An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa

Hệ thống cáp quang biển, vốn chịu trách nhiệm truyền tải gần như toàn bộ lưu lượng dữ liệu quốc tế, ngày càng đối mặt với nguy cơ bị can thiệp và gián đoạn. Bảo vệ an ninh hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương đang trở thành một bài toán chiến lược mới trong kỷ nguyên số.

Mục tiêu mới của chiến tranh phi truyền thống

Theo thống kê từ Ủy ban Bảo vệ cáp biển quốc tế (ICPC), thế giới hiện có hơn 552 tuyến cáp quang biển, với tổng chiều dài lên tới 1,4 triệu km. Đây là hạ tầng đảm nhận gần như toàn bộ lưu lượng kết nối Internet xuyên biên giới, đóng vai trò huyết mạch trong vận hành hệ thống tài chính, liên lạc quốc phòng và điều phối hoạt động chính phủ ở nhiều quốc gia.

An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa -0
Người nhái sửa chữa cáp quang biển tuyến châu Á - Bắc Mỹ.

Mặc dù mang tính sống còn đối với nền kinh tế số, cáp quang biển vẫn là hạ tầng dễ bị tổn thương. Các sự cố có thể phát sinh từ yếu tố thiên nhiên, va chạm tàu thuyền hoặc những hành vi can thiệp ngoài ý muốn. Báo cáo mới công bố ngày 17/7/2025 của hãng an ninh mạng Recorded Future cảnh báo, số vụ gián đoạn liên quan đến cáp biển đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực có địa hình phức tạp hoặc những vùng biển được coi là nhạy cảm về mặt chiến lược.

Trong vòng 18 tháng qua, thế giới liên tiếp ghi nhận nhiều sự cố nghiêm trọng liên quan đến hệ thống cáp quang biển. Tại Bắc Âu, tuyến cáp kết nối Na Uy với quần đảo Svalbard ở Bắc Cực bị đứt vào đầu năm 2025, khiến dịch vụ viễn thông và truyền dẫn dữ liệu khí tượng tại khu vực này gián đoạn trong nhiều ngày. Cơ quan An ninh Quốc gia Na Uy cho biết vẫn đang điều tra nguyên nhân, đồng thời không loại trừ khả năng có yếu tố bên ngoài tác động.

Tại châu Á, từ tháng 5 đến tháng 7/2025, 3 tuyến cáp biển gần Đài Loan (Trung Quốc) liên tiếp gặp sự cố đứt gãy, ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ kết nối Internet quốc tế của khu vực. Sự gián đoạn này gây thiệt hại không nhỏ cho các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và doanh nghiệp phụ thuộc vào nền tảng số.

Ông John Hultquist, Giám đốc phân tích mối đe dọa tại Recorded Future nhấn mạnh: “Cáp quang biển là phần xương sống của mạng lưới thông tin toàn cầu, nhưng cũng là hạ tầng dễ bị tổn thương nhất. Khi xảy ra sự cố, hậu quả không chỉ dừng ở việc gián đoạn kết nối, mà còn tác động trực tiếp đến giao dịch tài chính, dịch vụ y tế, thương mại điện tử và các lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia”.

Thách thức an ninh phi truyền thống

Bên cạnh rủi ro từ yếu tố tự nhiên, giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ ngày càng gia tăng khi các tuyến cáp biển có thể trở thành mục tiêu của các hành vi can thiệp kỹ thuật, thu thập dữ liệu hoặc gây gián đoạn có chủ đích.

Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia đã đầu tư mạnh vào các phương tiện khảo sát biển sâu, bao gồm tàu ngầm không người lái (UUV), robot điều khiển từ xa (ROV) và các tàu khảo sát chuyên dụng có khả năng tiếp cận trực tiếp đáy đại dương. Những thiết bị này phục vụ mục đích nghiên cứu địa chất, môi trường biển, đồng thời giúp thu thập thông tin chi tiết về vị trí, cấu trúc và cách bố trí các tuyến cáp ngầm quốc tế.

Theo giới chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, việc thu thập dữ liệu liên quan đến hạ tầng dưới đáy biển mang lại lợi thế chiến lược đáng kể. Tuy nhiên, ranh giới giữa khảo sát khoa học và thu thập thông tin nhạy cảm là rất mong manh, đặc biệt khi các hoạt động này diễn ra tại vùng biển quốc tế, nơi cơ chế giám sát và quản lý còn nhiều hạn chế.

Ngoài nguy cơ gây gián đoạn dịch vụ, việc gắn các thiết bị thu thập dữ liệu vào tuyến cáp biển cũng là mối lo ngại hiện hữu. Lịch sử từng ghi nhận trường hợp điển hình là chiến dịch Ivy Bells của Mỹ trong thập niên 1970, khi các thiết bị thu âm được gắn vào cáp liên lạc của đối phương nhằm thu thập thông tin mật. Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ biển sâu, các hành vi thao tác kỹ thuật với cáp quang dưới đáy biển có thể diễn ra với độ chính xác và mức độ tinh vi cao hơn, khiến việc phát hiện và giám sát càng trở nên khó khăn.

An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa -0
Kéo cáp quang biển đòi hỏi công nghệ phức tạp, chuyên sâu.

Các chuyên gia nhận định, đây là một thách thức an ninh phi truyền thống, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia, các tổ chức quốc tế và ngành công nghiệp viễn thông. Việc xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, tăng cường năng lực giám sát và bảo vệ hệ thống hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương đang trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an toàn cho kết nối toàn cầu trong kỷ nguyên số.

Ông Greg Austin, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) cảnh báo: “Khi một tuyến cáp biển bị gián đoạn hoặc có dấu hiệu can thiệp tại vùng biển quốc tế, việc xác định nguyên nhân hay truy vết đối tượng liên quan là vô cùng phức tạp. Đây chính là một trong những lỗ hổng an ninh lớn nhất của hạ tầng kết nối toàn cầu hiện nay”.

Trước nguy cơ đó, Ủy ban Bảo vệ cáp biển quốc tế đã kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường phối hợp, xây dựng khung pháp lý chung nhằm bảo vệ an ninh cho các tuyến cáp ngầm dưới biển. Cùng với đó, các cơ chế chia sẻ thông tin, giám sát tập thể và phản ứng nhanh đang được đề xuất như giải pháp cấp thiết để giảm thiểu rủi ro.

Giới chuyên gia nhận định, bảo vệ hệ thống cáp quang biển không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược an ninh mạng của mỗi quốc gia. Đảm bảo an toàn cho hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương chính là bảo vệ huyết mạch của nền kinh tế số toàn cầu.

Thách thức này đòi hỏi nỗ lực chung của nhiều quốc gia, nhiều ngành, từ quân sự, công nghệ đến ngoại giao và pháp lý. Việc hành động sớm, chủ động và phối hợp hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định giúp duy trì sự ổn định và an toàn cho mạng lưới kết nối quốc tế trong tương lai.

Trần Minh

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.