Ai đứng sau vụ tấn công Arab Saudi?

Ngày 14-9, hai nhà máy sản xuất dầu của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Arab Saudi Aramco bất ngờ bị các máy bay không người lái tấn công. Lực lượng nổi dậy người Houthi ở Yemen đã nhận trách nhiệm.

Tuy nhiên, bản chất phía sau vụ tấn công này vẫn là câu hỏi lớn có liên quan đến tình hình bất ổn hiện nay ở khu vực nóng bỏng này.

Một lần nữa Mỹ lên án Iran đứng đằng sau vụ tấn công để tạo thanh thế, gây ảnh hưởng trong khu vực.

Vụ tấn công đã khiến sản lượng dầu mỏ của Arab Saudi, quốc gia xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới, bị sụt giảm 50%. Giá dầu ngày 16-9 đã tăng lên mức cao nhất kể từ chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, sau khi 5% sản lượng dầu thô toàn cầu từ Arab Saudi bị cắt giảm. Sau đó giá dầu đã giảm lại khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ mở các nguồn cung cấp khẩn cấp của Hoa Kỳ và các nhà sản xuất trên khắp thế giới cho biết có đủ lượng dầu dự trữ để bù đắp cho sự thiếu hụt.

Nhà máy lọc dầu Aramco của Arab Saudi bị bốc cháy đêm 14-9 sau vụ tấn công bất ngờ của máy bay không người lái.
Nhà máy lọc dầu Aramco của Arab Saudi bị bốc cháy đêm 14-9 sau vụ tấn công bất ngờ của máy bay không người lái.

Các nguồn dự trữ của Mỹ lên đến 645 triệu thùng dầu thô, lưu giữ trong các hầm ngầm, được kiểm soát chặt chẽ tại các vùng duyên hải Louisiana và Texas. Đây là kho dự trữ dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Reuters dẫn các nguồn tin am hiểu về hoạt động của Aramco nói rằng có thể sẽ phải mất nhiều tháng để công việc sản xuất dầu của Arab Saudi trở lại bình thường. Các ước tính trước đó cho rằng có thể mất vài tuần.

Phe nổi dậy tại Yemen nhận là tác giả vụ tấn công nhưng Mỹ quy trách nhiệm cho Iran trong vụ này. “Có lý do để tin rằng chúng tôi biết thủ phạm, đạn đã lên nòng, chỉ còn tùy thuộc vào việc xác minh, đang chờ tin từ Arab Saudi về việc họ biết ai đã gây ra cuộc tấn công và cách thức chúng tôi sẽ tiến hành!”, Reuters dẫn lời ông Trump cho biết trên Twitter ngày 15-9.

Trước đó, Tổng thống Trump đã điện đàm với Thái tử Mohamad Ben Salman và dường như nguyên thủ Mỹ cam kết sẵn sàng hỗ trợ Riyad.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham tuyến bố đã đến lúc Mỹ nghiên cứu khả năng tấn công cơ sở dầu mỏ của Iran và cho rằng đây là phương tiện duy nhất, “để Tehran chấm dứt các hành vi khiêu khích”. Trước đó, Ngoại trưởng Mike Pompeo trực tiếp tố cáo Iran đứng đằng sau các vụ tấn công nhắm vào nhà máy dầu tại miền Đông Arab Saudi.

Phe nổi dậy Houthi tại Yemen nhận là tác giả thế nhưng ông Mike Pompeo cho rằng, “không có bằng chứng nào cho thấy mọi việc xuất phát từ Yemen”. Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi cộng đồng quốc tế lên án hành vi gây hấn của Iran và nói thêm là Washington sẽ đưa ra những “biện pháp cần thiết buộc Tehran phải lãnh hậu quả cho những hành động của mình”.

Iran đã bác bỏ cáo buộc của Mỹ đồng thời cảnh báo rằng các căn cứ cũng như hàng không mẫu hạm của Mỹ ở khu vực nằm trong tầm ngắm của tên lửa Iran, theo Reuters. Trên truyền hình nhà nước, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran phản bác cáo buộc “vô nghĩa” của Mỹ. Một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng Iran đã sẵn sàng cho một cuộc chiến “toàn diện”.

Căng thẳng ở khu vực dầu mỏ Vùng Vịnh đã leo thang đáng kể trong năm nay sau khi ông Trump áp đặt lệnh trừng phạt nghiêm khắc của Mỹ đối với Iran nhằm ngăn chặn hoàn toàn việc xuất khẩu dầu của nước này. Trong nhiều tháng, các quan chức Iran đã đưa ra nhiều đe dọa gián tiếp, nói rằng nếu Tehran bị chặn xuất khẩu dầu, các quốc gia khác cũng sẽ không thể làm được việc này.

Tuy nhiên, Iran bác bỏ có bất kỳ vai trò nào trong các cuộc tấn công cụ thể, bao gồm các vụ đánh bom vào các tàu chở dầu ở Vùng Vịnh và các cuộc tấn công mà nhóm Houthi tuyên bố nhận trách nhiệm.

Theo giới quan sát, vụ tấn công cơ sở dầu mỏ của Arab Saudi mà Iran bị cáo buộc là thủ phạm chính, nhắm 3 mục tiêu: kinh tế, quân sự và liên minh giữa Riyad và Washington. Trên bình diện kinh tế, vụ tấn công có mục đích đánh thẳng vào “ví tiền” của Riyad. Dầu mỏ chiếm đến 80-90% nguồn thu của Arab Saudi. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Riyad cũng bắt đầu gặp khó khăn về kinh tế, cán cân ngân sách bắt đầu thâm thủng. Từ một nước luôn trong tình trạng bội thu, Arab Saudi bắt đầu đi vay nợ.

Tổng thống Mỹ cho rằng Iran có lỗi trong vụ tấn công nhà máy lọc dầu Arab Saudi.
Tổng thống Mỹ cho rằng Iran có lỗi trong vụ tấn công nhà máy lọc dầu Arab Saudi.

Thái tử Mohamed Ben Salman, khi đề ra chương trình cải cách kinh tế “Tầm nhìn 2030” trong đó có việc để giảm bớt nợ vay, đa dạng hóa các nguồn thu và Riyad đã có kế hoạch đưa Aramco lên sàn chứng khoán vào năm 2020-2021. Thế nhưng việc hai nhà máy bị tấn công làm lộ rõ yếu kém về an ninh của những cơ sở sản xuất dầu của Arab Saudi bất chấp hàng tỷ đô la đầu tư vào các hệ thống phòng không tinh vi.

Như vậy, tiến trình cổ phần hóa Tập đoàn Aramco có nguy cơ bị trì hoãn do các nhà đầu tư cảm thấy bất an. Ngoài ra, khi đánh vào hầu bao của Arab Saudi, phải chăng những kẻ tấn công còn muốn làm suy yếu năng lực quân sự của Riyad?

Cuối cùng, vụ tấn công này còn nhằm “thử lửa” mối quan hệ đồng minh Mỹ - Arab Saudi. Nên biết rằng cội nguồn liên minh giữa Mỹ và Arab Saudi dựa trên nguyên tắc “dầu mỏ đổi lấy bảo đảm an ninh”. Hiệp ước Quincy năm 1945 cho phép Mỹ được độc quyền tiếp cận nguồn dầu mỏ đổi lấy việc bảo đảm quân sự cho vương quốc Arab này. Nhưng hiệp ước này cũng có những lúc thăng trầm và nhất là trong vụ tấn công khủng bố 11-9-2001, Arab Saudi bị nghi ngờ là ủng hộ tài chính cho phe khủng bố cực đoan.

Hơn nữa hiện nay Hoa Kỳ không còn phụ thuộc nhiều vào các nhà sản xuất dầu mỏ Trung Đông nhờ cuộc cách mạng dầu đá phiến. Mỹ còn trở thành nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới vào cuối năm ngoái. Trong những tháng gần đây, Arab Saudi đã tăng đáng kể lượng xuất khẩu dầu sang Trung Quốc và giảm lượng cung sang Mỹ. Số lượng các chuyến tàu chở dầu từ Arab Saudi sang Trung Quốc đã tăng gấp đôi trong vòng một năm qua, trong khi nguồn cung sang Hoa Kỳ đã giảm 2/3 so với năm trước, web tin tức TankerTrackers.com cho biết.

Ngày 16-9, lực lượng phiến quân Houthi tại Yemen cho biết, các nhà máy sản xuất dầu của Tập đoàn dầu khí Aramco của Arab Saudi vẫn là mục tiêu tấn công và có thể bị tấn công “bất cứ lúc nào”.

Người phát ngôn của Houthi Yahya Sarea cũng cảnh báo người nước ngoài nên rời khỏi khu vực này. Ông Sarea cho rằng, Arab Saudi nên ngừng “hành động gây hấn và bao vây tại Yemen”.

Cũng trong ngày 16-9, hãng tin ISNA của Iran đưa tin, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo của nước này vừa bắt giữ một con tàu bị cáo buộc chuyển lậu 250.000 lít dầu diesel sang Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.