Albert Einstein – Nhà bác học “đào hoa”

Trong các cuốn tự điển bách khoa danh nhân thế giới thường chú giải, rằng đấy là một con người điềm đạm và nghiêm túc, với niềm đam mê duy nhất chỉ dành cho khoa học. Đó chính là nhà vật lý lý thuyết lỗi lạc người Đức gốc Do Thái Albert Einstein (1879-1955) - "cha đẻ" của Thuyết Tương đối gây chấn động 5 châu. Nhưng thật ra không hẳn vậy…

Đầu sách mang tựa đề "The Private Lives of Albert Einstein" (Cuộc sống riêng tư của Albert Einstein), do cặp tác giả người Anh Roger Ronald Highfield và Paul Carter đồng sáng tác, đã đề cập hầu như đầy đủ về đường đời riêng tư của nhà khoa học lỗi lạc từng đoạt giải Nobel Vật lý, với những nhận định trái ngược quan niệm xưa nay. Còn bản thân bà Evelyn Einstein (1941-2011) - cháu nội gái duy nhất của A. Einstein, lúc sinh thời cũng lên tiếng đồng nhất với những điều mà đầu sách nêu trên đã nói tới. Vậy sự thật nằm ở đâu?

A.Einstein cùng người vợ đầu M. Maric.
A.Einstein cùng người vợ đầu M. Maric.

Quả đúng là A. Einstein lấy vợ tới 2 lần. Bà vợ đầu là nhà vật lý người Serbia Mileva Maric (1875-1948), chung sống với ông từ năm 1903 đến năm 1919, từng là bạn học thời sinh viên với Albert ở Thụy Sĩ, vốn là một phụ nữ kín tiếng và không muốn phụ thuộc vào ai. Họ quen nhau trong phòng thí nghiệm chuyên khoa; rồi cuộc tình nảy nở theo thời gian và có với nhau 2 người con trai.

Con trai trưởng Hans Albert Einstein (1904-1973) hành nghề kỹ sư vận tải ở Mỹ. Cậu con trai út Eduard Einstein (1910-1965) vốn là một sinh viên y khoa đầy triển vọng, đột nhiên mắc chứng tâm thần phân liệt lúc 20 tuổi, khiến cả đời phải sống trong trại điều dưỡng cho tới lúc chết; riêng người cha A. Einstein không bao giờ… thèm đến thăm con cả.

Một "khám phá" nữa theo cuốn sách nói trên: ngay từ năm 1902, trước khi đính hôn Mileva đã  sinh hạ cô con gái đầu lòng Lieserl Einstein (1902-1903). Nhưng do Lieserl đã "đụng chạm sâu sắc tới lòng tự ái khoa học" của A. Einstein, nên ông khăng khăng không nhận con để "bảo tồn thanh danh" của mình… Rốt cục bà mẹ Mileva phải cho một gia đình người đồng hương ở Novi Sad (Serbia) nhận Lieserl làm con nuôi, rồi bị chết yểu vì chứng bệnh sốt phát ban khi mới hơn 1 tuổi..

Tới năm 1914, A. Einstein chuyển đến Berlin (Đức), còn gia đình ông vẫn ở lại Thụy Sĩ. Vợ chồng họ chính thức chia tay nhau sau 5 năm sống ly thân. Sau này Albert từng viết cho Mileva: "Em sẽ thấy, rằng anh mãi mãi chung tình với em, theo cách của riêng mình".

Bìa đầu sách "Cuộc sống riêng tư của Albert Einstein".
Bìa đầu sách "Cuộc sống riêng tư của Albert Einstein".

Còn bà vợ sau Elsa Lowenthal (1876-1936) của A. Einstein chính là người chị con ông bác họ Rudolf Einstein, cũng là một góa phụ đã có 2 đứa con gái riêng. Trong nhật ký của mình A. Einstein từng viết: "Tôi lấy bà chị họ đơn giản chỉ… cho tiện, chứ không phải do tình yêu. Chính Elsa là nguyên nhân khiến cuộc hôn nhân đầu tiên của tôi với Mileva bị đổ vỡ". Dạo cuối năm 1933, A. Einstein trong khi chạy trốn sự truy lùng của quốc xã, đã cùng cô vợ 2 di cư sang Mỹ, rồi trở nên giàu có và nổi tiếng.

Một "khám phá" nữa theo những lời phàn nàn từ  bà Elsa Einstein: "Càng nổi tiếng bao nhiêu, lại càng tạo điều kiện cho tính "háu gái" cố hữu trong con người Albert thêm trỗi dậy bấy nhiêu. Bởi ngày càng nhiều phụ nữ có nhan sắc ngưỡng mộ những thứ ẩn chứa trong đầu ông ta, khiến ông ấy không ngần ngại san sẻ "Thuyết tương đối" với họ… ở chốn phòng the".

"Cha đẻ" của Thuyết tương đối A. Einstein bên người vợ sau.
"Cha đẻ" của Thuyết tương đối A. Einstein bên người vợ sau.

Thậm chí bà vợ sau Elsa còn "chua" thêm: "Albert rất lười cắt tóc cũng như cạo râu cằm, khiến tự tay tôi luôn phải gọt - tỉa chúng hộ ông ta. Ngay cả chuyện vệ sinh cá nhân cũng vậy, "cha đẻ" của cái học thuyết hàng đầu trong giới khoa học ấy lại… rất ghét chuyện tắm rửa"(!). Riêng A. Einstein từng thừa nhận với viên bác sĩ tư của mình: "Đàn bà càng lưu cữu nhiều mồ hôi bao nhiêu, càng tỏa ra mùi riêng của họ bấy nhiêu, mà đó lại là điều cuốn hút tôi nhất".

"Lẽ đương nhiên, Thuyết tương đối mang tính khám phá vĩ đại thuộc khoa học thuần túy chẳng liên quan gì đến lối sống cá nhân hết. Một A. Einstein tràn trề tài năng sáng tạo không hẳn là người đàn ông chỉn chu - mẫu mực", như lời tựa của cuốn "The Private Lives of Albert Einstein" đã nhận định. Còn hay như chính A. Einstein lúc sinh thời từng viết: "Ngay từ hồi còn trẻ tôi đã rắp tâm đeo đuổi và thực hiện theo một câu châm ngôn thâm thúy: "Con người ta luôn muốn làm cái điều mình thích, nhưng thực ra không thể muốn tất cả!".

"Khám phá" cuối cùng là cậu con trai Hans Albert Einstein, người được nhà khoa học lỗi lạc Albert Einstein ủy quyền giải quyết mọi chuyện liên quan đến tài sản thừa tự của mình - ngay từ trước khi mất vào giữa tháng 4-1955, đến đầu năm 1958 đã chính thức bị cấm không được công bố những câu chuyện về đời tư của người quá cố - qua một phán quyết có hiệu lực pháp luật - do thân nhân của bà vợ 2 Elsa Einstein yêu cầu.

Kim Dung (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.