Ai đốt lửa “vùng đất nóng” Trung Đông?

“Chảo lửa” Trung Đông tiếp tục nóng bỏng bởi những “rối loạn” do các yếu tố bên trong và sự tác động từ bên ngoài. Các chuyên gia nhận định, có nhiều nguy cơ bùng phát thành cuộc xung đột quy mô lớn.

Sau một tháng bạo lực lẻ tẻ và căng thẳng âm ỉ, Trung Đông lại dường như trên bờ vực của tình trạng xung đột gay gắt khác, và không có cường quốc bên ngoài nào có lợi ích hoặc thế mạnh để dập tắt lửa xung đột này. Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông có lẽ khó hơn ông từng nghĩ.

“Thùng thuốc súng” Trung Đông luôn trong tình trạng cảnh báo cao độ. Không chỉ tỉnh Idlib ở phía Bắc Syria, nơi cuộc “đại chiến” giữa rất nhiều phe phái, lực lượng dường như đã bắt đầu, Palestine và cuộc xung đột dai dẳng với Israel không có điểm kết thúc và sự nóng lên nhanh chóng trong quan hệ Iran-Iraq ở vùng biên giới hai nước cùng mối quan hệ của các nước Arab với Qatar đã khiến Trung Đông trở thành một điểm nóng có tầm bao phủ rộng và cực kỳ nguy hiểm.

Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.
Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.

Ngày 9-9, Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei cho rằng các mưu đồ của Mỹ tại Trung Đông đã thất bại, viện dẫn Syria, Iraq, Liban và các nước Arab là những bằng chứng rõ ràng. Ông Khamenei đưa ra nhận định trên tại lễ tốt nghiệp của một nhóm học viên hải quân ở Noshahr, miền Bắc Iran. Đại giáo chủ còn nhấn mạnh cuộc kháng chiến mạnh mẽ của Iran đã dẫn đến sự thất bại to lớn các mục tiêu của những kẻ đàn áp toàn cầu trong khu vực.

Nhà nghiên cứu Dennis Ross thuộc Viện Chính sách Cận Đông ở Washington (Mỹ) trong một báo cáo phân tích mới đây nhận định: với chính sách cố tình đẩy các nước ở Trung Đông tới “chân tường”, không xảy ra cuộc chiến nào mới là lạ. “Một cuộc chiến tổng lực giữa Iran và Israel đang đến gần và chính quyền ông Trump không có chiến lược để ngăn ngừa điều này”, Dennis Ross nhận định.

Và rõ ràng, trong những ngày gần đây, tình hình đang có chiều hướng xấu đi một cách nghiêm trọng khi các cường quốc thế giới, những nước truyền thống đóng vai trò phán xử, dường như không thể hoặc không sẵn lòng tham gia ngăn chặn nhiều cuộc xung đột đang có nguy cơ bùng phát ở khu vực vốn đang trên bờ vực chiến tranh này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, một nhân vật có chủ trương chống Iran, vừa thông báo về chiến lược răn đe Iran mới và đặt ra nhiều yêu sách đối với Tehran. Lập trường không nhượng bộ của Washington đối với Tehran dường như đặt Mỹ vào tình thế đối đầu với Iran sau khi Washington đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký kết với nước Cộng hòa Hồi giáo này hồi năm 2015.

Theo chuyên gia Ross, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể không muốn nước Mỹ dính líu tới các cuộc xung đột ở Trung Đông, song “cái cách mà Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran không sớm thì muộn, sẽ làm nổ ra một cuộc chiến tranh lớn hơn”.

Ngay từ đầu Iran đã cứng rắn. Iran không nhượng bộ chính quyền Tổng thống Trump bởi họ thấy các cường quốc châu Âu, trong đó có Nga, Anh, Đức và Pháp, đang ngày càng xa lánh Mỹ. Trong khi đó, Mỹ đang liên tục áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với phong trào Hezbollah ở Liban, một đồng minh chủ chốt của Iran, trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc (LHQ) luôn hối thúc phong trào này ngừng các chiến dịch quân sự - một yếu tố then chốt trong chiến lược khu vực của Tehran.

Tuy nhiên, hiện Hezbollah và các đồng minh của phong trào này “đang gặp vận đỏ” và chắc sẽ không lùi bước. Họ đã kiểm soát Quốc hội Liban sau cuộc bầu cử diễn ra ngày 6-5 và lần đầu tiên nắm chính phủ nước này. Diễn biến mới này chắc chắn sẽ khiến giới chức Tel Aviv lo ngại và phải tìm cách đối phó. Israel lo ngại, cũng là lo ngại chung của Mỹ. Vì thế, Israel cần một cuộc chiến để đánh vào người đỡ đầu cho Hezbollah.

Trong khi những “cái đầu lạnh” ở cả hai phía đều muốn tránh một cuộc chiến thì phe theo đường lối cứng rắn ở Tehran và Washington mới là bên nắm giữ quyền lực đáng kể. Nếu điều này trở thành hiện thực, tình hình Trung Đông chắc chắn sẽ trở thành “chảo lửa” theo đúng nghĩa đen và nghĩa bóng, xung đột sẽ xảy ra và dường như không thể tránh khỏi.

Mới đây, tình trạng bạo loạn ở miền Nam Iraq cũng liên quan tới Iran và người ta nghi ngờ có bàn tay của thế lực bên ngoài kích động người biểu tình Iraq hô vang khẩu hiệu chống Iran, thậm chí có những người còn đốt quốc kỳ Iran. Theo kênh truyền hình Press TV (Iran), nhóm bán quân sự thuộc dòng Hồi giáo Shi’ite Hashd al-Sha’abi ở Iraq đã tuyên bố rằng họ có bằng chứng cho thấy các phái bộ ngoại giao của Mỹ ở quốc gia Trung Đông này đứng đằng sau các vụ bạo loạn ở Basra.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.

Phó chỉ huy của lực lượng dân quân này là Abu Mahdi al-Muhandis cho biết: “Chúng tôi có đầy đủ thông tin và các tài liệu cho thấy Đại sứ quán Mỹ và Lãnh sự quán của nước này đã gây ra vụ bạo loạn ở Basra”. Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Mỹ bị cáo buộc có dính líu đến cuộc khủng hoảng ở Basra. Trước đó, cũng đã có một số nhân vật trong chính giới nước này thuộc phe thân Iran lên tiếng chỉ trích Washington về sự can thiệp vào tình hình ở miền Nam Iraq.

Kênh truyền thông ABC của Australia vừa đăng bài phân tích nhấn mạnh, kể từ khi ông Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ, cũng giống như những người tiền nhiệm, ông tuyên bố sẽ giải quyết cuộc mâu thuẫn kéo dài nhiều thập niên ở khu vực. Tuy nhiên, chính các đòn trừng phạt Iran của Tổng thống Trump đã đẩy Trung Đông vào thế dầu sôi lửa bỏng. Trước hết là Iraq.

Với 1.458 km đường biên giới chung với Iran, Iraq có thể bị thiệt hại nặng nề bởi các đòn trừng phạt mà chính quyền Tổng thống Trump áp đặt với Iran. Iraq phụ thuộc mọi thứ vào quốc gia láng giềng này, từ khí gas đến điện, nước và lương thực thực phẩm... Khi trừng phạt Iran, Mỹ đang vô tình đẩy Iraq ra khỏi vòng tay của Washington. Ngay lập tức, Trung Đông trở lên bất ổn.

Trung Đông nóng cùng lúc với 3 “điểm nóng” mang tính xoay chuyển. Từ vấn đề của Jerusalem, căng thẳng ở biên giới Iran-Iraq cho tới tới sự sụp đổ của IS và cuộc khủng hoảng Syria... Những biến cố lớn tại “vùng đất nóng” này sẽ tiếp tục là những thách thức đối với khu vực.

Nhìn lại 15 năm sau khi Mỹ xâm lược Iraq với lý do quốc gia này sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt và có quan hệ với al-Qaeda, các cáo buộc đã được minh chứng là không hề có thật. Mỹ một lần nữa chĩa mũi tấn công vào một cường quốc Trung Đông bằng các “bài” quen thuộc khiến người ta liên tưởng đến Iraq khi bị Mỹ xâm lược trong Cuộc chiến Vùng Vịnh với mưu đồ kích động Trung Đông. Hòa bình ở Trung Đông đang đứng trước ngã rẽ mới.

Huyền Hoa

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?