ASEAN với những thách thức đa phương

Hợp tác đa phương hẹp trong ASEAN hiện tồn tại dưới nhiều hình thức, nó cho phép các nước ASEAN phản ứng trước cơ hội và thách thức trong môi trường địa chính trị của mình và khắc phục những điểm yếu trong hợp tác ASEAN hiện tại. Hợp tác đa phương hẹp trong ASEAN sẽ cho phép một nhóm nhỏ hơn gồm các quốc gia ASEAN cùng chí hướng hợp tác trong những lĩnh vực cụ thể để mang lại kết quả thực chất.

Mặc dù chủ nghĩa đa phương sẽ đảm bảo tiếng nói bình đẳng giữa tất cả các nước thành viên, nhưng các tổ chức đa phương đang ngày càng rơi vào bế tắc, không thể hành động hoặc hành động chậm chạp, dẫn đến kết quả không được như mong muốn. Vai trò của các tổ chức đa phương trong các cuộc xung đột nổ ra gần đây đã cho thấy điều này. Hợp tác đa phương hẹp đang tỏ ra phù hợp với sự ưu tiên ngày càng tăng của các quốc gia, bao gồm cả nước lớn và các thành viên ASEAN.

Bên cạnh Bộ tứ và AUKUS, ngày càng có nhiều quan hệ hợp tác và cam kết giữa 3 bên, như đối thoại an ninh 3 bên gồm Australia, Nhật Bản và Mỹ; quan hệ 3 bên gồm Australia, Ấn Độ và Indonesia (AII); Thỏa thuận phòng thủ 5 quốc gia giữa Australia, Malaysia, New Zealand, Singapore và Anh cũng là một ví dụ về hợp tác quốc phòng tham vấn đa phương hẹp.

ASEAN với những thách thức đa phương -0
Tòa nhà trụ sở ASEAN tại Jakarta, Indonesia.

Tương tự như hợp tác song phương giữa các nước lớn và các cường quốc tầm trung, các nước ASEAN đã cố gắng phát triển các cấu trúc an ninh khác nhau của riêng mình nhằm thúc đẩy lợi ích riêng và ứng phó với các cơ hội cũng như thách thức trong môi trường địa chính trị của họ. Điều này có tính đến những sự cách biệt hiện có trong hợp tác ASEAN. Về mặt an ninh, Hợp tác an ninh 3 bên Campuchia - Việt Nam - Lào là một ví dụ về hợp tác đa phương hẹp trong ASEAN.

Một ví dụ khác là hoạt động tuần tra eo biển Malacca giữa Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan, được triển khai vào năm 2004 nhằm tăng cường an ninh ở eo biển Malacca và Singapore thông qua các cuộc tuần tra phối hợp trên biển và tạo điều kiện chia sẻ thông tin giữa các tàu và trung tâm hoạt động hải quân của các nước. Tương tự, các cuộc tuần tra 3 bên trên biển Sulu - mối quan hệ hợp tác an ninh đa phương hẹp giữa Indonesia, Malaysia và Philippines - được thiết lập năm 2017 để giải quyết các thách thức xuyên quốc gia ở biển Sulu giữa 3 nước. Đã có các cuộc đàm phán nhằm mở rộng quan hệ đối tác này sang các nước khác ở Đông Nam Á.

Ngoài các cơ chế 3 bên và 4 bên, sáng kiến Our Eyes - một nền tảng trao đổi thông tin chiến lược nhằm mục đích chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan bạo lực giữa 6 nước ASEAN là Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan - đã được ra mắt vào năm 2018. Sáng kiến này sau đó đã được thông qua với tên gọi sáng kiến Our Eyes ASEAN trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM).

Mới đây, Diễn đàn Cảnh sát biển ASEAN đầu tiên, vốn do Indonesia khởi xướng, đã diễn ra vào tháng 11/2022 nhằm mục đích tăng cường an ninh hàng hải. 8 trong số 10 quốc gia ASEAN, ngoại trừ Myanmar và Campuchia, đã tham dự. Tiếp nối sự kiện này là việc ký kết Tuyên bố Lực lượng bảo vệ bờ biển ASEAN nhằm thúc đẩy các tuyến đường biển an toàn và an ninh trong các vùng biển khu vực. Từ một đề xuất của Cơ quan An ninh hàng hải Indonesia (Bakamla) về việc “đưa ra cách tiếp cận phối hợp” trong các vấn đề liên quan đến Biển Đông một nhóm nhỏ hơn đã được tạo ra, đặc biệt bao gồm những bên liên quan trực tiếp nhất, chẳng hạn như các nước có yêu sách ở Biển Đông, có thể đóng vai trò dẫn dắt.

Ngoài các sáng kiến an ninh, chủ nghĩa đa phương hẹp của ASEAN trong lĩnh vực kinh tế như Khu vực tăng trưởng Đông ASEAN, bao gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines (BIMP - EAGA), ra mắt năm 1994, cho phép 4 nước thành viên ASEAN thúc đẩy tăng trưởng thương mại, đầu tư và du lịch thông qua các tuyến vận tải biển và liên kết hàng không trong khu vực.

Không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế siêu vùng, sáng kiến này còn góp phần tăng cường hội nhập kinh tế ASEAN. Một sáng kiến về thanh toán mã QR khu vực cũng được xây dựng giữa các ngân hàng trung ương của 5 nước thành viên ASEAN là Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Singapore, được đưa ra vào tháng 11/2022, cũng là một hình thức thỏa thuận đa phương hẹp có thể giúp thúc đẩy hội nhập kinh tế ASEAN. Hay như Dự án tích hợp điện lực Lào - Thái Lan - Malaysia - Singapore (còn gọi là dự án Lưới điện ASEAN) đóng vai trò là sự án thí điểm của ASEAN trong việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật, pháp lý và tài chính của thương mại điện năng đa phương. Vào những năm 1990, Lưới điện ASEAN ban đầu được hình dung như một sáng kiến toàn khu vực nhằm khuyến khích hợp tác về hiệu quả sử dụng năng lượng và đổi mới sáng tạo trong năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, sau 20 năm, các bên không đạt được nhiều tiến bộ do sự khác biệt trong chính sách và cam kết về năng lượng, cũng như sự bất bình đẳng về kinh tế giữa các quốc gia thành viên. Để vượt qua tình huống khó khăn này, các quốc gia sẵn sàng hợp tác rộng rãi hơn trong lĩnh vực năng lượng có thể tiến hành trước và các nước khác có thể làm theo khi đã sẵn sàng. Ngoài các quan hệ hợp tác đa phương hạn hẹp hiện có, ASEAN có khả năng mở rộng cách tiếp cận hợp tác đa phương hẹp để giải quyết các vấn đề thách thức lớn hơn, như vấn đề Biển Đông.

Hợp tác đa phương hẹp trong ASEAN sẽ cho phép khối đạt được tiến bộ lớn hơn và đáp ứng tốt hơn những lợi ích đa dạng của các nước thành viên. Sự hợp tác như vậy không nhằm thay thế chủ nghĩa đa phương, mà để bổ sung cho những gì không thể thực hiện trong bối cảnh rộng lớn hơn, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng thành hợp tác khu vực rộng lớn hơn khi thời điểm chín muồi.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.