TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao

TikTok - ứng dụng nổi tiếng của Trung Quốc đã chinh phục người dùng mạng toàn cầu và giờ đây, Mỹ đang đe dọa đóng cửa ứng dụng này. Ứng dụng đăng tải các video giải trí đã trở thành nguồn cơn của cuộc khủng hoảng ngoại giao như thế nào?

Ngày 28/12/2022, Ủy ban Hành chính thuộc Hạ viện Mỹ thông báo cấm cài đặt ứng dụng chia sẻ video ngắn TikTok trên tất cả các thiết bị do Hạ viện quản lý, trong bối cảnh sức ép chính trị tiếp tục gia tăng đối với ứng dụng video xã hội do Trung Quốc sở hữu này.

Ở phương Tây, việc TikTok thuộc sở hữu của công ty Trung Quốc Bytedance đã làm dấy lên những lo ngại dai dẳng về khả năng Chính phủ Trung Quốc có thể gây ảnh hưởng tới ứng dụng này. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, thành công của nó cũng bị coi là mối đe dọa đối với chính phủ do ứng dụng này đang cung cấp các luồng thông tin thay thế mà nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp đáng kể để kiểm soát.

Trong một bài báo trên tờ New York Times, nhà bình luận Alex Palmer viết: “Công ty Bytedance bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và kỷ nguyên mới - một công ty “quá Trung Quốc” đối với Mỹ, “quá Mỹ” đối với Trung Quốc. Mặc dù đã cố gắng hàng thập kỷ nhưng chưa có công ty Trung Quốc nào chinh phục được xã hội Mỹ như TikTok. Thật khó để tưởng tượng một công ty của Nga hay Iran, thậm chí là một công ty Trung Quốc khác làm được điều tương tự. TikTok được coi là một con ngựa thành Troy - vì ảnh hưởng của Trung Quốc, vì khả năng thu thập dữ liệu hoặc có thể là cả hai. Trong khi đó, ở Trung Quốc, chính phủ đang kiềm chế các công ty công nghệ lớn và những người sáng lập chúng vì lo sợ với ảnh hưởng, sự độc lập và sự nổi tiếng của họ, họ sẽ ảnh hưởng tới luồng thông tin”.

TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao -0
TikTok bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và mới - “quá Trung Quốc” đối với Mỹ và “quá Mỹ” đối với Trung Quốc.

Vấn đề bảo mật dữ liệu và ngoại giao

Luật An ninh mạng và Luật Tình báo Quốc gia Mỹ năm 2017 yêu cầu “Mọi tổ chức hoặc công dân phải hỗ trợ và hợp tác với công việc tình báo nhà nước theo quy định của pháp luật”... và để “duy trì bí mật mọi thông tin về công việc tình báo nhà nước”. Vào năm 2021, hai luật mới về bảo mật dữ liệu Mỹ đã khẳng định phạm vi tiếp cận của nhà nước Trung Quốc đối với bất kỳ dữ liệu nào về công dân Trung Quốc ở bất kỳ đâu trên thế giới.

Jordan Schneider, nhà phân tích Trung Quốc tại Rhodium Group, nhận định trên tờ New York Times: “Cuối cùng, nhà nước Trung Quốc nắm giữ tất cả các quân bài. Các công ty và ban lãnh đạo của họ đã học được rằng việc phản ứng quá mức trước các yêu cầu của chính phủ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng”.

Ngoài ra, bản thân TikTok không khả dụng ở Trung Quốc - người dùng ở đó phải truy cập vào một ứng dụng ByteDance khác và ứng dụng này tuân theo chỉ thị của Chính phủ Trung Quốc về kiểm duyệt.

Mục tiêu của nhiều “lệnh cấm”

Vào giữa năm 2019, TikTok đã vượt cột mốc 100 triệu người dùng trung bình hằng ngày trên toàn thế giới và tạo ra “siêu sao” đầu tiên là nghệ sĩ Lil Nas X, biến TikTok trở thành bệ phóng cho các ngôi sao âm nhạc.

Đại dịch COVID-19 đã khiến mức độ phổ biến của ứng dụng lan tỏa hơn nữa. Theo báo chí Trung Quốc, TikTok đã đạt được 110 triệu người dùng trung bình hằng ngày chỉ riêng trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 4/2020. Thành công không có dấu hiệu chậm lại đó đã thúc đẩy những lời kêu gọi cấm ứng dụng này.

Tháng 12/2022, tất cả các nhà lập pháp và nhân viên sở hữu điện thoại di động do Hạ viện Mỹ cấp đã được lệnh xóa ứng dụng TikTok. Trước đó, vào tháng 8/2022, Chính phủ Mỹ đề cập TikTok là ứng dụng có rủi ro cao do “thiếu minh bạch trong cách ứng dụng này bảo vệ dữ liệu khách hàng”. Họ cho biết TikTok đang “tích cực thu thập nội dung để lấy dữ liệu có thể nhận dạng người dùng” và lưu trữ một số dữ liệu người dùng ở Trung Quốc. Theo Reuters, ít nhất 19 tiểu bang của Mỹ bao gồm Maryland, Nam Dakota, Nam Carolina, Nebraska, Texas, Alabama và Utah đã chặn một phần ứng dụng này khỏi các thiết bị do nhà nước quản lý vì lo ngại về bảo mật.

Hiện cũng có những lo ngại rằng TikTok có thể được sử dụng để làm kênh tuyên truyền của Chính phủ Trung Quốc, cho dù là quảng bá nội dung có lợi cho Bắc Kinh hay bằng cách ngăn chặn các quan điểm bị cho là “phản cảm”.

Việc ban hành lệnh cấm với TikTok không phải là chưa từng có tiền lệ. Chính phủ Ấn Độ đã cấm TikTok và hàng chục ứng dụng khác của Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia, sau các cuộc đụng độ biên giới với Trung Quốc.

Chính phủ Trung Quốc gần đây cũng đã mua cổ phần trong một công ty con của ByteDance. Theo New York Times, mặc dù quy mô cổ phần nhỏ - chỉ 1% - nhưng tác động của họ là không thể tránh khỏi. Nhà bình luận Palmer cho biết: “Chính phủ Trung Quốc đang nắm một trong 3 ghế trong hội đồng quản trị của công ty con, có mức độ ảnh hưởng không tương xứng với cổ phần danh nghĩa mà họ nắm giữ”.

Vào mùa hè năm 2022, BuzzFeed đã đưa tin rằng dữ liệu rò rỉ từ hàng chục cuộc họp nội bộ của công ty cho thấy trái với những khẳng định công khai của TikTok, dữ liệu về người dùng Mỹ vẫn được các nhân viên ở Trung Quốc truy cập thường xuyên. Nhà bình luận Palmer viết: “Những thực tế này chỉ làm gia tăng mối lo ngại về sức ảnh hưởng của TikTok với người Mỹ”.

TikTok được cho là đang đạt được tiến triển trong thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Biden, cho phép ứng dụng này giữ quyền sở hữu ở Trung Quốc nhưng vẫn lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trên các máy chủ ở Mỹ. Sự sắp xếp đó dường như không thể làm hài lòng tất cả. Tuy nhiên, một lệnh cấm hoàn toàn, đặc biệt là lệnh cấm nhắm vào các công ty lớn của Trung Quốc, có nguy cơ bị xem như tâm lý bài Trung và càng làm cho căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng hơn nữa.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.