Bắc Ailen: Thỏa thuận đáng nhớ trị giá 3 tỉ USD

Đàm phán về các vấn đề gút mắc giữa các bên chia sẻ quyền lực ở Bắc Ailen tưởng chừng bế tắc không tìm ra lối thoát thì các bên bất ngờ đạt được thỏa thuận với sự trợ giúp về tài chính của Chính phủ Anh trị giá 2 tỉ bảng Anh, tương đương 3,11 tỉ USD. Chính phủ chia sẻ quyền lực Bắc Ailen tạm thời vượt qua cơn khó khăn, hoạt động trở lại.

Thỏa thuận “đáng nhớ” đã được Quốc hội Bắc Ailen thông báo vào hôm 23/12 vừa qua. Cuộc đàm phán thành công được tiến hành trong suốt 11 tuần lễ qua với sự trung gian của chính phủ hai nước Anh và Ailen.

Nội dung thỏa thuận là giải quyết một số vấn đề tranh chấp, vướng mắc làm tê liệt chính phủ chia sẻ quyền lực. Các vấn đề gút mắc khó giải quyết bao gồm vấn đề về ngân sách, cải cách chính sách phúc lợi xã hội và thiết lập các cơ cấu mới để xử lý hậu quả của những vụ giết người trong giai đoạn bất ổn suốt mấy chục năm qua.

Nhưng vấn đề treo cờ và các cuộc tuần hành gây tranh cãi thì gác lại, không đả động đến, thay vào đó là việc thành lập một ủy ban đặc biệt để điều tra từng vấn đề cụ thể ở địa phương, chẳng hạn như một cuộc tuần hành ở Bắc Belfast dẫn đến xung đột chia rẽ giáo phái.

Theo thỏa thuận, Chính phủ chia sẻ quyền lực Bắc Ailen sẽ được nhận 2 tỉ bảng Anh để tạm “gối đầu” xử lý các tác động của cải cách và cắt giảm phúc lợi trong 10 năm tới, trong đó dành ra hàng chục triệu bảng để dùng vào chương trình giáo dục hội nhập, xây dựng môi trường giáo dục chung cho con em thuộc tất cả các phái.

Ngoài ra, một khoản tiền bổ sung cũng được dùng để tạo ngân quỹ cho một cơ chế thực hiện công tác điều tra hậu quả của thời kỳ bất ổn (Troubles), việc điều trị cho các nạn nhân các vụ xung đột và hàng ngàn tội phạm chưa xử lý từ năm 1969 trở về sau. Bắc Ailen cũng sẽ được phép thiết lập chế độ thuế riêng – gần bằng mức 12,5% của Cộng hòa Ailen.

Bộ trưởng Peter Robinson phát biểu tại Stormont, Quốc hội Bắc Ailen.
Bộ trưởng Peter Robinson phát biểu tại Stormont, Quốc hội Bắc Ailen.

Nỗ lực thúc đẩy các bên ở Bắc Ailen đi đến thỏa thuận chia sẻ quyền lực đã được chính quyền hai nước Anh và Ailen thực hiện từ nhiều tháng qua. Thượng tuần tháng 12/2014, trong nỗ lực cuối cùng nhằm thúc đẩy thành lập Chính phủ chia sẻ quyền lực tại Bắc Ailen, Thủ tướng Anh David Cameron đã bay đến Belfast gặp gỡ các bên đàm phán, nhưng chuyến đi đã không mang lại kết quả như mong muốn vì ông Cameron đã không đủ linh hoạt để có thể thuyết phục các bên Bắc Ailen nghe theo.

Chính phủ chia sẻ quyền lực Bắc Ailen suýt chút tan vỡ khi 2 phái lớn nhất là Sinn Fein và đảng Dân chủ Liên minh (DUP) tranh cãi nhau quyết liệt về các cải cách phúc lợi, trong đó Sinn Fein phản đối cải cách, còn DUP thì muốn xúc tiến mạnh cải cách.

Bế tắc khiến cho ngân sách mới không thể  thông qua được, vì thế DUP đã dọa sẽ “kéo đổ” chính phủ chia sẻ quyền lực. Lời đe dọa đó khiến bầu không khí hòa bình tại Bắc Ailen trở nên ảm đạm hơn, và nguy cơ tái bầu cử, hoặc sẽ lại rơi vào bạo loạn bất ổn lởn vởn khắp nơi. Cho đến khi các quan chức Chính phủ Cộng hòa Ailen –  Ngoại trưởng Charlie Flanagan và Bộ trưởng Bắc Ailen Theresa Villiers đến Belfast để chủ trì cuộc đàm phán, cuối cùng thì mọi chuyện đã được tháo gỡ, với các khoản tài chính hỗ trợ từ hai chính phủ Anh và Cộng hòa Ailen.

Tòa nhà Quốc hội Bắc Ailen.
Tòa nhà Quốc hội Bắc Ailen.

Như vậy, tạm thời Chính phủ Bắc Ailen thoát khỏi nguy cơ tan vỡ và sẽ trở lại hoạt động bình thường sau nhiều tuần tê liệt. Kết quả này không chỉ làm vui lòng các lãnh đạo Anh và Ailen. Tổng thống Mỹ Barack Obama dù đang trong chuyến nghỉ lễ tại Hawaii cũng gửi lời chúc mừng đến Bắc Ailen và bày tỏ hy vọng Belfast sẽ giải quyết được các vấn đề trong quá khứ còn tồn đọng.

Nền hòa bình và cơ chế chia sẻ quyền lực ở Bắc Ailen có được là nhờ một phần nỗ lực của các đời tổng thống Mỹ, từ Bill Clinton cho đến George W. Bush, cùng với các nỗ lực xúc tác của hai chính phủ Anh và Cộng hòa Ailen, các nỗ lực nội tại của các bên liên quan, trong đó lãnh đạo đảng Liên minh Ulster (UUP) David Trimble đã đi vào lịch sử như là người có công đầu trong các cuộc đàm phán dẫn đến ký kết thỏa thuận Ngày thứ Sáu tốt lành (Good Friday Agreement), chấm dứt hơn 30 năm bạo lực thù hằn giáo phái ở Bắc Ailen.

Sau đó, khi các xung đột giáo phái tái diễn đe dọa thỏa thuận Ngày thứ Sáu tốt lành, ông Trimble một lần nữa lại góp công đàm phán giải giáp lực lượng quân sự Quân đội Cộng hòa Ailen (IRA) để hòa bình thực sự tồn tại ở Ailen.

Trong giai đoạn bất ổn tại Bắc Ailen, nước Anh với tư cách là Vương quốc bao trùm cả Bắc Ailen nên cũng bị ảnh hưởng. Hàng loạt vụ tấn công chết người xảy ra ở London trong giai đoạn đó và cả sau khi thỏa thuận Ngày thứ Sáu tốt lành được ký kết đã phản ánh mối liên hệ sống còn giữa nền hòa bình ở Bắc Ailen với an ninh ổn định ở Anh. Đó là lý do để Chính phủ Anh quyết tâm thúc đẩy và duy trì hòa bình tại Bắc Ailen, bất cứ mối đe dọa nào đối với nền hòa bình đó cũng đều được London quan tâm giải quyết.

Thủ tướng Anh David Cameron (phải) và Thủ tướng Cộng hòa Ailen Enda Kenny, trung gian hòa giải cho đàm phán tại Bắc Ailen.
Thủ tướng Anh David Cameron (phải) và Thủ tướng Cộng hòa Ailen Enda Kenny, trung gian hòa giải cho đàm phán tại Bắc Ailen.

Mặc dù tạo được không khí hân hoan chung, nhưng thỏa thuận đạt được vẫn còn một số vấn đề chưa giải quyết rốt ráo, chẳng hạn như một số vụ giết người nghiêm trọng trong giai đoạn bất ổn chưa được đề cập, rồi vấn đề cuộc tuần hành hằng năm của giáo phái Dòng Cam trên phố Crumlin ở Belfast bị cấm cũng chưa được giải quyết.

Từ tháng 7/2013, người của Dòng Cam đã cắm trại trên đường phố Belfast để phản đối lệnh cấm này, châm ngòi cho một cuộc bạo loạn nhiều ngày. Vì thế, giới bình luận nhận định, dứt khoát vấn đề Dòng Cam phải được giải quyết nếu muốn có hòa bình lâu dài ở Bắc Ailen.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?