Ai đốt lửa “vùng đất nóng” Trung Đông?

“Chảo lửa” Trung Đông tiếp tục nóng bỏng bởi những “rối loạn” do các yếu tố bên trong và sự tác động từ bên ngoài. Các chuyên gia nhận định, có nhiều nguy cơ bùng phát thành cuộc xung đột quy mô lớn.

Sau một tháng bạo lực lẻ tẻ và căng thẳng âm ỉ, Trung Đông lại dường như trên bờ vực của tình trạng xung đột gay gắt khác, và không có cường quốc bên ngoài nào có lợi ích hoặc thế mạnh để dập tắt lửa xung đột này. Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông có lẽ khó hơn ông từng nghĩ.

“Thùng thuốc súng” Trung Đông luôn trong tình trạng cảnh báo cao độ. Không chỉ tỉnh Idlib ở phía Bắc Syria, nơi cuộc “đại chiến” giữa rất nhiều phe phái, lực lượng dường như đã bắt đầu, Palestine và cuộc xung đột dai dẳng với Israel không có điểm kết thúc và sự nóng lên nhanh chóng trong quan hệ Iran-Iraq ở vùng biên giới hai nước cùng mối quan hệ của các nước Arab với Qatar đã khiến Trung Đông trở thành một điểm nóng có tầm bao phủ rộng và cực kỳ nguy hiểm.

Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.
Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.

Ngày 9-9, Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei cho rằng các mưu đồ của Mỹ tại Trung Đông đã thất bại, viện dẫn Syria, Iraq, Liban và các nước Arab là những bằng chứng rõ ràng. Ông Khamenei đưa ra nhận định trên tại lễ tốt nghiệp của một nhóm học viên hải quân ở Noshahr, miền Bắc Iran. Đại giáo chủ còn nhấn mạnh cuộc kháng chiến mạnh mẽ của Iran đã dẫn đến sự thất bại to lớn các mục tiêu của những kẻ đàn áp toàn cầu trong khu vực.

Nhà nghiên cứu Dennis Ross thuộc Viện Chính sách Cận Đông ở Washington (Mỹ) trong một báo cáo phân tích mới đây nhận định: với chính sách cố tình đẩy các nước ở Trung Đông tới “chân tường”, không xảy ra cuộc chiến nào mới là lạ. “Một cuộc chiến tổng lực giữa Iran và Israel đang đến gần và chính quyền ông Trump không có chiến lược để ngăn ngừa điều này”, Dennis Ross nhận định.

Và rõ ràng, trong những ngày gần đây, tình hình đang có chiều hướng xấu đi một cách nghiêm trọng khi các cường quốc thế giới, những nước truyền thống đóng vai trò phán xử, dường như không thể hoặc không sẵn lòng tham gia ngăn chặn nhiều cuộc xung đột đang có nguy cơ bùng phát ở khu vực vốn đang trên bờ vực chiến tranh này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, một nhân vật có chủ trương chống Iran, vừa thông báo về chiến lược răn đe Iran mới và đặt ra nhiều yêu sách đối với Tehran. Lập trường không nhượng bộ của Washington đối với Tehran dường như đặt Mỹ vào tình thế đối đầu với Iran sau khi Washington đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký kết với nước Cộng hòa Hồi giáo này hồi năm 2015.

Theo chuyên gia Ross, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể không muốn nước Mỹ dính líu tới các cuộc xung đột ở Trung Đông, song “cái cách mà Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran không sớm thì muộn, sẽ làm nổ ra một cuộc chiến tranh lớn hơn”.

Ngay từ đầu Iran đã cứng rắn. Iran không nhượng bộ chính quyền Tổng thống Trump bởi họ thấy các cường quốc châu Âu, trong đó có Nga, Anh, Đức và Pháp, đang ngày càng xa lánh Mỹ. Trong khi đó, Mỹ đang liên tục áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với phong trào Hezbollah ở Liban, một đồng minh chủ chốt của Iran, trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc (LHQ) luôn hối thúc phong trào này ngừng các chiến dịch quân sự - một yếu tố then chốt trong chiến lược khu vực của Tehran.

Tuy nhiên, hiện Hezbollah và các đồng minh của phong trào này “đang gặp vận đỏ” và chắc sẽ không lùi bước. Họ đã kiểm soát Quốc hội Liban sau cuộc bầu cử diễn ra ngày 6-5 và lần đầu tiên nắm chính phủ nước này. Diễn biến mới này chắc chắn sẽ khiến giới chức Tel Aviv lo ngại và phải tìm cách đối phó. Israel lo ngại, cũng là lo ngại chung của Mỹ. Vì thế, Israel cần một cuộc chiến để đánh vào người đỡ đầu cho Hezbollah.

Trong khi những “cái đầu lạnh” ở cả hai phía đều muốn tránh một cuộc chiến thì phe theo đường lối cứng rắn ở Tehran và Washington mới là bên nắm giữ quyền lực đáng kể. Nếu điều này trở thành hiện thực, tình hình Trung Đông chắc chắn sẽ trở thành “chảo lửa” theo đúng nghĩa đen và nghĩa bóng, xung đột sẽ xảy ra và dường như không thể tránh khỏi.

Mới đây, tình trạng bạo loạn ở miền Nam Iraq cũng liên quan tới Iran và người ta nghi ngờ có bàn tay của thế lực bên ngoài kích động người biểu tình Iraq hô vang khẩu hiệu chống Iran, thậm chí có những người còn đốt quốc kỳ Iran. Theo kênh truyền hình Press TV (Iran), nhóm bán quân sự thuộc dòng Hồi giáo Shi’ite Hashd al-Sha’abi ở Iraq đã tuyên bố rằng họ có bằng chứng cho thấy các phái bộ ngoại giao của Mỹ ở quốc gia Trung Đông này đứng đằng sau các vụ bạo loạn ở Basra.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.

Phó chỉ huy của lực lượng dân quân này là Abu Mahdi al-Muhandis cho biết: “Chúng tôi có đầy đủ thông tin và các tài liệu cho thấy Đại sứ quán Mỹ và Lãnh sự quán của nước này đã gây ra vụ bạo loạn ở Basra”. Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Mỹ bị cáo buộc có dính líu đến cuộc khủng hoảng ở Basra. Trước đó, cũng đã có một số nhân vật trong chính giới nước này thuộc phe thân Iran lên tiếng chỉ trích Washington về sự can thiệp vào tình hình ở miền Nam Iraq.

Kênh truyền thông ABC của Australia vừa đăng bài phân tích nhấn mạnh, kể từ khi ông Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ, cũng giống như những người tiền nhiệm, ông tuyên bố sẽ giải quyết cuộc mâu thuẫn kéo dài nhiều thập niên ở khu vực. Tuy nhiên, chính các đòn trừng phạt Iran của Tổng thống Trump đã đẩy Trung Đông vào thế dầu sôi lửa bỏng. Trước hết là Iraq.

Với 1.458 km đường biên giới chung với Iran, Iraq có thể bị thiệt hại nặng nề bởi các đòn trừng phạt mà chính quyền Tổng thống Trump áp đặt với Iran. Iraq phụ thuộc mọi thứ vào quốc gia láng giềng này, từ khí gas đến điện, nước và lương thực thực phẩm... Khi trừng phạt Iran, Mỹ đang vô tình đẩy Iraq ra khỏi vòng tay của Washington. Ngay lập tức, Trung Đông trở lên bất ổn.

Trung Đông nóng cùng lúc với 3 “điểm nóng” mang tính xoay chuyển. Từ vấn đề của Jerusalem, căng thẳng ở biên giới Iran-Iraq cho tới tới sự sụp đổ của IS và cuộc khủng hoảng Syria... Những biến cố lớn tại “vùng đất nóng” này sẽ tiếp tục là những thách thức đối với khu vực.

Nhìn lại 15 năm sau khi Mỹ xâm lược Iraq với lý do quốc gia này sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt và có quan hệ với al-Qaeda, các cáo buộc đã được minh chứng là không hề có thật. Mỹ một lần nữa chĩa mũi tấn công vào một cường quốc Trung Đông bằng các “bài” quen thuộc khiến người ta liên tưởng đến Iraq khi bị Mỹ xâm lược trong Cuộc chiến Vùng Vịnh với mưu đồ kích động Trung Đông. Hòa bình ở Trung Đông đang đứng trước ngã rẽ mới.

Huyền Hoa

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.