AFTAC – Trung tâm công nghệ cao do thám các cơ sở hạt nhân Iran

Nằm khuất trong Căn cứ Không quân Patrick ở Florida, Trung tâm Ứng dụng kỹ thuật Không quân (AFTAC) vừa được trang bị thêm nhiều phương tiện kỹ thuật để thực hiện thêm những nhiệm vụ mới: Do thám các cơ sở hạt nhân của Iran để đảm bảo Tehran thực thi đúng Hiệp ước hạt nhân vừa được thông qua.

AFTAC được thành lập vào năm 1959, ban đầu là một Đại đội hành động chiến trường 1035. Chức năng ban đầu của AFTAC là theo dõi các vụ thử hạt nhân, bảo đảm các quốc gia khác tuân thủ các quy định của các hiệp ước về hạt nhân đã ký kết, đồng thời giám sát việc phóng tên lửa tầm xa và tên lửa không gian của nước khác, như Liên Xô, sau này là Nga.

Năm 2014, phân đội máy bay thay đổi cơ cấu tổ chức, chuyển thành một đơn vị máy bay bao gồm một số phi đội. Các phi đội này được báo chí Mỹ mô tả như sau: Phi đội Giám sát Kỹ thuật (TESS) hiện nay do Trung tá Ehren Carl chỉ huy, thực hiện nhiệm vụ do thám thường xuyên để giám sát việc tuân thủ các hiệp ước.

Các vụ nổ thử bom hạt nhân đã được AFTAC giám sát từ năm 1959.
Các vụ nổ thử bom hạt nhân đã được AFTAC giám sát từ năm 1959.

Trung tâm kỹ thuật AFTAC hoạt động liên tục, xuyên suốt 24/7, phối hợp với Hệ thống Thám báo Năng lượng hạt nhân (AEDS) để dò tìm, nhận dạng và định vị các vụ nổ hạt nhân trong lòng đất, dưới nước, trên trời và trong không gian.

Đội Tác chiến kỹ thuật (TOPS) do Trung tá Robert Light chỉ huy, thực hiện các nhiệm vụ thám báo toàn cầu thông qua các hệ thống rađa cảm ứng và các hoạt động thu mẫu trong không khí nhằm giúp cơ quan chức năng đưa ra các biện pháp kỹ thuật để giám sát việc thực thi hiệp ước, bao gồm vũ khí giết người hàng loạt đe dọa an ninh quốc gia.

Đội Hỗ trợ kỹ thuật (TSUS) dưới sự chỉ huy của Trung tá Dennis Uyechi, hỗ trợ AFTAC thực hiện nhiều hoạt động khắp thế giới, bao gồm hỗ trợ, huấn luyện, chuẩn hóa và đánh giá tình báo, hỗ trợ tác chiến và chỉ huy chiến dịch với 17 địa điểm khắp thế giới, sử dụng nhân sự hơn 1.000 người để thực hiện việc giám sát thực thi hiệp ước hạt nhân.

Hoạt động của các lò hạt nhân Iran từ nay sẽ được AFTAC giám sát chặt chẽ.
Hoạt động của các lò hạt nhân Iran từ nay sẽ được AFTAC giám sát chặt chẽ.

Đội Duy trì kỹ thuật (TSMS) là đơn vị duy nhất hỗ trợ AFTAC duy trì chất lượng hoạt động của Hệ thống Thám báo Năng lượng hạt nhân và hỗ trợ bảo trì và vận tải toàn cầu cho Bộ Quốc phòng trong nhiệm vụ giám sát tuân thủ hiệp ước hạt nhân.

Cuối cùng là Đội Tác chiến Không gian ảo (CYCS), do Trung tá Brian Hippel chỉ huy, có nhiệm vụ giúp AFTAC thực hiện các nhiệm vụ tác chiến trên mạng internet toàn cầu, thiết kế kỹ thuật, duy trì các hệ thống, quản lý và tích hợp dữ liệu, kết nối, chia sẻ thông tin tình báo.

Trong các biệt đội trên, TESS có nhiệm vụ tập trung giám sát CHDCND Triều Tiên và cả Iran. Trong khi đó, TOPS sẽ tiếp tục các nhiệm vụ theo dõi các bạn bè, đồng minh thông qua chương trình tình báo đặc biệt mang mật danh Olympic Titan do Bộ Chỉ huy Chiến lược Mỹ đảm trách.

Trong 8 năm qua, đơn vị này đã được giao theo dõi các kho tên lửa và việc phóng tên lửa không gian của Trung Quốc, Ấn Độ, Iran, Israel và Syria. Hải quân và Không quân Mỹ đã phối hợp theo dõi các vụ phóng tên lửa này, sử dụng các tàu gián điệp như USNS Howard O. Lorenzen, biệt danh Cobra King, và USNS Invincible, biệt danh Gray Star. Các tàu này do Bộ Chỉ huy Hải vận quân sự quản lý. Quan trọng nhất, TOPS có thể điều phối sử dụng các máy bay thám báo RC-135 và WC-135, thuộc biên chế Căn cứ Không quân Offutt ở bang Nebraska, để thu thập thông tin và mẫu không khí sau mỗi vụ tình nghi thử hạt nhân.

AFTAC là cơ quan duy nhất trong chính quyền Mỹ thực hiện nhiệm vụ dò tìm, thu thập và lập báo cáo dữ liệu kỹ thuật đối với các vụ nổ hạt nhân ở nước ngoài. TSUS đảm nhận nhiệm vụ bảo đảm các quốc gia tham gia ký kết các hiệp ước hạt nhân như Hiệp ước Cấm thử hạt nhân giới hạn (LTBT, ký kết năm 1963), Hiệp ước Cấm thử hạt nhân tới hạn (TTBT, 1974) và Hiệp ước Nổ thử hạt nhân vì mục đích hòa bình (PNET, 1976) giữ đúng cam kết đã ghi trong hiệp ước.

Năm 1963, Mỹ, Liên Xô và Anh đã nhất trí giám sát các vụ thử hạt nhân trên không trung, trong không gian và dưới nước. Hơn một thập kỷ sau, Washington và Moscow quyết định dừng thử các vũ khí hạt nhân có sức công phá trên 150 kiloton trong lòng đất. Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) cho phép các quốc gia quyền thử nghiệm các vụ nổ hạt nhân vì mục đích hòa bình, do đó đã tạo nên kẽ hở trong các lệnh cấm.

Từ cuối Thế chiến tranh II, cả Washington và Moscow đã thực hiện các vụ nổ trong lòng đèo núi, và lợi dụng những vệt dầu loang trên biển để ngụy trang cho các vụ nổ dưới nước. Kể từ thập niên 90 thế kỷ XX, Mỹ và Nga đã ngưng thử vũ khí hạt nhân, có nghĩa là nhiệm vụ của AFTAC không còn nhiều nữa. Tuy nhiên, từ năm 2009, CHDCND Triều Tiên đã 2 lần thử vũ khí hạt nhân trong lòng đất, còn Iran thì đang bắt đầu thực thi Hiệp ước hạt nhân toàn diện vừa ký với Mỹ và các cường quốc thế giới. Vì thế AFTAC sẽ lại có thêm nhiệm vụ mới: Giám sát hoạt động hạt nhân của CHDCND Triều Tiên và Iran.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.