sách này không còn ý nghĩa nữa khi quan hệ hai bên ngày càng phát triển và Mỹ - Cuba nối lại các hoạt động đi lại.”

Chưa hết, chính quyền của Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama còn chỉ đạo các cơ quan chính phủ khác nhau sửa đổi một loạt quy định, trong đó gồm cả những khía cạnh trong "Quy định kiểm soát tài sản" của Cuba - trụ cột trong lệnh cấm vận của Washington đối với quốc đảo này. Bằng cách đó, ông Obama đã gỡ bỏ những hạn chế đối với hoạt động du lịch từ Mỹ đến Cuba cũng như nới lỏng lệnh trừng phạt đối với Cuba.

Tuy nhiên, tổng thống không thể gỡ bỏ toàn bộ lệnh cấm vận thương mại đối với Cuba. Theo các điều khoản của Điều luật Helms-Burton 1996, nếu muốn chấm dứt lệnh cấm vận này, Quốc hội Mỹ cần phải tiến hành bỏ phiếu còn La Habana phải tiến hành các cuộc cải cách như cho phép các cuộc bầu cử tự do và giải tán một số cơ quan an ninh nội địa.

Tương lai quan hệ Mỹ - Cuba liệu có thay đổi dưới thời ông Donald Trump?
Tương lai quan hệ Mỹ - Cuba liệu có thay đổi dưới thời ông Donald Trump?

Ngay cả khi lệnh cấm vận vẫn còn hiệu lực, những thay đổi trong chính sách của Mỹ đã làm lợi cho nền kinh tế Cuba. Tự do hóa việc đi du lịch tới Cuba mở đường cho việc có thêm hàng chục nghìn công dân Mỹ tới thăm hòn đảo này mỗi năm. Doanh thu du lịch của Cuba đã tăng từ mức 1,7 tỷ peso Cuba (khoảng 64 triệu USD) trong năm 2014 lên 1,2 tỷ peso chỉ riêng trong nửa đầu năm 2016. Đây là sự tăng trưởng đáng hoan nghênh đối với ngân khố của Cuba.

Luồng khách du lịch từ Mỹ còn khích lệ các cơ sở kinh doanh nhỏ trong ngành dịch vụ của Cuba và giúp một số công dân nước này, đặc biệt là những người ở La Habana có thêm thu nhập và nhờ đó có thể giảm bớt gánh nặng chi tiêu của chính phủ.

Ngoài ra, du lịch còn đem lại cho Chính phủ Cuba thêm nguồn thu ngoại tệ bằng đồng bạc xanh vô cùng cần thiết. Giới phân tích cho rằng thực tế mối quan hệ Mỹ - Cuba ấm lên sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên, đáp ứng sự mong đợi của người dân hai nước. Mỹ có thể thu được các lợi ích về kinh tế và chính trị với những cá nhân và doanh nghiệp Mỹ đều được hưởng lợi nhiều hơn, người Mỹ có thể đến Cuba du lịch, xuất khẩu của doanh nghiệp Mỹ sang các địa phương của Cuba cũng trở nên dễ dàng hơn. Còn với quốc đảo này, nối lại quan hệ với Mỹ là một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, tiến trình chuyển tiếp quyền lực tại Mỹ đã phủ bóng đen hoài nghi lên tương lai của nguồn thu nhập này. Tùy thuộc vào tiến triển của mối quan hệ Mỹ-Cuba trong 4 năm tới, Chính quyền của Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể quyết định hủy bỏ những thay đổi mà người tiền nhiệm đã xúc tiến. Nếu dư luận Mỹ về Cuba trở nên xấu đi, hoặc nếu Chính phủ Cuba chấm dứt việc đưa ra những nhượng bộ để đổi lấy việc tiếp tục có những điều chỉnh trong các "Quy định kiểm soát tài sản" của Cuba, tổng thống sắp tới có thể gia tăng áp lực đối với La Habana.

Mặt khác, nếu La Habana không chịu nhượng bộ trước áp lực của Washington, Mỹ có thể đáp lại bằng cách khôi phục các lệnh trừng phạt đối với Cuba. Nhận thức rõ những rủi ro đến từ việc phớt lờ những mong muốn của chính quyền Mỹ tiếp theo, có thể Chính phủ Cuba sẽ cẩn thận xem xét những đề nghị của Mỹ.

Hơn nữa, giữa La Habana và Washington vẫn còn một số vấn đề tồn đọng cần giải quyết như chưa đàm phán về việc hồi hương những người Mỹ tị nạn tại Cuba trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Việc đạt được sự cảm thông về những vấn đề này có thể giúp Mỹ và Cuba tiếp tục duy trì tiến trình làm nồng ấm quan hệ dưới thời chính quyền Donald Trump.

Chính phủ Cuba cũng có thể sẽ tiến hành một số cuộc cải cách để làm hài lòng vị tổng thống thứ 45 của nước Mỹ. Theo đó, La Habana có thể sẽ đề nghị tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao cấp thấp tương tự như những cuộc thảo luận đã dẫn đến những thay đổi đầu tiên trong chính sách của Mỹ đối với Cuba năm 2014.

Tuy nhiên, dư luận khó có thể dự đoán chính quyền Donald Trump sẽ có những động thái gì đối với Cuba trong 4 năm tới. Với nền tảng là thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội, Chính quyền Donald Trump có khả năng sẽ gây áp lực với Cuba trong các vấn đề chính trị trong nước và nhân quyền.

Những sáng kiến của ông Obama có thể sẽ được Washington tiếp tục duy trì trong trường hợp hoặc là ông Trump quá bận với các vấn đề đối ngoại khác nên "quên bẵng" vấn đề Cuba hoặc là "ngầm chấp nhận" tăng cường quan hệ kinh tế của La Habana mà không đưa ra điều kiện kèm theo - một khả năng rất khó xảy ra.

Bảo Trân

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.