Chủ động phòng ngừa và ứng phó các mối đe dọa an ninh phi truyền thống

Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của việc phòng, chống các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, trong các văn kiện của các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, Đảng ta đã luôn nhấn mạnh những quan điểm, chủ trương, phương hướng, nội dung, biện pháp phòng ngừa và ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống. Cùng với đó, chúng ta đã tổ chức triển khai thực hiện hoạt động phòng, chống các mối đe dọa an ninh phi truyền thống và đã thu được những kết quả quan trọng.

Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, trong mục “Đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, nguyên nhân và kinh nghiệm” đã nhấn mạnh: “Chủ động đấu tranh kịp thời, hiệu quả, từng bước đẩy lùi các loại tội phạm và ứng phó kịp thời với các mối đe dọa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống; làm thất bại âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, phản động”.

Thực tiễn đất nước trong những năm vừa qua, nhất là trong những năm gần đây đã khẳng định nhận định trên đây trong Dự thảo Báo cáo Chính trị là hoàn toàn đúng đắn. 

Thực tiễn những năm vừa qua cho thấy, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của toàn dân, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân, của CAND, QĐND, chúng ta đã phòng, chống kịp thời, có hiệu quả những mối đe dọa an ninh phi truyền thống, nhất là phòng, chống đại dịch COVID-19, phòng chống bão lũ ở các tỉnh miền Trung, phòng, chống “diễn biến hòa hình” và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Tuy nhiên, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, Dự thảo Báo cáo Chính trị cũng khẳng định một số mặt bất cập như: “An ninh trên một số địa bàn, lĩnh vực chưa thật vững chắc, còn tiềm ẩn phức tạp, nhất là an ninh mạng, an ninh trong đầu tư nước ngoài; nhiều yếu tố ảnh hưởng đến an ninh, an toàn con người chưa được quan tâm giải quyết triệt để…Công tác quản lý, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng còn hạn chế”.

Phân tích dự báo sâu sắc tình hình thế giới và đất nước những năm sắp tới, Dự thảo Báo cáo Chính trị nhấn mạnh: “Những vấn đề toàn cầu như bảo vệ hòa bình, an ninh con người, thiên tai, dịch bệnh, an ninh xã hội và an ninh phi truyền thống, nhất là an ninh mạng, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường… tiếp tục diễn biến phức tạp”; “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ…còn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch tiếp tục tăng cường chống phá Đảng, Nhà nước và đất nước ta”.

Trên cơ sở đó, trong mục “Tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”, Dự thảo báo cáo Chính trị nhấn mạnh: “Phải coi an ninh, an toàn là một trong những yếu tố hàng đầu trong cuộc sống của người dân. Phải chuyển mạnh sang việc “chủ động phòng ngừa” là chính. Ứng phó kịp thời, hiệu quả với các đe dọa an ninh phi truyền thống, nhất là nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, phòng chống thiên tai, dịch bệnh”.

Như vậy, Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tiếp tục đề cập đến một trong những vấn đề rất quan trọng đang và sẽ tác động, ảnh hưởng đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới là: cùng với các mối đe dọa an ninh truyền thống là các mối đe dọa an ninh phi truyền thống.

Theo đó, vấn đề đặt ra là phải đi sâu nghiên cứu nhận diện các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, trên cơ sở đó tìm kiếm, lựa chọn những giải pháp chủ yếu để vừa chủ động phòng ngừa, vừa ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, nhất là trong bối cảnh mở cửa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang và sẽ tác động mạnh mẽ, toàn diện đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, sự chống phá ngày càng tinh vi, thâm độc của các thế lực thù địch bằng “diễn biến hòa bình” để thúc đẩy quá trình “tự diễn biến, “tự chuyển hóa” từ bên trong.

Để phòng ngừa, ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, theo chúng tôi, cần quan tâm thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp chủ yếu sau đây:

- Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các lực lượng về những thách thức an ninh phi truyền thống; về đặc điểm, tính chất, nội dung, phạm vi ảnh hưởng; về sự cần thiết, nội dung, biện pháp, lực lượng, phương tiện để phòng ngừa và ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống.

- Tổ chức nghiên cứu có hệ thống, toàn diện những vấn đề lý luận, trên cơ sở tổng kết thực tiễn vấn đề an ninh phi truyền thống; nghiên cứu vấn đề phòng ngừa và ứng phó với các mối de dọa an ninh phi truyền thống; nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm của các nước trong khu vực và trên thế giới về các vấn đề phòng ngừa và ứng phó với các mối de dọa an ninh phi truyền thống.

- Xây dựng chương trình, kế hoạch và triển khai tổ chức thực hiện kế hoạch, tổ chức diễn tập, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm về phòng ngừa và ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống từ cấp Trung ương đến các địa phương, cơ sở, nhất là đối với các lực lượng chuyên trách.

- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, của chính quyền các cấp; phát huy sức mạnh của các tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể nhân dân, nhất là lực lượng nòng cốt, CAND, QĐND, tham gia phòng ngừa và ứng phó với các mối de dọa an ninh phi truyền thống.

- Quan tâm xây dựng các lực lượng, nhất là lực lượng chuyên trách để sẵn sàng ứng phó với các mối de dọa an ninh phi truyền thống. Xây dựng và hoàn thiện cơ chế phối, kết hợp các lực lượng trong ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh truyền thống.

- Tăng cường đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị, bảo đảm thông tin cho các hoạt động tổng kết thực tiễn, nghiên cứu phát triển lý luận và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch phòng ngừa và ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh truyền thống.

- Tăng cường phối hợp, hợp tác quốc tế, khu vực trong phòng ngừa và ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh truyền thống.

 Để tiếp tục hoàn thiện quan niệm về phòng ngừa và ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, tôi đề nghị bổ sung, sửa chữa, hoàn thiện thêm về nội dung này như sau: Trong Dự thảo Báo cáo Chính trị đã nêu: “Ứng phó kịp thời, hiệu quả với các đe dọa an ninh phi truyền thống, nhất là nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, phòng chống thiên tai, dịch bệnh”. Theo chúng tôi, diễn đạt như thế là đúng nhưng chưa đầy đủ. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung thêm cụm từ “Chủ động nghiên cứu dự báo” trước cụm từ “Ứng phó kịp thời, hiệu quả…”. 

Theo đó, sẽ diễn đạt lại nội dung này như sau: “Chủ động nghiên cứu dự báo, ứng phó kịp thời, hiệu quả với các đe dọa an ninh phi truyền thống, nhất là nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, phòng chống thiên tai, dịch bệnh”.

Bởi lẽ, cả lý luận và thực tiễn cho thấy, có chủ động nghiên cứu dự báo tốt, thì mới chủ động ứng phó kịp thời, có hiệu quả. Dự báo càng đúng, càng sát bao nhiêu thì việc ứng phó càng kịp thời, càng có hiệu quả bấy nhiêu, nhất là nghiên cứu dự báo những hiện tượng thiên tai như bão, lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất có nguy cơ đe dọa, làm thiệt hại lớn đến con người và xã hội.

Thiếu tướng, PGS. TS. Nguyễn Vĩnh Thắng, Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự - Bộ Quốc phòng

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...