Anh chuyển hướng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Trong bối cảnh khó khăn cả ở trong và ngoài nước với việc xuất hiện biến thể mới của SARS-CoV-2 tại quốc đảo này, Anh vẫn muốn tăng cường sự hiện diện ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, tuyên bố sẽ cử tàu hải quân tới Biển Đông, thể hiện bước chuyển chính sách ngoại giao hậu Brexit của mình.

Động thái của Anh trong vài năm trở lại đây cho thấy nước này đã có sự điều chỉnh chiến lược rất rõ ràng sau khi rời khởi EU, đó là chuyển hướng sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những năm qua, khu vực này trở thành chiến lược địa kinh tế và địa chính trị nhận được sự quan tâm của nhiều bên. Xu hướng hiện thực hóa khái niệm này cũng rất rõ rệt khi Mỹ, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ đều lần lượt đẩy mạnh động thái chuẩn bị. Các nước châu Âu cũng từng bước chấp nhận khái niệm này, cho rằng nó có thể tạo nên nền tảng quan trọng cho sự ra đời của trật tự thế giới trong tương lai, đồng thời nhận định rằng các bên cần sớm nhập cuộc để chiếm ưu thế.

Một trong những nước hành động nhanh chóng là Pháp khi nước này công bố báo cáo an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào năm 2019. Đến tháng 9-2020, Chính phủ Đức đã tuyên bố phương châm chỉ đạo chính sách Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và sau đó Hà Lan cũng đưa ra chiến lược ở khu vực này. Việc 3 nước Pháp, Đức và Hà Lan cùng tuyên bố chiến lược về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cho thấy châu Âu đang tích cực chuẩn bị cho lập trường chung về chiến lược cho khu vực trên.

Anh tăng cường ngân sách quốc phòng nhằm hỗ trợ hoạt động tại các vùng biển châu Á.
Anh tăng cường ngân sách quốc phòng nhằm hỗ trợ hoạt động tại các vùng biển châu Á.

Mặc dù Anh không chính thức tuyên bố văn kiện chính sách về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhưng những dàn xếp và động thái của nước này trong vài năm qua cũng không thua kém các quốc gia châu Âu khác. Brexit đã khiến cho uy tín, danh dự và cảm tình đối với Anh ở khu vực châu Âu bị tổn hại nhưng họ vẫn hy vọng có thể dựa trên danh nghĩa “bên bảo vệ trật tự”, “nước cống  hiến cho đồng minh”, “bên trung gian chính nghĩa” hay “bên đối thoại bình đẳng” để thể hiện mình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Sự chuyển hướng này của Anh cũng phù hợp với logic quan trọng “bỏ gần tìm đến xa” của Brexit, phù hợp với quyết sách chính trị khi rời khỏi EU của họ.

Nước Anh từng có một lãnh thổ thuộc địa rộng lớn ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hiện nay, một số “di sản” của nước Anh vẫn còn ở khu vực này, chẳng hạn như quần đảo Diego Garcia quan trọng về mặt chiến lược, hay các vùng lãnh thổ thuộc Anh khác ở Ấn Độ Dương. Vẫn còn nhiều nước trong khu vực này coi Nữ hoàng Anh là nguyên thủ quốc gia và duy trì quan hệ ngoại giao sâu sắc với Anh. Nước Anh cũng đã tham gia nhiều cơ chế hợp tác an ninh khu vực có lịch sử lâu đời, chẳng hạn như Liên minh Ngũ nhãn hay Hiệp ước phòng thủ chung 5 nước. Trong vòng 2 năm qua, chủ đề Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng được thảo luận sôi nổi trong giới tinh hoa Anh và Chính phủ Anh cũng đã có những biện pháp thực tế.

Thương mại chính là trọng điểm trong chính sách này. Đáng chú ý, nội hàm đầu tiên của “nước Anh toàn cầu” là một  hiệp định thương mại tự do rộng lớn toàn cầu, giúp khôi phục vị thế “quốc gia thương mại vĩ đại” của Anh. Tăng cường thương mại với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rõ ràng là phương hướng quan trọng, là yếu tố then chốt để Anh mở rộng mạng lưới thương mại, bù đắp tổn thất sau khi rời khỏi EU. 

Tháng 6-2020, Anh bày tỏ mong muốn gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), được một số nước thành viên ủng hộ. CPTPP được Anh coi là biện pháp quan trọng để chuyển hướng thương mại sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Mặc dù lợi ích kinh tế thu được chỉ ở mức hạn chế nhưng Anh hy vọng có thể dựa vào đó để mở cánh cửa thương mại dịch vụ với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và tham gia xây dựng quy tắc kinh tế khu vực.

Các hoạt động ngoại giao cũng được tiến hành tích cực hơn. Cơ quan ngoại giao Anh đã bố trí chức Vụ trưởng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và sẽ sớm tiến hành bổ nhiệm. Tổ chức tư vấn chính sách Policy Exchange cũng đề xuất thành lập Ủy ban Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trực thuộc Hội đồng An ninh quốc gia Anh và bố trí chức vụ Đặc phái viên của Thủ tướng Anh phụ trách Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong năm qua, Anh đã đẩy mạnh hoạt động ở khu vực này. Ngoại trưởng Anh Dominique Raab đã có các chuyến thăm tới Australia, Nhật Bản, Singapore và Malaysia, Hàn Quốc, Việt Nam và Ấn Độ. 

Chuyến thăm của Thủ tướng Johnson ban đầu dự định đến thăm Ấn Độ để tham gia lễ kỷ niệm Ngày Cộng hòa của nước này dự định diễn ra vào tháng 1-2021 nhưng bị hủy vì đại dịch COVID-19. Ngoài ra, Anh đang tích cực phấn đấu trở thành đối tác đối thoại chính thức của ASEAN. Nước này cũng đang tận dụng cơ hội đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên của G7 vào năm 2021 để mời Australia, Ấn Độ và Hàn Quốc tham gia Hội nghị thượng đỉnh G7 nhằm chuẩn bị cho sáng kiến “10 nước dân chủ”.

Những động thái quân sự cũng diễn ra sôi động. Tháng 9-2018, Anh lần đầu tiên điều động tàu đổ bộ đi vào khu vực thuộc phạm vi 12 hải lý quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tháng 1-2019, Anh và Mỹ lần đầu tiên tổ chức tập trận chung ở Biển Đông. Năm 2020, trong bối cảnh tình hình tài chính công của Anh chịu ảnh hưởng rất lớn, Bộ Quốc phòng Anh vẫn nhận được 16,5 tỷ bảng đầu tư bổ sung. Khoản đầu tư này chủ yếu được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động của Anh tại các vùng biển châu Á.

Tóm lại, việ chuyển hướng của Anh sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương có 2 đặc điểm chính: Theo đuổi lợi ích thương mại và phát huy quan hệ với các đối tác truyền thống trong khu vực. Chỉ có điều, nhiều nhà nghiên cứu đặt vấn đề, dù sao cũng là chậm chân hơn thì Anh cần phải tìm ra cho mình một vị thế riêng, nếu không muốn nhạt nhòa ở khu vực đang trở thành tâm điểm của các mối quan tâm như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.