Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine

Sau gần 6 tháng bị phong tỏa do cuộc chiến của Nga, 3 cảng bên Biển Đen của Ukraine đã được dỡ bỏ phong tỏa vào cuối tháng 7/2022 theo một thỏa thuận giữa Moscow và Kiev do Liên hợp quốc cùng Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian. Hiện thỏa thuận này sắp hết hạn, liệu Moscow có tiếp tục đồng hành cùng Liên hợp quốc nhằm tạo điều kiện khai thông việc xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen của Ukraine hay không?

Hôm 15/2, Ukraine đã kêu gọi Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Nga ngừng ngay lập tức việc cản trở các chuyến hàng ngũ cốc cung cấp cho hàng triệu người của Ukraine và không sử dụng lương thực làm vũ khí, theo Reuters. Nga trước đây đã phủ nhận các cáo buộc này, nói rằng họ đang đáp ứng tất cả các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc. 2 quan chức hàng đầu Ukraine cho biết trong một tuyên bố chung rằng: “Ukraine quan ngại sâu sắc về các hành động phá hoại của Nga”, dẫn đến việc hành lang ngũ cốc bị trì hoãn và “cản trở Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen nói chung”.

Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Dmytro Kuleba và Phó Thủ tướng Oleksandr Kubrakov cho rằng Nga cố tình làm chậm quá trình kiểm tra, yêu cầu cung cấp tài liệu không theo quy định và tìm kiếm những lý do vô căn cứ để dừng việc kiểm tra. Các bộ trưởng Ukraine cho biết: “Chính sách phá hoại như vậy của Nga đã dẫn đến sự sụt giảm có hệ thống doanh thu vận chuyển hàng hóa trong Sáng kiến ngũ cốc”, đồng thời lưu ý rằng thế giới đã không nhận được 10 triệu tấn lương thực của Ukraine trong 3 tháng qua.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Tàu Despina V chở ngũ cốc Ukraine trên Biển Đen, ngày 2/11/2022.

Tuy nhiên, hôm 13/2, Nga cho biết việc gia hạn thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen là “không phù hợp” trừ khi các biện pháp trừng phạt ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản của Nga được dỡ bỏ và các vấn đề khác được giải quyết.

Ngày 17/11/2022, thỏa thuận khai thông xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng phía Nam Biển Đen của Ukraine đã được gia hạn thêm 120 ngày. Theo những nguồn tin ẩn danh và quen thuộc với vấn đề này, thỏa thuận cần được gia hạn muộn nhất vào ngày 20/3/2023, nhằm tiếp tục hoạt động xuất khẩu.

Thỏa thuận được ký kết vào tháng 7 năm trước, nhằm mục đích tạo ra một hành lang hàng hải an toàn, được thiết kế với mục đích xoa dịu tình trạng thiếu lương thực toàn cầu, thông qua việc tạo điều kiện khởi động lại hoạt động xuất khẩu từ 3 cảng ở Ukraine - nhà sản xuất ngũ cốc và hạt có dầu lớn.

Đã có khoảng 21,1 triệu tấn nông sản được vận chuyển qua hành lang, trong đó có 10 triệu tấn ngô. Các lô hàng lúa mì đạt 6 triệu tấn, chiếm 28% tổng số nông sản xuất khẩu. Các mặt hàng khác được vận chuyển bao gồm hạt cải dầu, dầu hướng dương, bột hướng dương và lúa mạch.

Thỏa thuận có thể thay đổi như thế nào?

Nga đang tìm cách dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt nhắm vào hoạt động xuất khẩu nông sản của mình, để đổi lấy việc tiếp tục ủng hộ thỏa thuận. Trên thực tế, xuất khẩu nông sản không rơi vào tầm ngắm trực tiếp của lệnh trừng phạt. Nhưng, theo Nga, các lệnh trừng phạt gây cản trở đến công việc thanh toán, xử lý hậu cần và cung cấp bảo hiểm cho tàu xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của họ.

Nhiều người cho rằng, Nga muốn phương Tây nới lỏng những hạn chế áp đặt lên ngân hàng cho vay nông nghiệp nhà nước Rosselkhozbank, nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của Nga.

Ukraine đã không công khai về bất kỳ thay đổi nào mà họ muốn đạt được, nhưng trong thời gian thương thảo vào tháng 11/2022, quốc gia này đã không tìm được cách mở rộng phạm vi thỏa thuận, cho phép áp dụng tại nhiều cảng hơn. 3 cảng được đề cập đến trong thỏa thuận - Odessa, Chornomorsk và Pivdennyi, có khả năng vận chuyển tổng cộng 3 triệu tấn nông sản mỗi tháng.

Được biết, Ukraine muốn thỏa thuận phải được áp dụng cho cả những cảng của vùng Mykolaiv phía Nam. Trước khi xảy ra cuộc chiến Nga - Ukraine, khu vực này chiếm 35% tổng sản lượng xuất khẩu của Ukraine. Theo dữ liệu vận chuyển năm 2021, Mykolaiv từng là kho cảng ngũ cốc lớn thứ 2 của Ukraine. Do đó, nếu bổ sung thêm cảng này, Ukraine sẽ xuất khẩu được nhiều ngũ cốc và hạt có dầu hơn. Ukraine đã đơn phương tìm cách gia hạn thỏa thuận và tạo một chế độ rà soát hợp lý. Họ muốn hợp đồng kéo dài thêm 1 năm.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Khí cầu quân sự Nga sử dụng trên chiến trường Ukraine.

Nỗ lực xoa dịu khủng hoảng lương thực

Cắt giảm xuất khẩu từ Ukraine đã có tác động lên cuộc khủng hoảng giá lương thực toàn cầu. Những yếu tố khác bao gồm đại dịch COVID-19, cú sốc về khí hậu và tác động của nó lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, tiêu biểu là hạn hán ở Argentina và Mỹ. Hành lang đã giúp phục hồi một phần kim ngạch xuất khẩu lương thực của Ukraine, nhưng con số vẫn nằm dưới mức được ghi nhận trước cuộc chiến và sẽ không phục hồi trở lại trong tương lai gần.

Mặt khác, hoạt động vận chuyển ngũ cốc đến và đi từ các cảng phát sinh nhiều thách thức và chi phí tốn kém. Chưa kể, vào năm trước, giá thành sản phẩm trong nước quá thấp, gây thua lỗ. Vì vậy, nông dân Ukraine đã hạn chế trồng trọt các loại nông sản như lúa mì.

Khi cuộc chiến Nga - Ukraine nổ ra, giá lúa mì trên sàn giao dịch thương mại Chicago đã tăng mạnh. Hiện nay, nhờ xuất khẩu được hàng triệu tấn lúa mì qua hành lang ngũ cốc, giá thành đã giảm. Các yếu tố giúp giảm giá khác còn bao gồm, Nga bội thu vụ mùa năm 2022, triển vọng kinh tế toàn cầu ảm đạm, đồng USD mạnh lên.

Ở nhiều nước đang phát triển, mặc dù giá lúa mì theo hợp đồng tương lai đã giảm trên sàn giao dịch Chicago, lương thực có nguồn gốc từ lúa mì, chẳng hạn như bánh mì và mì, vẫn có giá cao hơn nhiều so với lúc trước chiến tranh. Nguyên nhân nằm ở việc đồng nội tệ suy yếu, còn giá năng lượng thì tăng cao kéo chi phí đóng gói và vận chuyển tăng theo.

Tình hình chiến sự Ukraine

Liên quanh đến tình hình chiến sự, khoảng 1 tuần nữa là tròn 1 năm Nga mở cuộc chiến tại Ukraine, 24/2/2022, các cuộc oanh kích vẫn không ngừng ở Kherson, miền Nam Ukraine. Kể từ khi bị lực lượng Ukraine đẩy lùi cách nay 3 tháng, quân Nga tiếp tục gây áp lực ở phía bên kia sông Dniepr, phân cách lực lượng hai bên. Tờ Financial Times, trích thông tin tình báo được các nước thành viên NATO chia sẻ, cho biết Nga đang tập trung nhiều chiến đấu cơ gần biên giới Ukraine để sẵn sàng hỗ trợ các chiến dịch trên bộ hiện đang bị trì trệ.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.