Ai đốt lửa “vùng đất nóng” Trung Đông?

“Chảo lửa” Trung Đông tiếp tục nóng bỏng bởi những “rối loạn” do các yếu tố bên trong và sự tác động từ bên ngoài. Các chuyên gia nhận định, có nhiều nguy cơ bùng phát thành cuộc xung đột quy mô lớn.

Sau một tháng bạo lực lẻ tẻ và căng thẳng âm ỉ, Trung Đông lại dường như trên bờ vực của tình trạng xung đột gay gắt khác, và không có cường quốc bên ngoài nào có lợi ích hoặc thế mạnh để dập tắt lửa xung đột này. Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông có lẽ khó hơn ông từng nghĩ.

“Thùng thuốc súng” Trung Đông luôn trong tình trạng cảnh báo cao độ. Không chỉ tỉnh Idlib ở phía Bắc Syria, nơi cuộc “đại chiến” giữa rất nhiều phe phái, lực lượng dường như đã bắt đầu, Palestine và cuộc xung đột dai dẳng với Israel không có điểm kết thúc và sự nóng lên nhanh chóng trong quan hệ Iran-Iraq ở vùng biên giới hai nước cùng mối quan hệ của các nước Arab với Qatar đã khiến Trung Đông trở thành một điểm nóng có tầm bao phủ rộng và cực kỳ nguy hiểm.

Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.
Các cuộc biểu tình ở Iraq được cho là có bàn tay kích động từ bên ngoài. Ảnh: Al-Monitor.

Ngày 9-9, Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei cho rằng các mưu đồ của Mỹ tại Trung Đông đã thất bại, viện dẫn Syria, Iraq, Liban và các nước Arab là những bằng chứng rõ ràng. Ông Khamenei đưa ra nhận định trên tại lễ tốt nghiệp của một nhóm học viên hải quân ở Noshahr, miền Bắc Iran. Đại giáo chủ còn nhấn mạnh cuộc kháng chiến mạnh mẽ của Iran đã dẫn đến sự thất bại to lớn các mục tiêu của những kẻ đàn áp toàn cầu trong khu vực.

Nhà nghiên cứu Dennis Ross thuộc Viện Chính sách Cận Đông ở Washington (Mỹ) trong một báo cáo phân tích mới đây nhận định: với chính sách cố tình đẩy các nước ở Trung Đông tới “chân tường”, không xảy ra cuộc chiến nào mới là lạ. “Một cuộc chiến tổng lực giữa Iran và Israel đang đến gần và chính quyền ông Trump không có chiến lược để ngăn ngừa điều này”, Dennis Ross nhận định.

Và rõ ràng, trong những ngày gần đây, tình hình đang có chiều hướng xấu đi một cách nghiêm trọng khi các cường quốc thế giới, những nước truyền thống đóng vai trò phán xử, dường như không thể hoặc không sẵn lòng tham gia ngăn chặn nhiều cuộc xung đột đang có nguy cơ bùng phát ở khu vực vốn đang trên bờ vực chiến tranh này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, một nhân vật có chủ trương chống Iran, vừa thông báo về chiến lược răn đe Iran mới và đặt ra nhiều yêu sách đối với Tehran. Lập trường không nhượng bộ của Washington đối với Tehran dường như đặt Mỹ vào tình thế đối đầu với Iran sau khi Washington đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký kết với nước Cộng hòa Hồi giáo này hồi năm 2015.

Theo chuyên gia Ross, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể không muốn nước Mỹ dính líu tới các cuộc xung đột ở Trung Đông, song “cái cách mà Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran không sớm thì muộn, sẽ làm nổ ra một cuộc chiến tranh lớn hơn”.

Ngay từ đầu Iran đã cứng rắn. Iran không nhượng bộ chính quyền Tổng thống Trump bởi họ thấy các cường quốc châu Âu, trong đó có Nga, Anh, Đức và Pháp, đang ngày càng xa lánh Mỹ. Trong khi đó, Mỹ đang liên tục áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với phong trào Hezbollah ở Liban, một đồng minh chủ chốt của Iran, trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc (LHQ) luôn hối thúc phong trào này ngừng các chiến dịch quân sự - một yếu tố then chốt trong chiến lược khu vực của Tehran.

Tuy nhiên, hiện Hezbollah và các đồng minh của phong trào này “đang gặp vận đỏ” và chắc sẽ không lùi bước. Họ đã kiểm soát Quốc hội Liban sau cuộc bầu cử diễn ra ngày 6-5 và lần đầu tiên nắm chính phủ nước này. Diễn biến mới này chắc chắn sẽ khiến giới chức Tel Aviv lo ngại và phải tìm cách đối phó. Israel lo ngại, cũng là lo ngại chung của Mỹ. Vì thế, Israel cần một cuộc chiến để đánh vào người đỡ đầu cho Hezbollah.

Trong khi những “cái đầu lạnh” ở cả hai phía đều muốn tránh một cuộc chiến thì phe theo đường lối cứng rắn ở Tehran và Washington mới là bên nắm giữ quyền lực đáng kể. Nếu điều này trở thành hiện thực, tình hình Trung Đông chắc chắn sẽ trở thành “chảo lửa” theo đúng nghĩa đen và nghĩa bóng, xung đột sẽ xảy ra và dường như không thể tránh khỏi.

Mới đây, tình trạng bạo loạn ở miền Nam Iraq cũng liên quan tới Iran và người ta nghi ngờ có bàn tay của thế lực bên ngoài kích động người biểu tình Iraq hô vang khẩu hiệu chống Iran, thậm chí có những người còn đốt quốc kỳ Iran. Theo kênh truyền hình Press TV (Iran), nhóm bán quân sự thuộc dòng Hồi giáo Shi’ite Hashd al-Sha’abi ở Iraq đã tuyên bố rằng họ có bằng chứng cho thấy các phái bộ ngoại giao của Mỹ ở quốc gia Trung Đông này đứng đằng sau các vụ bạo loạn ở Basra.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận việc đem lại hòa bình cho Trung Đông khó hơn ông từng nghĩ. Ảnh: Yahoo News UK.

Phó chỉ huy của lực lượng dân quân này là Abu Mahdi al-Muhandis cho biết: “Chúng tôi có đầy đủ thông tin và các tài liệu cho thấy Đại sứ quán Mỹ và Lãnh sự quán của nước này đã gây ra vụ bạo loạn ở Basra”. Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Mỹ bị cáo buộc có dính líu đến cuộc khủng hoảng ở Basra. Trước đó, cũng đã có một số nhân vật trong chính giới nước này thuộc phe thân Iran lên tiếng chỉ trích Washington về sự can thiệp vào tình hình ở miền Nam Iraq.

Kênh truyền thông ABC của Australia vừa đăng bài phân tích nhấn mạnh, kể từ khi ông Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ, cũng giống như những người tiền nhiệm, ông tuyên bố sẽ giải quyết cuộc mâu thuẫn kéo dài nhiều thập niên ở khu vực. Tuy nhiên, chính các đòn trừng phạt Iran của Tổng thống Trump đã đẩy Trung Đông vào thế dầu sôi lửa bỏng. Trước hết là Iraq.

Với 1.458 km đường biên giới chung với Iran, Iraq có thể bị thiệt hại nặng nề bởi các đòn trừng phạt mà chính quyền Tổng thống Trump áp đặt với Iran. Iraq phụ thuộc mọi thứ vào quốc gia láng giềng này, từ khí gas đến điện, nước và lương thực thực phẩm... Khi trừng phạt Iran, Mỹ đang vô tình đẩy Iraq ra khỏi vòng tay của Washington. Ngay lập tức, Trung Đông trở lên bất ổn.

Trung Đông nóng cùng lúc với 3 “điểm nóng” mang tính xoay chuyển. Từ vấn đề của Jerusalem, căng thẳng ở biên giới Iran-Iraq cho tới tới sự sụp đổ của IS và cuộc khủng hoảng Syria... Những biến cố lớn tại “vùng đất nóng” này sẽ tiếp tục là những thách thức đối với khu vực.

Nhìn lại 15 năm sau khi Mỹ xâm lược Iraq với lý do quốc gia này sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt và có quan hệ với al-Qaeda, các cáo buộc đã được minh chứng là không hề có thật. Mỹ một lần nữa chĩa mũi tấn công vào một cường quốc Trung Đông bằng các “bài” quen thuộc khiến người ta liên tưởng đến Iraq khi bị Mỹ xâm lược trong Cuộc chiến Vùng Vịnh với mưu đồ kích động Trung Đông. Hòa bình ở Trung Đông đang đứng trước ngã rẽ mới.

Huyền Hoa

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.