An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa

Hệ thống cáp quang biển, vốn chịu trách nhiệm truyền tải gần như toàn bộ lưu lượng dữ liệu quốc tế, ngày càng đối mặt với nguy cơ bị can thiệp và gián đoạn. Bảo vệ an ninh hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương đang trở thành một bài toán chiến lược mới trong kỷ nguyên số.

Mục tiêu mới của chiến tranh phi truyền thống

Theo thống kê từ Ủy ban Bảo vệ cáp biển quốc tế (ICPC), thế giới hiện có hơn 552 tuyến cáp quang biển, với tổng chiều dài lên tới 1,4 triệu km. Đây là hạ tầng đảm nhận gần như toàn bộ lưu lượng kết nối Internet xuyên biên giới, đóng vai trò huyết mạch trong vận hành hệ thống tài chính, liên lạc quốc phòng và điều phối hoạt động chính phủ ở nhiều quốc gia.

An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa -0
Người nhái sửa chữa cáp quang biển tuyến châu Á - Bắc Mỹ.

Mặc dù mang tính sống còn đối với nền kinh tế số, cáp quang biển vẫn là hạ tầng dễ bị tổn thương. Các sự cố có thể phát sinh từ yếu tố thiên nhiên, va chạm tàu thuyền hoặc những hành vi can thiệp ngoài ý muốn. Báo cáo mới công bố ngày 17/7/2025 của hãng an ninh mạng Recorded Future cảnh báo, số vụ gián đoạn liên quan đến cáp biển đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực có địa hình phức tạp hoặc những vùng biển được coi là nhạy cảm về mặt chiến lược.

Trong vòng 18 tháng qua, thế giới liên tiếp ghi nhận nhiều sự cố nghiêm trọng liên quan đến hệ thống cáp quang biển. Tại Bắc Âu, tuyến cáp kết nối Na Uy với quần đảo Svalbard ở Bắc Cực bị đứt vào đầu năm 2025, khiến dịch vụ viễn thông và truyền dẫn dữ liệu khí tượng tại khu vực này gián đoạn trong nhiều ngày. Cơ quan An ninh Quốc gia Na Uy cho biết vẫn đang điều tra nguyên nhân, đồng thời không loại trừ khả năng có yếu tố bên ngoài tác động.

Tại châu Á, từ tháng 5 đến tháng 7/2025, 3 tuyến cáp biển gần Đài Loan (Trung Quốc) liên tiếp gặp sự cố đứt gãy, ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ kết nối Internet quốc tế của khu vực. Sự gián đoạn này gây thiệt hại không nhỏ cho các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và doanh nghiệp phụ thuộc vào nền tảng số.

Ông John Hultquist, Giám đốc phân tích mối đe dọa tại Recorded Future nhấn mạnh: “Cáp quang biển là phần xương sống của mạng lưới thông tin toàn cầu, nhưng cũng là hạ tầng dễ bị tổn thương nhất. Khi xảy ra sự cố, hậu quả không chỉ dừng ở việc gián đoạn kết nối, mà còn tác động trực tiếp đến giao dịch tài chính, dịch vụ y tế, thương mại điện tử và các lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia”.

Thách thức an ninh phi truyền thống

Bên cạnh rủi ro từ yếu tố tự nhiên, giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ ngày càng gia tăng khi các tuyến cáp biển có thể trở thành mục tiêu của các hành vi can thiệp kỹ thuật, thu thập dữ liệu hoặc gây gián đoạn có chủ đích.

Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia đã đầu tư mạnh vào các phương tiện khảo sát biển sâu, bao gồm tàu ngầm không người lái (UUV), robot điều khiển từ xa (ROV) và các tàu khảo sát chuyên dụng có khả năng tiếp cận trực tiếp đáy đại dương. Những thiết bị này phục vụ mục đích nghiên cứu địa chất, môi trường biển, đồng thời giúp thu thập thông tin chi tiết về vị trí, cấu trúc và cách bố trí các tuyến cáp ngầm quốc tế.

Theo giới chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, việc thu thập dữ liệu liên quan đến hạ tầng dưới đáy biển mang lại lợi thế chiến lược đáng kể. Tuy nhiên, ranh giới giữa khảo sát khoa học và thu thập thông tin nhạy cảm là rất mong manh, đặc biệt khi các hoạt động này diễn ra tại vùng biển quốc tế, nơi cơ chế giám sát và quản lý còn nhiều hạn chế.

Ngoài nguy cơ gây gián đoạn dịch vụ, việc gắn các thiết bị thu thập dữ liệu vào tuyến cáp biển cũng là mối lo ngại hiện hữu. Lịch sử từng ghi nhận trường hợp điển hình là chiến dịch Ivy Bells của Mỹ trong thập niên 1970, khi các thiết bị thu âm được gắn vào cáp liên lạc của đối phương nhằm thu thập thông tin mật. Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ biển sâu, các hành vi thao tác kỹ thuật với cáp quang dưới đáy biển có thể diễn ra với độ chính xác và mức độ tinh vi cao hơn, khiến việc phát hiện và giám sát càng trở nên khó khăn.

An ninh cáp biển toàn cầu bị đe dọa -0
Kéo cáp quang biển đòi hỏi công nghệ phức tạp, chuyên sâu.

Các chuyên gia nhận định, đây là một thách thức an ninh phi truyền thống, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia, các tổ chức quốc tế và ngành công nghiệp viễn thông. Việc xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, tăng cường năng lực giám sát và bảo vệ hệ thống hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương đang trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an toàn cho kết nối toàn cầu trong kỷ nguyên số.

Ông Greg Austin, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) cảnh báo: “Khi một tuyến cáp biển bị gián đoạn hoặc có dấu hiệu can thiệp tại vùng biển quốc tế, việc xác định nguyên nhân hay truy vết đối tượng liên quan là vô cùng phức tạp. Đây chính là một trong những lỗ hổng an ninh lớn nhất của hạ tầng kết nối toàn cầu hiện nay”.

Trước nguy cơ đó, Ủy ban Bảo vệ cáp biển quốc tế đã kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường phối hợp, xây dựng khung pháp lý chung nhằm bảo vệ an ninh cho các tuyến cáp ngầm dưới biển. Cùng với đó, các cơ chế chia sẻ thông tin, giám sát tập thể và phản ứng nhanh đang được đề xuất như giải pháp cấp thiết để giảm thiểu rủi ro.

Giới chuyên gia nhận định, bảo vệ hệ thống cáp quang biển không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược an ninh mạng của mỗi quốc gia. Đảm bảo an toàn cho hạ tầng thông tin dưới đáy đại dương chính là bảo vệ huyết mạch của nền kinh tế số toàn cầu.

Thách thức này đòi hỏi nỗ lực chung của nhiều quốc gia, nhiều ngành, từ quân sự, công nghệ đến ngoại giao và pháp lý. Việc hành động sớm, chủ động và phối hợp hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định giúp duy trì sự ổn định và an toàn cho mạng lưới kết nối quốc tế trong tương lai.

Trần Minh

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?