Thế giới “chạy đua” với Omicron

Cách đây một năm, vào ngày 11-12-2020, Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ đã cấp phép cho vaccine ngừa COVID-19 đầu tiên của quốc gia này. Vaccine của Pfizer-BioNTech và vaccine từ các công ty khác sau đó đã giúp tăng cường sức mạnh cho “bộ giáp chung” của nhân loại chống lại tất cả các biến thể SARS-CoV-2 kể từ đó. Tuy nhiên, giờ đây, các nhà khoa học lo ngại rằng biến thể Omicron là phiên bản virus đột biến nhiều nhất, đến mức các công thức chế tạo vaccine có thể cần được điều chỉnh.

Ngay sau khi Omicron xuất hiện vào cuối tháng 11, các công ty đã vội vã tuyên bố rằng họ đang tiến hành công việc này. Ngoài việc kiểm tra xem các vaccine hiện tại của họ có khả năng bảo vệ như thế nào trước biến thể mới; Moderna cam kết sẽ “nhanh chóng thúc đẩy một liều vaccine tăng cường dành riêng cho Omicron”; Pfizer cho biết họ sẽ đưa ra liều tăng cường vào tháng 3-2022; Johnson & Johnson đã thông báo rằng họ “đang theo đuổi một loại vaccine đặc hiệu cho biến thể Omicron”. Novavax, công ty đã nộp đơn xin cấp phép nhưng vẫn chưa được triển khai vaccine tại Mỹ, cho biết trong một tuyên bố rằng vaccine dành riêng cho Omicron của họ sẽ “sẵn sàng để bắt đầu thử nghiệm và sản xuất trong vài tuần tới”.

Ở một khía cạnh nào đó, cuộc chạy đua để định dạng lại các vaccine đang diễn ra mạnh mẽ. Michael Osterholm, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Minnesota, cho biết: “Chúng ta không có nhiều loại vaccine được thay đổi thường xuyên: vaccine ngừa bệnh sởi không hề được thay đổi, vaccine ngừa bệnh rubella không thay đổi và vaccine ngừa bệnh viêm gan cũng vậy”.

Tuy nhiên, so với những mầm bệnh ổn định hơn, virus SARS-CoV-2 này phát triển nhanh chóng. Các chuyên gia đang theo dõi chặt chẽ sự lây lan của Omicron cho biết nỗ lực của các công ty dược phẩm nhằm điều chỉnh vaccine cho biến thể này là điều cần thiết, bởi biến thể này dường như tránh được khả năng miễn dịch tốt hơn so với các biến thể trước đó.

Thế giới “chạy đua” với Omicron -0
Các hãng dược điều chỉnh vaccine ngừa COVID-19 trước sự xuất hiện của biến thể Omicron.

Viết lại mã di truyền

Khả năng lây nhiễm của Omicron đối với những người lẽ ra có khả năng miễn dịch là do số lượng đột biến khổng lồ - hơn 30 đột biến - trong protein của nó, một phần giúp virus xâm nhập vào tế bào người.

Vaughn Cooper, giáo sư vi sinh vật học và di truyền học phân tử tại Đại học Y khoa Pittsburgh, nói rằng điều quan ngại nhất là một số đột biến trong vùng được gọi là vùng liên kết thụ thể, vùng của gai chịu trách nhiệm gắn vào các tế bào của chúng ta. Một phần của hệ thống miễn dịch của chúng ta, các tế bào B, tạo ra 3 loại kháng thể chính, mỗi loại nhắm mục tiêu vào một phần duy nhất trên bề mặt của protein đột biến. Các biến thể trước đó đã có đột biến ở 1 hoặc 2 trong số các vùng nhắm mục tiêu kháng thể này nhưng Omicron có đột biến ở cả 3.

Câu hỏi quan trọng là liệu các đột biến hoặc một số sự kết hợp của chúng có làm nhầm lẫn hệ thống miễn dịch đã được “đào tạo” để phát hiện ra protein đột biến hay không, dù là do tiêm chủng hay do sau khi mắc COVID-19.

Jill Weatherhead, phó giáo sư về y học nhiệt đới và các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Y Baylor, cho biết: “Những thay đổi đáng kể về hình dạng hoặc cấu trúc của gai có thể thay đổi mức độ hiệu quả của cách các tế bào miễn dịch của chúng ta vô hiệu hóa virus”. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng chưa ai biết liệu điều đó có đúng như vậy hay không.

Nếu cần thay đổi vaccine, thì vaccine mRNA mới sẽ dễ dàng sửa đổi hơn. Onyema Ogbuagu, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm của Trường Y khoa Yale Medicine và là điều tra viên chính của các thử nghiệm vaccine ngừa COVID-19 của Pfizer, cho biết quá trình này sẽ chỉ mất vài tháng. Thành phần hoạt tính trong một mũi tiêm mRNA là mã di truyền cung cấp hướng dẫn cho các tế bào người sản xuất protein đột biến của virus và mRNA được tạo ra trong phòng thí nghiệm từ 4 “khối hợp chất hóa học” được gọi là nucleotide. Để nhắm mục tiêu tới các đột biến mới trong protein gai, bạn chỉ cần loại bỏ một vài khối cũ và thay thế chúng bằng những khối mới.

Bài học từ vaccine cúm mùa

Các nhà khoa học chỉ ra bệnh cúm mùa là mô hình cho cách sửa đổi vaccine COVID-19. Tháng 2 hằng năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sử dụng dữ liệu của tình trạng lây lan bệnh cúm ở Nam bán cầu, kết hợp với các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm để đưa ra dự đoán về chủng cúm nào sẽ thống trị trong mùa tiếp theo.

Các nhà sản xuất vaccine được cấp phép chỉ cần chứng minh rằng những thay đổi mà họ thực hiện để nhắm vào các chủng này sẽ kích hoạt đủ số lượng kháng thể để chống lại chúng. Các công ty có thể kiểm tra điều này trong một nhóm nhỏ người. Họ không bắt buộc phải tiến hành các thử nghiệm lâm sàng lớn mỗi năm, như họ phải thực hiện trước khi được chấp thuận cho một loại vaccine mới.

Để đánh giá liệu Omicron có dẫn tới yêu cầu thay đổi vaccine và mũi tiêm nhắc lại hay không, các nhà khoa học ở Mỹ đang theo dõi chặt chẽ hành vi của biến thể ở các quốc gia khác, bao gồm cả Israel và Anh, nơi các hệ thống y tế quốc dân hóa cho phép họ nhanh chóng liên kết hồ sơ tiêm chủng với các trường hợp mắc COVID-19. Osterholm nói: “Trong suốt đại dịch, các quốc gia này đã cập nhật các tập dữ liệu lớn trong vòng 7 đến 10 ngày. Thông tin từ Nam Phi, nơi biến thể này đang được lây truyền rộng rãi, cũng tiết lộ liệu Omicron có dẫn tới tỷ lệ bệnh nhân đã được tiêm vaccine bị bệnh nặng cao hơn so với biến chủng Delta hay không”.

Các xét nghiệm trên máu của những người được tiêm chủng cũng được sử dụng để xác định mức độ kháng thể có thể giúp bảo vệ khỏi biến thể Omicron. Công ty cho biết các nghiên cứu sơ bộ trong phòng thí nghiệm này đã chỉ ra rằng 3 liều vaccine của Pfizer có hiệu quả chống lại biến thể này. Tuy nhiên, Osterholm cho biết “các thử nghiệm trung hòa virus” này có giá trị hạn chế.

Cuối cùng, các nhà sản xuất có thể đưa ra một loại vaccine phổ biến, một loại vaccine có hiệu quả chống lại tất cả các biến thể có thể phát sinh. Giáo sư Cooper nói rằng ý tưởng ở đây là nó sẽ nhắm vào một số đặc điểm cơ bản của virus SARS-CoV-2, thay vì chỉ một đặc điểm mà virus có thể phát triển xoay quanh nó.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.