Bàn cờ Syria thay đổi đột ngột

Sau một tuần lễ, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ chiếm được 2 thành phố và 40 ngôi làng dọc 120 km biên giới. Theo tinh thần thỏa hiệp với Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence ngày 17-10, Ankara chấp thuận ngưng bắn trong 5 ngày để chiến binh Kurd rút lui khỏi vùng đệm giáp biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ.

Chỉ một ngày trước khi lệnh ngừng bắn hết hạn, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan, theo lời mời của Tổng thống Nga sang Sochi đàm phán một thỏa thuận khác.

Sau hơn 5 tiếng đồng hồ thương lượng, ông Putin đã thuyết phục được ông Erdogan đồng ý một thỏa thuận ngưng bắn khác mà theo Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ là một “quyết định lịch sử”. Trước đó, theo yêu cầu của lực lượng Kurd, quân đội Syria và quân cảnh Nga được đưa lên vùng biên giới.

Theo thỏa thuận Nga-Thổ Nhĩ Kỳ ngày 23-10, Nga bảo đảm để cho chiến binh Kurd rút khỏi khu vực ở biên giới giữa Thổ và Syria với diện tích 440 cây số chiều dài và 30 cây số chiều rộng như Ankara yêu cầu. Thổ Nhĩ Kỳ cũng được quyền kiểm soát 120 cây số biên giới đã chiếm được.

Một quân cảnh Nga tại Syria.
Một quân cảnh Nga tại Syria.

Tuy nhiên, điều đó có nghĩa là không giao hết diện tích đất đai vùng biên giới Syria, 13.200 km2, cho Thổ Nhĩ Kỳ. So với thỏa thuận với Phó Tổng thống Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ chỉ kiểm soát được có 1/3. Đã vậy, thỏa thuận Sochi còn quy định hai bên Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tuần tra chung dọc theo 320 cây số còn lại ở khoảng cách 10 cây số so với biên giới, nhằm bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ Syria. Nhưng toàn bộ 320 cây số biên giới là do Nga và Syria kiểm soát.

Các chiến binh Kurd nhận được tối hậu thư trong vòng 150 giờ tính từ chiều 23-10 phải rút khỏi dải biên giới 30 km. Đến 29-10, khi hạn chót chấm dứt, quân Thổ Nhĩ Kỳ và Nga sẽ cùng tuần tra dọc phía Tây và Đông của khu vực hiện quân Thổ Nhĩ Kỳ đang có chiến dịch “tẩy sạch” người Kurd. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 22-10 nhận định rằng, chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Đông Bắc Syria đang kết thúc và những diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc rút quân của người Kurd.

Tổng thống Putin đã điện đàm với Tổng thống Assad sau thỏa thuận với Ankara và khẳng định rằng: “Khôi phục sự thống nhất lãnh thổ của Syria là nhiệm vụ chính hiện nay”. Tuyên bố của Điện Kremlin cũng khẳng định: “Tổng thống Bashar al-Assad đã ủng hộ những quyết định này. Ông Assad cảm ơn Tổng thống Putin và hoàn toàn tán thành các kết quả đạt được, cũng như khẳng định quân đội bảo vệ biên giới Syria luôn sẵn sàng triển khai ở biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ cùng các đơn vị quân cảnh Nga”.

Như vậy, không cần phải nổ súng, các lực lượng của Chính phủ Syria đang quay trở lại những thị trấn và làng mạc ở Đông Bắc đất nước, nơi họ không đặt chân đến trong nhiều năm.

Thổ Nhĩ Kỳ, vốn từng ủng hộ các phiến quân lật đổ ông Assad, giờ đã ngầm trao cho nhà lãnh đạo Syria “sự công nhận thực tế”, hãng tin AP dẫn lời bà Lina Khatib, Giám đốc Chương trình Trung Đông - Bắc Phi thuộc Chatham House, nhận định. “Ông Assad và Nga coi sự công nhận này là khởi đầu của quá trình bình thường hóa của cộng đồng quốc tế với chính quyền Tổng thống Assad, như một dấu hiệu chiến thắng của họ”, bà Khatib nói.

Trong khi đó, chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump cũng đem đến cho ông Assad những thuận lợi. Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhắc lại rằng ông không quan tâm đến việc loại bỏ ông Assad khỏi quyền lực hoặc để quân đội Mỹ tham gia vào các cuộc chiến bất tận. Nhà lãnh đạo Mỹ hoan nghênh Nga và chính quyền Assad lấp đầy khoảng trống.

Một số phương tiện truyền thông phương Tây coi Mỹ là “người thua đậm nhất” trong bàn cờ chính trị tại Syria. Giới chuyên gia nhận định cuộc rút lui nhanh chóng của lực lượng Mỹ là một “món quà” đối với ông Putin, khi Nga có cơ hội tăng hiện diện quân sự tại khu vực và tăng cường sức ảnh hưởng của mình.

Theo bình luận viên Andrew Osborn của Reuters, việc Nga hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ có thể làm thay đổi diện mạo Syria, nhằm chứng minh Moscow đủ sức đem lại hòa bình. Thành công trong quá trình này sẽ giúp Nga hoàn tất chiến dịch can thiệp quân sự vào Syria từ năm 2015, vốn mang tới vị thế mới cho họ ở Trung Đông trong bối cảnh Mỹ ngày càng xa rời khu vực.

Rõ ràng Nga đang lấp đầy khoảng trống Mỹ để lại ở phía Bắc Syria. Nó giúp Moscow thể hiện vai trò trung gian hòa giải như lời sĩ quan Nga Safar Safarov tuyên bố khi bắt đầu tuần tra Manbij: “Cờ Nga xuất hiện ở đâu thì chiến sự chấm dứt ở đó. Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd đều không muốn làm hại chúng tôi, xung đột kết thúc chính nhờ nỗ lực của Nga”.

Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan bắt tay tại Sochi, ngày 22-10.
Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan bắt tay tại Sochi, ngày 22-10.

Nhưng, Tổng thống Trump có cách nhìn khác. Ông ca ngợi quyết định ngưng chiến của Thổ Nhĩ Kỳ, gọi đó là “một ngày tuyệt vời với nền văn minh”. “Tôi vui mừng thông báo về một thành công vang dội liên quan đến vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ”, ông nói với các phóng viên sau khi Phó Tổng thống Pence thông báo về thỏa thuận với Ankara. “Đây là một kết quả tuyệt vời..., là điều mà họ đã cố gắng đạt được trong suốt 10 năm qua”.

Chưa hết, ngày 23-10, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì nước này ngừng các cuộc tấn công lực lượng người Kurd. Niềm hân hoan của ông Trump cho thấy một quan điểm rất khác so với các tướng quân đội, nhà ngoại giao của ông hay giới lãnh đạo đảng Cộng hòa, những người cho rằng ông đã gây tổn hại tới uy tín cũng như ảnh hưởng mà Mỹ đã dày công xây dựng trên toàn cầu.

Trong khi đảng của ông Trump và cả đảng Dân chủ cáo buộc ông phản bội đồng minh, hỗ trợ Nga, Tổng thống Mỹ vẫn khẳng định ông đơn giản chỉ đang thực hiện lời hứa từ chiến dịch tranh cử, đưa binh sĩ về nước từ “những cuộc chiến tranh vô tận”.

Dù trở thành “người chơi” chính ở Syria hiện nay, Nga cũng phải tính đến những rủi ro khi đảm nhận vai trò mới ở nước này. Tình hình ở Đông Bắc Syria ngày càng bất ổn. Thông điệp của Thổ Nhĩ Kỳ khi phát động chiến dịch “Mùa xuân hòa bình” là đẩy lùi các tay súng người Kurd khỏi vùng đệm do Ankara thiết lập.

Điện Kremlin cũng quan ngại nguy cơ công dân Nga từng tham gia hàng ngũ IS và phiến quân Syria có thể về nước, gây tình trạng bất ổn. Ngay từ khi Ankara phát động chiến dịch ở miền Bắc Syria, Moscow đã tỏ ý nghi ngờ về khả năng kiểm soát hàng nghìn tay súng IS và người thân đang bị người Kurd giam giữ.

Chưa hết, chiến dịch “Mùa xuân hòa bình” chống người Kurd xem như chấm dứt. Vấn đề là liệu về lâu dài có giải quyết được khủng hoảng hay không? Theo chuyên gia Maxim Souchkov thuộc Hội đồng Quốc tế Vụ của Nga, tình hình vẫn còn nhiều bất trắc: Nếu quyết định rút quân của chiến binh Kurd đã được Damas và đại diện của phe này thỏa thuận với nhau rồi thì cuộc đàm phán tại Sotchi là màn đạo diễn tuyệt vời của Tổng thống Putin. Còn nếu chưa có thỏa thuận giữa người Kurd và Damas thì coi chừng diễn biến phức tạp.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.