AUKUS và bài toán lợi ích

Dự án tàu ngầm hạt nhân theo thỏa thuận Đối tác an ninh ba bên Australia-Anh-Mỹ (AUKUS) là dự án khổng lồ.

Nó tiêu tốn hàng trăm tỉ USD của các quốc gia liên quan, nhưng đổi lại cũng có nhiều lợi ích. Phân tích tính kinh tế được đưa ra trong thỏa thuận AUKUS với góc nhìn từ Australia, bên “được” trang bị tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân trong bối cảnh những đánh giá về được và mất từ dự án này vẫn đang gây nhiều tranh cãi.

AUKUS và bài toán lợi ích -0
Thủ tướng Australia Anthony Albanese, Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh Rishi Sunak công bố thỏa thuận AUKUS.

Chi phí cơ hội là những lợi ích mà Australia sẽ có được từ việc đưa ra một quyết định về một khoản đầu tư (như tàu ngầm) hay một mối quan hệ (như liên minh Australia-Mỹ). Theo Giáo sư Jenny Gordon, chuyên gia kinh tế của Đại học Quốc gia Australia, thông tin chi tiết về ý nghĩa của AUKUS đối với cả khoản đầu tư và mối quan hệ đều hơi sơ sài. Mức giá cho các tàu ngầm dao động từ 268 tỷ AUD đến 386 tỷ AUD, mặc dù theo kinh nghiệm, mức giao động chi phí đối với tàu ngầm hoặc bất kỳ công nghệ phòng thủ tiên tiến nào là điều có thể xảy ra. Ví dụ, thỏa thuận Australia mua tàu ngầm của Pháp đã tăng từ 40 tỷ AUD lên 66 tỷ AUD trước khi Pháp bắt đầu chế tạo tàu ngầm.

Việc tăng chi tiêu quốc phòng lên mức dự kiến 2,3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tạo ra một chi phí cơ hội. Một số thông tin rõ ràng hơn về việc liệu AUKUS có được thanh toán thông qua việc tăng thuế, giảm chi tiêu của chính phủ trong các lĩnh vực khác hay vay và nợ cao hơn (phải trả trong tương lai với thuế cao hơn hoặc chi tiêu thấp hơn) sẽ giúp người Australia hiểu được chi phí cơ hội của dự án tàu ngầm AUKUS.

Chi phí cơ hội của các mối quan hệ gắn với AUKUS là một vấn đề phức tạp hơn. Các nhà bình luận, mà gần đây nhất là cựu Ngoại trưởng Gareth Evans, đã đặt ra câu hỏi thỏa thuận này có ý nghĩa gì đối với "năng lực phán quyết vấn đề chủ quyền độc lập" của Australia. So với sự hỗ trợ trước đây của Australia cho các dự án quân sự của Mỹ, AUKUS có thể chỉ làm giảm các lựa chọn của Australia về vấn đề này, thay vì đóng vai trò như là một nhân tố quyết định.

Tuy nhiên, trong phạm vi AUKUS làm giảm chủ quyền đối với các ưu tiên quốc phòng, điều này sẽ tạo ra chi phí cơ hội nếu bỏ qua các vấn đề chiến lược và tài sản quốc phòng thay thế, chẳng hạn như tập trung vào hợp tác quốc phòng khu vực. Trung Quốc gọi thỏa thuận AUKUS là "con đường sai lầm và nguy hiểm" và bày tỏ lo ngại về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân. Các quốc gia khác trong khu vực cũng bày tỏ quan ngại về AUKUS khi đưa ra những phản ánh khác nhau về mức độ tổn thương về kinh tế và an ninh trước Trung Quốc và Mỹ. Do phần lớn sự thịnh vượng kinh tế hiện nay cũng như trong tương lai của Australia phụ thuộc vào các mối quan hệ thương mại và đầu tư ở châu Á, nên AUKUS có nguy cơ áp đặt chi phí cơ hội ở cấp độ thương mại và đầu tư thấp hơn. Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia sẽ cân nhắc kỹ về việc quản lý rủi ro này.

AUKUS và bài toán lợi ích -0
Tàu ngầm hạt nhân USS Virginia của Mỹ.

Khi phân tích về chi phí-lợi ích, các khoản đầu tư được chứng minh vào các vấn đề an ninh thường tránh được sự giám sát chặt chẽ. Một phân tích về chi phí-lợi ích liên quan tới luật lưu giữ siêu dữ liệu được Australia ban hành vào năm 2015 đã phát hiện rằng chi phí rủi ro đối với quyền riêng tư gia tăng, cùng với chi phí cho các công ty thực thi luật (chỉ một phần trong số đó được bù đắp bởi trợ cấp của chính phủ do người nộp thuế trả), đã vượt giá trị tình báo mà luật này mang lại. Một đánh giá gần đây, trong đó chính phủ Australia cam kết thực hiện phần lớn khuyến nghị đưa ra, đã giải quyết các lo ngại về quyền riêng tư, song coi đó là lợi ích của thông tin tình báo. Một phân tích chi phí-lợi ích phù hợp của luật lưu giữ siêu dữ liệu sẽ yêu cầu về tính hiệu quả và chi phí của thông tin trong việc giải quyết tội phạm so với các nguồn thông tin khác cũng như quy mô của bất kỳ tác động ngăn chặn nào. Mặc dù khó có thể tính các lợi ích bằng đồng USD, nhưng tối thiểu các cơ quan bảo vệ sự cần thiết của các luật này phải đưa ra bằng chứng thuyết phục về hiệu quả chi phí của luật.

Tương tự như vậy, chi tiêu quốc phòng, đặc biệt là những thiết bị do Australia sản xuất, cũng tránh được sự giám sát chặt chẽ mà phân tích chi phí-lợi ích sẽ đặt ra. Theo chính sách phát triển công nghiệp của Australia, hoạt động mua sắm quốc phòng thường gặp phải thách thức về cơ sở giá trị đồng tiền từ Ủy ban Năng suất. Chi phí cho mỗi việc làm trực tiếp được tạo ra từ chế tạo tàu ngầm AUKUS mới được thiết kế ở Australia đã ước tính lên tới 18 triệu AUD.

Theo chuyên gia John Quiggan, các ngành khác cũng đang cần các kỹ năng cần thiết, do vậy, lợi ích ròng trong công việc từ dự án tàu ngầm AUKUS sẽ thấp hơn, làm tăng chi phí cho mỗi việc làm được tạo ra từ dự án này. Lợi ích lan tỏa cho các ngành công nghiệp khác sẽ cần phải rất lớn nếu lợi ích của một công trình địa phương lớn hơn chi phí của nó.

Một phân tích chi phí-lợi ích sẽ buộc chính phủ phải thực hiện một cuộc kiểm tra chi tiết về những lợi ích có thể mang lại. Một phân tích như vậy được chia sẻ giữa các chính phủ và đối tác thương mại chắc chắn sẽ cải thiện cơ hội phát sinh các tác động lan tỏa như đã cam kết. Thỏa thuận AUKUS sẽ mang lại lợi ích nếu được phân tích nhiều hơn. Chẳng hạn như áp dụng tư duy kinh tế nhiều hơn vào đầu tư chứng khoán sẽ là một cách tốt để bắt đầu.

Minh Châu (Theo Lowy)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.