Bấp bênh quan hệ Mỹ - Cuba

Quan hệ Mỹ - Cuba vừa ấm trở lại sau gần 6 thập kỷ được dự báo có nguy cơ căng thẳng trở lại sau khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức trở thành Tổng thống Mỹ.

Nhiều sáng kiến, chính sách mang dấu ấn của người tiền nhiệm Barack Obama có nguy cơ bị hủy bỏ, trong đó đáng chú ý nhất là quan điểm của tổng thống sắp mãn nhiệm đối với Cuba. Không loại trừ khả năng những nỗ lực nhằm thay đổi cách tiếp cận của Washington đối với quốc đảo này từ tháng 12-2014 dù mới chỉ ở giai đoạn đầu với một số sắc lệnh hành pháp có thể dễ dàng bị hủy bỏ một cách đơn phương bởi chính quyền kế tiếp. Câu hỏi đặt ra là ông Donald Trump liệu có và nếu có thì sẽ thay đổi chính sách đối với Cuba như thế nào?

Trong cuộc họp báo cuối cùng trên cương vị Tổng thống Mỹ diễn ra ngày 17-1, ông Obama vẫn bảo vệ quyết định khởi động tiến trình nối lại quan hệ với Cuba. Theo ông Obama: “Điều chúng ta có thể thấy được là sự kết nối giữa người dân Cuba và Mỹ cũng như những thành công lớn mà cộng đồng doanh nghiệp hai bên thúc đẩy trong các hoạt động kinh tế thương mại song phương.

Mỹ cũng đã quyết định xóa bỏ chính sách “chân ướt chân ráo” áp dụng đối với người nhập cư Cuba bởi vì chính sách này không còn ý nghĩa nữa khi quan hệ hai bên ngày càng phát triển và Mỹ - Cuba nối lại các hoạt động đi lại.”

Chưa hết, chính quyền của Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama còn chỉ đạo các cơ quan chính phủ khác nhau sửa đổi một loạt quy định, trong đó gồm cả những khía cạnh trong "Quy định kiểm soát tài sản" của Cuba - trụ cột trong lệnh cấm vận của Washington đối với quốc đảo này. Bằng cách đó, ông Obama đã gỡ bỏ những hạn chế đối với hoạt động du lịch từ Mỹ đến Cuba cũng như nới lỏng lệnh trừng phạt đối với Cuba.

Tuy nhiên, tổng thống không thể gỡ bỏ toàn bộ lệnh cấm vận thương mại đối với Cuba. Theo các điều khoản của Điều luật Helms-Burton 1996, nếu muốn chấm dứt lệnh cấm vận này, Quốc hội Mỹ cần phải tiến hành bỏ phiếu còn La Habana phải tiến hành các cuộc cải cách như cho phép các cuộc bầu cử tự do và giải tán một số cơ quan an ninh nội địa.

Tương lai quan hệ Mỹ - Cuba liệu có thay đổi dưới thời ông Donald Trump?
Tương lai quan hệ Mỹ - Cuba liệu có thay đổi dưới thời ông Donald Trump?

Ngay cả khi lệnh cấm vận vẫn còn hiệu lực, những thay đổi trong chính sách của Mỹ đã làm lợi cho nền kinh tế Cuba. Tự do hóa việc đi du lịch tới Cuba mở đường cho việc có thêm hàng chục nghìn công dân Mỹ tới thăm hòn đảo này mỗi năm. Doanh thu du lịch của Cuba đã tăng từ mức 1,7 tỷ peso Cuba (khoảng 64 triệu USD) trong năm 2014 lên 1,2 tỷ peso chỉ riêng trong nửa đầu năm 2016. Đây là sự tăng trưởng đáng hoan nghênh đối với ngân khố của Cuba.

Luồng khách du lịch từ Mỹ còn khích lệ các cơ sở kinh doanh nhỏ trong ngành dịch vụ của Cuba và giúp một số công dân nước này, đặc biệt là những người ở La Habana có thêm thu nhập và nhờ đó có thể giảm bớt gánh nặng chi tiêu của chính phủ.

Ngoài ra, du lịch còn đem lại cho Chính phủ Cuba thêm nguồn thu ngoại tệ bằng đồng bạc xanh vô cùng cần thiết. Giới phân tích cho rằng thực tế mối quan hệ Mỹ - Cuba ấm lên sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên, đáp ứng sự mong đợi của người dân hai nước. Mỹ có thể thu được các lợi ích về kinh tế và chính trị với những cá nhân và doanh nghiệp Mỹ đều được hưởng lợi nhiều hơn, người Mỹ có thể đến Cuba du lịch, xuất khẩu của doanh nghiệp Mỹ sang các địa phương của Cuba cũng trở nên dễ dàng hơn. Còn với quốc đảo này, nối lại quan hệ với Mỹ là một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, tiến trình chuyển tiếp quyền lực tại Mỹ đã phủ bóng đen hoài nghi lên tương lai của nguồn thu nhập này. Tùy thuộc vào tiến triển của mối quan hệ Mỹ-Cuba trong 4 năm tới, Chính quyền của Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể quyết định hủy bỏ những thay đổi mà người tiền nhiệm đã xúc tiến. Nếu dư luận Mỹ về Cuba trở nên xấu đi, hoặc nếu Chính phủ Cuba chấm dứt việc đưa ra những nhượng bộ để đổi lấy việc tiếp tục có những điều chỉnh trong các "Quy định kiểm soát tài sản" của Cuba, tổng thống sắp tới có thể gia tăng áp lực đối với La Habana.

Mặt khác, nếu La Habana không chịu nhượng bộ trước áp lực của Washington, Mỹ có thể đáp lại bằng cách khôi phục các lệnh trừng phạt đối với Cuba. Nhận thức rõ những rủi ro đến từ việc phớt lờ những mong muốn của chính quyền Mỹ tiếp theo, có thể Chính phủ Cuba sẽ cẩn thận xem xét những đề nghị của Mỹ.

Hơn nữa, giữa La Habana và Washington vẫn còn một số vấn đề tồn đọng cần giải quyết như chưa đàm phán về việc hồi hương những người Mỹ tị nạn tại Cuba trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Việc đạt được sự cảm thông về những vấn đề này có thể giúp Mỹ và Cuba tiếp tục duy trì tiến trình làm nồng ấm quan hệ dưới thời chính quyền Donald Trump.

Chính phủ Cuba cũng có thể sẽ tiến hành một số cuộc cải cách để làm hài lòng vị tổng thống thứ 45 của nước Mỹ. Theo đó, La Habana có thể sẽ đề nghị tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao cấp thấp tương tự như những cuộc thảo luận đã dẫn đến những thay đổi đầu tiên trong chính sách của Mỹ đối với Cuba năm 2014.

Tuy nhiên, dư luận khó có thể dự đoán chính quyền Donald Trump sẽ có những động thái gì đối với Cuba trong 4 năm tới. Với nền tảng là thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội, Chính quyền Donald Trump có khả năng sẽ gây áp lực với Cuba trong các vấn đề chính trị trong nước và nhân quyền.

Những sáng kiến của ông Obama có thể sẽ được Washington tiếp tục duy trì trong trường hợp hoặc là ông Trump quá bận với các vấn đề đối ngoại khác nên "quên bẵng" vấn đề Cuba hoặc là "ngầm chấp nhận" tăng cường quan hệ kinh tế của La Habana mà không đưa ra điều kiện kèm theo - một khả năng rất khó xảy ra.

Bảo Trân

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?