Báo động an ninh mạng

Trong những năm 90 của thế kỷ trước, an ninh mạng được đánh giá chủ yếu như cuộc đọ sức giữa các cơ quan tình báo "bên tám lạng, bên nửa cân" của các cường quốc, hành xử theo những phương thức giống nhau nhưng với những mục đích khác nhau. Nhiệm vụ chính của các cơ quan tình báo này không phải là phá hủy thông tin mà là đánh cắp thông tin nên khi đó, nguy cơ an ninh mạng đã được coi chủ yếu là vượt tường lửa nhập vào hệ thống mạng của đối phương.

Giờ đây, các cuộc tấn công mạng đã trở nên đa dạng hơn với sự tham gia của nhiều thành phần hơn. Các hacker siêu hạng cũng có thể trở thành những kẻ khủng bố mạng gây nên những tác hại khôn lường không chỉ riêng cho những cá nhân mà thậm chí là cả một quốc gia.

Không thể tiếp tục làm ngơ

Tại hội nghị của NATO vừa diễn ra tại Tallin, thủ đô Estonia, nhiều chuyên gia cho rằng có thể làm tê liệt hoàn toàn hoạt động của nước Mỹ bằng một cuộc tấn công tổng lực của những tin tặc.  Để chuẩn bị cho một cuộc tấn công như thế nhằm vào siêu cường lớn nhất phương Tây chỉ cần một khoảng thời gian là hai năm và những chi phí không quá lớn, khoảng 50 triệu USD và 600 hacker.

Một khi siêu cường còn trở nên thê thảm thế trong con mắt các hacker thì những quốc gia khác càng dễ bị tổn thương nếu thực sự có một cuộc chiến tranh mạng diễn ra trên quy mô toàn cầu. Cũng có chuyên gia cho rằng, không nên quá hoảng loạn trước nguy cơ hoành hành của các tin tặc, mặc dù công việc của chúng ta bây giờ là phải đẩy mạnh hơn nữa các nghiên cứu và các chuẩn bị để đối phó với các cuộc tấn công mạng.

Chuyên gia về an ninh mạng, nhà văn Mỹ Bruce Schneier, nói: "Khi ta làm xe tăng, ta không nghĩ rằng lực lượng quân sự của đối phương sẽ tấn công vào lãnh thổ của ta ngay bây giờ. Cần phải đầu tư vào nền công nghiệp chế tạo xe tăng cũng như cần phải đầu tư cho các hệ thống phòng chống các cuộc tấn công trên mạng. Tuy nhiên, tôi vẫn không cho rằng, hiện nay cần quá lo ngại những hệ lụy của một chiến tranh mạng".

Đứng trên quan điểm "an ninh, đó là quá trình, chứ không phải là kết quả", nhà văn Schneier cũng nhấn mạnh: "Không phải hoảng loạn, chúng ta còn đủ thời gian để chuẩn bị một cách kỹ lưỡng. Chúng ta có đủ tiềm năng để những kịch bản mang tính khoa học viễn tưởng dữ dội nhất không trở thành hiện thực".

Còn bà Melissa Hathayway, cựu chỉ huy một trong những đơn vị an ninh IT của quân đội Mỹ cho rằng, dù thế nào cũng không được xem nhẹ nguy cơ bị tấn công mạng và gián điệp mạng. Theo bà, những công trình quan trọng hàng đầu của hạ tầng cơ sở như các nhà máy điện chẳng hạn, đang trở nên cực kỳ dễ bị tác động sau khi đã được nối với mạng Internet: "An ninh quốc gia trong thế giới hiện đại không thể có được nếu thiếu an ninh kinh tế, điều này cần được các nhà nước cũng như các hãng tư nhân và các tư nhân thấm nhuần".

Chuyên gia an ninh Charlie Miller cũng nhắc nhở rằng, tiến hành một cuộc tấn công trên mạng bao giờ cũng là việc dễ làm hơn tiến hành chiến tranh bằng các phương tiện thông thường. Chính ông là người đã rung lên mạnh nhất hồi chuông báo động: "Có thể chỉ cần khoảng 50 triệu USD để tổ chức một cuộc tấn công trên mạng làm tê liệt hoàn toàn nước Mỹ trong vòng hai năm với sự tham gia của 600 hacker".

Tất nhiên, hiện nay vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về việc một quốc gia hay một tổ chức khủng bố quốc tế nào đó đã bắt tay vào thực hiện kịch bản ghê rợn trên nhưng cũng không thể hoàn toàn loại trừ nguy cơ này. Không thể đợi mất bò mới lo làm chuồng…

Kinh nghiệm đắng đót

Theo chuyên gia người Anh về an ninh IT Gloria Creig, các nước NATO vẫn chưa rút đủ kinh nghiệm qua trường hợp từng xảy ra với Estonia : "NATO vẫn chưa sẵn sàng để đối phó với các cuộc tấn công mạng. Rất khó giải thích cho xã hội hiểu rằng, tấn công mạng cũng là một hình thức xâm lược vì mọi người vẫn chưa nhìn thấy việc vũ khí phải ở trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu như thế nào".

Tại Estonia từ tháng 8/2008 đã đưa vào hoạt động hệ thống K-5, được sản xuất để chống lại các cuộc tấn công mạng nhằm vào các công trình chủ đạo của hạ tầng cơ sở quốc gia. Việc này diễn ra sau cuộc tấn công của các hacker từ các server Nga, hệ lụy từ sự kiện phá hủy đài tưởng niệm các chiến sĩ Xôviết hy sinh trong chiến tranh Vệ quốc vĩ đại năm 1927.

Cuộc tấn công mạng này đã diễn ra liên tục trong nhiều tuần nhằm vào các mạng thông tin của các ngân hàng, các Bộ, các xí nghiệp, các phương tiện thông đại chúng và các trường đại học. Hệ thống tổng hợp K-5 đã đưa Estonia trở thành thủ lĩnh về công nghệ an ninh IT và trùng hợp hoàn toàn với chiến lược phát triển của NATO về đối phó với những nguy cơ bất thường như các cuộc tấn công mạng. Là một quốc gia mà có tới 95% các giao dịch diễn ra trên mạng, Estonia trở nên dễ bị tổn thương trong con mắt của các hacker.--PageBreak--

Một nhóm các chuyên gia của các nước NATO do bà cựu Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright lãnh đạo đã đề nghị coi những cuộc tấn công quy mô lớn của hacker vào mạng của các nước thành viên như các cuộc tấn công quân sự và thách thức đối với toàn thể liên minh. Điều khoản này được xác định bởi điều 5 trong Hiến chương Đại Tây Dương, văn kiện về thành lập NATO, có hiệu lực từ năm 1949.

Trong hội nghị thượng đỉnh gần nhất, dự định sẽ diễn ra tại Lisbon tháng 11 năm nay, các nước thành viên NATO sẽ phải quyết định về mức độ nguy hiểm của các cuộc tấn công mạng để phân loại chúng như những cuộc tấn công quân sự và tìm phương thức giáng trả chúng.

Theo luật gia thuộc Trung tâm an ninh mạng của Estonia, ông Eneken Tick, đó là khi các hacker gây thiệt hại cho hệ thống mạng của hạ tầng cơ sở có ý nghĩa sống còn đối với quốc gia. Chính Estonia đã đưa ra sáng kiến coi các cuộc tấn công của các hacker là những tội ác nghiêm trọng ở quy mô quốc tế.

Với sự trợ lực của NATO, Estonia đã lập ra Trung tâm An ninh mạng K-5 được đưa vào sử dụng từ tháng 8/2008. Cơ sở cốt cán của đội hình làm việc ở K-5 là 30 chuyên gia về thu thập và phân tích các thông tin tình báo trên mạng với mục đích xây dựng những phương án giáng trả có thể có đối với các cuộc tấn công mạng từ phía các hacker.

Những nghiên cứu như thế thích ứng với chiến lược của NATO về phát triển học thuyết chiến tranh điện tử, coi không gian tin học cũng là một dạng chiến trường trong các cuộc xung đột quân sự và chính trị tương lai. Mối quan tâm tới hệ thống K-5 đã được chú ý bởi lãnh đạo NATO, cũng như các chính phủ Đức, Tây Ban Nha, Italia và cả của các nước không nằm trong khối NATO như Phần Lan và Thụy Điển.

Estonia tỏ ý sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về K-5 với các nước thành viên NATO cũng như các đồng minh thuộc Liên minh châu Âu (EU).

Vẫn chưa sẵn sàng

Hiện nay, mỗi một quốc gia có một cách đối phó với nguy cơ bị tấn công mạng. Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) không loại trừ khả năng xảy ra những cuộc tấn công của các phần tử khủng bố mạng nhằm vào hệ thống điện tử quốc gia đang điều hành những công trình trọng điểm.

Còn Ủy ban Tình báo và an ninh của Quốc hội Anh (ISC) trong báo cáo mới đây về các cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống điện tử quốc gia và mức độ nguy hiểm của an ninh mạng trong nước, đã thú nhận rằng, "hòn đảo sương mù" không có đủ kinh phí cũng như nhân lực để đối phó với những nguy cơ như thế.

Trung tâm liên lạc chính phủ (GCHQ), cơ quan theo chức trách phải giáng trả mọi cuộc tấn công mạng, trong thực tế đang không đủ sức thực thi công vụ. Các hacker từ khắp thế giới vẫn thường xuyên vượt qua tường lửa để tiếp cận trên mạng những thông tin mật của chính phủ Anh về quốc phòng cũng như về các dự án kỹ thuật.

Theo tờ Nhật báo phố Wall, Quốc hội Mỹ cũng đã lưu tâm tới việc đặt ra một chức vụ đặc biệt điều phối các vấn đề an ninh mạng trên quy mô quốc tế. Hàng loạt các phương tiện thông tin đại chúng ở Mỹ đã rung lên hồi chuông báo động về việc các phần tử khủng bố mạng và gián điệp mạng đã trở thành vấn đề chính yếu đối với nền an ninh quốc gia. Nhiều nước đã đầu tư những khoản tiền khổng lồ để nghiên cứu chế tạo các loại vũ khí mạng

Hoàng Long

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?